Jan Brzechwa – biografia
Jan Brzechwa to jeden z najpopularniejszych polskich autorów wierszy i baśni dla dzieci. Artykuł przedstawia jego drogę od młodego prawnika i twórcy kabaretowego do uwielbianego pisarza. Poznasz tu najważniejsze fakty z jego życia oraz kulisy powstania słynnej „Akademii Pana Kleksa”.
Autor: Dorota Blednicka
Czas czytania: 3 min
Spis treści
Wczesne życie i edukacja
Jan Brzechwa naprawdę nazywał się Jan Wiktor Lesman. Urodził się 15 sierpnia 1898 roku w Żmerynce na Podolu. Jego ojciec był inżynierem kolejowym.
W wielu starych encyklopediach znajdziesz informację, że Brzechwa urodził się w 1900 roku. Pisarz celowo odmładzał się o dwa lata, gdy wziął ślub ze znacznie młodszą kobietą. Prawdziwą datę (1898) potwierdzają jednak jego własnoręcznie wypełniane dokumenty.
Pisarz był stryjecznym bratem innego słynnego poety, Bolesława Leśmiana. To właśnie on wymyślił dla niego pseudonimZmyślone imię i nazwisko, pod którym autor wydaje swoje książki. „Brzechwa”.
Młodość spędził na częstych zmianach miejsca zamieszkania – mieszkał m.in. w Kijowie na Kresach WschodnichDawne wschodnie tereny Polski, które dziś należą m.in. do Ukrainy i Białorusi., a także w głębi Rosji (np. w guberni pskowskiej). Uczył się w gimnazjum handlowym w Kijowie oraz w gimnazjum Jeżewskiego w Warszawie. Szkołę średnią ukończył w Piotrogrodzie, gdzie w 1916 roku zdał maturę. Zanim trafił na studia prawnicze, przez dwa lata studiował medycynę weterynaryjną w Kazaniu.
Debiut i pierwsze dzieła
Swoje pierwsze wiersze opublikował w 1915 roku w gazetach w Piotrogrodzie i Kijowie. W maju 1918 roku przyjechał do Warszawy. Na Uniwersytecie Warszawskim rozpoczął studia polonistyczne, lecz po kilku miesiącach przeniósł się na Wydział Prawa.
W 1920 roku zgłosił się na ochotnika do wojska. Wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Po powrocie z frontu kontynuował naukę i w 1924 roku uzyskał dyplom ukończenia studiów prawniczych.
Jako student pisał zabawne teksty dla warszawskich kabaretówRozrywkowe przedstawienie ze skeczami, piosenkami i żartami.. Publikował też poważniejsze wiersze w znanych czasopismach literackich. Wydał wtedy kilka tomików poezji dla dorosłych, na przykład „Oblicza zmyślone” i „Talizmany”.
Dojrzałość twórcza
Po studiach Brzechwa został wybitnym specjalistą od prawa autorskiegoPrzepisy, które chronią twórców i gwarantują, że nikt nie ukradnie ich dzieła.. Przez wiele lat pracował jako radca prawny w stowarzyszeniu ZAiKS.
ZAiKS to Związek Autorów i Kompozytorów Scenicznych. Jest to organizacja, która dba o to, aby pisarze i muzycy otrzymywali zapłatę za wykorzystywanie ich twórczości.
Prawdziwą sławę przyniosły mu jednak wiersze dla dzieci. W 1938 roku wydał swój pierwszy zbiór zatytułowany „Tańcowała igła z nitką”. Rok później ukazała się słynna „Kaczka dziwaczka”.
Podczas II wojny światowej, pracując w gospodarstwie ogrodniczym na warszawskim Służewcu, pisał swoje najważniejsze dzieła. To właśnie w czasie okupacji powstała „Akademia pana Kleksa” oraz „Pan Drops i jego trupa”. Książki te ukazały się drukiem po wojnie, w 1946 roku.
Kontekst historyczny
Życie Jana Brzechwy przypadło na bardzo burzliwe czasy. Jako młody chłopak walczył o niepodległość Polski, a lata II wojny światowej spędził w okupowanej Warszawie.
Pisanie bajek było dla niego ucieczką od wojennej rzeczywistości. Tworzył kolorowe, magiczne światy, by dać dzieciom trochę radości w trudnych chwilach.
Po wojnie zaangażował się w odbudowę polskiej kultury. Pracował w wydawnictwie „Czytelnik” i kierował organizacjami zrzeszającymi pisarzy. Pod prawdziwym nazwiskiem publikował poważne artykuły prawnicze, a jako Jan Brzechwa wydawał bajki.
Spuścizna i znaczenie
Za swoją twórczość pisarz otrzymał wiele ważnych nagród państwowych. Cały czas łączył pracę prawnika z pisaniem kolejnych książek.
Wydawał mnóstwo wierszy, sztuk teatralnych i opowieści. W 1961 roku napisał „Podróże pana Kleksa”, a cztery lata później „Tryumf pana Kleksa”. Jego utwory do dziś bawią i uczą kolejne pokolenia.
Jan Brzechwa zmarł 2 lipca 1966 roku w Warszawie. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Jego wiersze na stałe weszły do kanonuZbiór najważniejszych i najbardziej znanych dzieł w literaturze. polskiej literatury dziecięcej.