Chłopcy z Placu Broni - streszczenie krótkie i szczegółowe

Streszczenie w pigułce

Akcja toczy się w Budapeszcie pod koniec XIX wieku. Głównymi bohaterami są uczniowie, dla których pusty plac przy ulicy Pawła to cały świat. Przewodzi im mądry i sprawiedliwy Janosz Boka. Ich wrogami są czerwone koszule – silniejsza grupa z Ogrodu Botanicznego, dowodzona przez Feriego Acza. Czerwone koszule chcą przejąć Plac Broni, by mieć miejsce do gry w piłkę.

Zaczyna się od tego, że bracia Pastorowie kradną kulki małemu Nemeczkowi. Chłopcy z Placu Broni postanawiają się bronić. W międzyczasie jeden z nich, Deżo Gereb, zdradza przyjaciół i przechodzi na stronę wroga. Mały Nemeczek, jedyny szeregowiec w grupie, wykazuje się największą odwagą. Samotnie wkracza do obozu wroga, przez co kilkukrotnie ląduje w zimnej wodzie i ciężko choruje.

Dochodzi do wielkiej bitwy o plac. W decydującym momencie chory Nemeczek ucieka z łóżka, zjawia się na placu i powala dowódcę wroga, zapewniając swoim zwycięstwo. Niestety, wycieńczony chłopiec umiera w swoim domu. Na koniec Boka dowiaduje się, że ich ukochany plac i tak zostanie zabudowany.

Streszczenie szczegółowe

I.

Zbiórka i kradzież kulek

Był ciepły marcowy dzień w BudapeszcieStolica Węgier, w której toczy się akcja powieści.. Uczniowie z niecierpliwością czekali na koniec lekcji. Tylko nauczyciel zdawał się nie zauważać upływającego czasu.

Nagle Czonakosz rzucił Nemeczkowi zwiniętą kulkę papieru. Chłopiec podał ją Boce. Na kartce widniał napis: „Dziś o trzeciej zbiórka na Placu. Wybieramy przewodniczącego”.

Po lekcjach chłopcy wybiegli ze szkoły. Przed bramą Czele targował się ze sprzedawcą słodyczy. Włoch podniósł ceny, bo bał się, że zostanie przepędzony ze swojego kramikuMałe stoisko handlowe na ulicy..

Wszystko kosztowało teraz więcej niż jeden grajcarDawna, drobna moneta austriacka i węgierska.. Gereb chciał uderzyć w stragan kapeluszem, ale powstrzymał go Boka. Czele z rezygnacją kupił chałwęSłodki deser z nasion sezamu i miodu. i pobiegł za kolegami.

W bocznej uliczce czekali Czonakosz i Nemeczek. Czonakosz poinformował, że bracia Pastorowie znów zrobili einstandPrzymusowe odebranie słabszemu jego zabawek lub własności..

Co oznacza słowo einstand? Kiedy silniejszy chłopiec chciał zabrać słabszemu stalówkiMetalowe końcówki do pisania atramentem. lub kulki, mówił: einstand! Oznaczało to, że uznaje zabawkę za łup wojennyZdobycz zabrana pokonanemu przeciwnikowi.. Było to prawo pięści i wypowiedzenie wojny.

Gereb zdenerwował się i uznał, że muszą zacząć działać. Boka poprosił Nemeczka o szczegóły. Mały chłopiec opowiedział, jak grał w kulki z kolegami w ogrodzie.

Nagle podeszli bracia Pastorowie. Młodszy krzyknął „einstand” i zagrodził mu drogę. Starszy schował wygrane kulki do kieszeni. Boka stwierdził, że nie mogą darować takiej niesprawiedliwości.

II.

Wybory przewodniczącego

Plac Broni był dla chłopców miejscem wolności.motyw wolności Z jednej strony otaczał go zrujnowany płot, z drugiej szare kamienice. Na tyłach znajdował się tartakZakład, w którym tnie się drewno na deski..

Pomiędzy ułożonymi w sągiDuże stosy równo ułożonego drewna. polanami powstał labirynt uliczek. Stróżem był Słowak Jano. Dla chłopców to miejsce przypominało amerykańską prerięRozległa, trawiasta równina w Ameryce Północnej.. Na szczytach drewna budowali forteceSilnie umocniona budowla obronna..

Każda twierdza miała swojego kapitanaStopień oficerski w wojsku., porucznikaStopień wojskowy niższy od kapitana. i podporucznikaNajniższy stopień oficerski.. Niestety, w całej armii był tylko jeden szeregowiecZwykły żołnierz bez żadnej funkcji dowódczej. – mały Nemeczek. Musiał wszystkim salutować.

Tego dnia przyszedł na plac jako pierwszy. Nagle zobaczył Feriego Acza, wodza wrogiej grupy z Ogrodu Botanicznego.

