Motyw zła we Władcy much
William Golding w swojej powieści ukazuje zło nie jako zewnętrzną siłę, lecz wrodzony instynkt drzemiący w każdym człowieku. Motyw ten rozwija się stopniowo wraz z upadkiem narzuconych przez dorosłych zasad, prowadząc grupę ocalałych chłopców do brutalnej dziczy. Analiza poszczególnych etapów degeneracji małej społeczności obnaża mroczną prawdę o ludzkiej naturze po odrzuceniu cywilizacyjnych hamulców.
Autor: Małgorzata Haze
Czas czytania: 3 min
Spis treści
Motyw w skrócie
Zło we Władcy much to właściwość wbudowana w samych chłopców, ukryta początkowo pod powierzchnią szkolnych mundurków i chóralnych śpiewów. Kiedy znika kontrola społeczna, w jej miejsce nie powstaje próżnia. Zostaje nagi instynkt.
Zło nie przychodzi z zewnątrz. Rodzi się wewnątrz człowieka, gdy tylko znikają narzucone przez społeczeństwo ograniczenia.
Autor nie umieszcza zagrożenia w dżungli, pozbawiając wyspę potworów czy diabelskich sił. KonchaDuża muszla znaleziona na plaży, służąca chłopcom do zwoływania zebrań i symbolizująca demokratyczny porządek., ognisko i ustalone reguły początkowo tworzą iluzję miniaturowej cywilizacji. Szybko jednak okazuje się, że narzucone zasady są dla wielu jedynie niewygodnym ograniczeniem. Proces odrzucania moralności postępuje powoli. Zaczyna się od drobnych przekroczeń, by ostatecznie doprowadzić do całkowitego odrzucenia człowieczeństwa.
Jak motyw się przejawia?
Pierwszy smak krwi
Pierwsze udane polowanie na świnię to moment, w którym w rozbitkach pęka niewidzialna bariera. Jack Merridew wraca do obozu z twarzą pomalowaną na wzór wojownika, co pozwala mu ukryć się za nową tożsamością. Grupa wpada w transowy taniec, skandując hasła nawołujące do poderżnięcia gardła zwierzęciu. Nie działa tu żadna zewnętrzna siła opętania, a jedynie instynkt stadnySkłonność jednostek do przejmowania zachowań i emocji grupy, często prowadząca do utraty indywidualnego racjonalnego osądu. i odkrycie, że zadawanie bólu sprawia przyjemność. To brutalne odsłonięcie mroku, który od początku tkwił w dzieciach.
Śmierć Simona
Najtragiczniejsza scena powieści rozgrywa się w mroku, podczas burzy i szaleńczego rytuału przy ognisku. Simon odkrywa, że rzekoma bestia to w rzeczywistości rozkładające się ciało martwego spadochroniarzaZestrzelony pilot, którego ciało opadło na wyspę; dla chłopców stał się fizycznym ucieleśnieniem mitycznej bestii.. Chłopak wybiega z lasu, by przekazać tę prawdę, ale wpada prosto w rozszalały tłum. Ogarnięci zbiorowym szałem rówieśnicy biją go na śmierć, traktując jak potwora. Odpowiedzialność za ten mord rozkłada się na całą grupę, włącznie z Ralphem, który również uległ hipnotycznemu rytmowi tańca.
Polowanie na Ralpha
Pod koniec fabuły zło przybiera formę zorganizowanego systemu. Jack rządzi już nie bandą rozbrykanych dzieci, ale brutalnym plemieniem z własną hierarchią i systemem kar. Roger, który wcześniej rzucał kamieniami obok młodszego kolegi, teraz z premedytacją zrzuca głaz zabijający Prosiaczka. Ralph staje się zwierzyną łowną, a myśliwi podpalają całą wyspę, by wygnać go z kryjówki. Przemoc staje się nowym porządkiem społecznym, uznawanym przez oprawców za całkowicie normalny.
Funkcja motywu
William Golding napisał swoją powieść krótko po zakończeniu drugiej wojny światowejNajwiększy konflikt zbrojny w historii (1939-1945), którego niewyobrażalne okrucieństwo skłoniło wielu twórców do rewizji poglądów na naturę człowieka., szukając odpowiedzi na pytania o źródła ludobójstwa. Wnioski płynące z tekstu są brutalne. Zbrodnie nie wynikają z patologii wybitnie zepsutych jednostek, lecz z samej natury człowieka pozbawionego warstwy cywilizacyjnych zakazów. Bezludna wyspa działa tu jak sterylne laboratorium. Dzieci stanowią idealny materiał doświadczalny, ponieważ ich upadku nie da się wytłumaczyć trudnym życiem ani złymi wpływami dorosłych.
Tytułowy „Władca much” to dosłowne tłumaczenie hebrajskiego imienia Belzebub. W powieści ten demoniczny symbol przyjmuje formę nabitej na pal, gnijącej świńskiej głowy, wokół której roją się owady.
Motyw ten pełni funkcję demaskatorską wobec naiwnego optymizmu wierzącego w naturalną dobroć ludzkości. Każda instytucja oparta na rozumie i współpracy ostatecznie się rozpada. Dzieje się tak, ponieważ podtrzymywanie porządku społecznegoSystem norm, wartości i instytucji, który reguluje zachowania jednostek w grupie i zapobiega chaosowi. wymaga ciągłego wysiłku i wyrzeczeń. Przemoc, dominacja i uleganie najniższym instynktom okazują się dla człowieka po prostu łatwiejsze.