Feri postawił nogę na blankachZębate zwieńczenie muru obronnego. twierdzy. Nemeczek uciekł w popłochu. Gdy wrócił, zniknęła czerwono-zielona chorągiewkasymbol tożsamości.

Chwilę później na plac weszli Boka, Czele i Gereb. Nemeczek opowiedział im o intruzie. Boka zachował spokój i kazał uszyć nową, biało-czerwoną flagę.

Gdy zjawili się pozostali, Kolnay doniósł, że furtka była otwarta. Złamało to regulaminZbiór zasad obowiązujących w danej grupie.. Okazało się, że to Boka zapomniał jej zamknąć.

Dowódca kazał wpisać swoje nazwisko do czarnej księgi. Nemeczek zatańczył z radości czardaszaTradycyjny, bardzo żywy taniec węgierski., bo do tej pory tylko on był karany.

Rozpoczęła się naradaSpotkanie grupy w celu omówienia ważnej sprawy.. Boka ogłosił wybory przewodniczącego z nieograniczoną władzą. Nemeczek zaczął płakać, bo chciał w końcu awansować.

Koledzy go wyśmiali. Boka obiecał mu awans w maju, jeśli będzie grzeczny. W głosowaniu Boka otrzymał jedenaście głosów, a Gereb tylko trzy. Boka poczuł smutek, wiedząc, że Gereb zazdrości mu władzy.motyw zazdrości

III.

Wyprawa do Ogrodu Botanicznego

Następnego dnia Boka przedstawił plan. Chciał zakraść się do wroga i zostawić kartkę: „TU BYLI CHŁOPCY Z PLACU BRONI”. Zgłosili się Nemeczek i Czonakosz.

Gereba nie było w szkole na stenografiiSystem szybkiego pisania za pomocą specjalnych znaków.. Boka podejrzewał, że kolega knuje coś złego.

O zmierzchu dotarli do Ogrodu Botanicznego. Przeskoczyli przez mur. Czonakosz wszedł na akacjęDrzewo o drobnych liściach i pachnących kwiatach. i wypatrzył warty.

Chłopcy doczołgali się do ruin zamku. Znaleźli tam drewniane tomahawkiLekki toporek używany przez Indian.. Boka zabronił ich kraść. Rozrzucili je tylko po ziemi, by pokazać, że tam byli.

Z brzegu stawu dostrzegli łódkę ukrytą w sitowiuWysokie rośliny rosnące na brzegach wód.. Popłynęli na wyspę. W zaroślach zobaczyli zebranie czerwonych koszul.

Obok Feriego Acza siedział Gereb! Zdrajca tłumaczył wrogom, jak zdobyć Plac Broni. Obiecał zostawić otwartą furtkę. Nemeczek zalał się łzami.motyw zdrady

Gdy wrogowie odeszli, Boka przybił kartkę do drzewa. Uciekając przed pościgiem, schronili się w oranżeriiOgrzewany budynek ze szkła do hodowli egzotycznych roślin.. Nemeczek wpadł do wody i cały przemókł.

Udało im się uciec przez płot. Boka w milczeniu myślał o zdradzie przyjaciela.

IV.

Rozwiązanie Związku Kitowców

Kolejnego dnia zwiadowcyŻołnierze wysłani w teren, by zdobyć informacje o wrogu. mieli zdać raport. Nagle profesor Rac zatrzymał się przy katedrzePodwyższenie w klasie, na którym stoi biurko nauczyciela.. Wywołał kilku chłopców do pokoju nauczycielskiego.

Okazało się, że ktoś doniósł o ich tajnym stowarzyszeniuZorganizowana grupa ludzi mających wspólny cel.. Profesor dowiedział się, że żuli kitMiękka masa używana do uszczelniania szyb w oknach..

Weiss przyznał, że nakazywał to statutZbiór najważniejszych zasad działania organizacji.. Jako prezesOsoba kierująca pracami stowarzyszenia lub firmy. musiał codziennie przeżuwać masę. Kolnay oddał pieniądze ze składek.

Rychter przyznał się do kradzieży znaczka skarbowegoMały papierek potwierdzający wniesienie opłaty urzędowej.. Nauczyciel rozwiązał związek, rekwirującOdbierając coś komuś na mocy decyzji urzędowej. pieczątkę i kit.

Chłopcy wyszli załamani. Nemeczek pokazał im jednak nowy kawałek kitu. Uznali, że związek nadal istnieje.

Po południu zebrali się na placu. Nemeczek zauważył skradającego się Gereba. Zignorował wezwanie do przysięgi i pobiegł za zdrajcą. Koledzy uznali go za tchórza i wyrzucili ze związku.

Nemeczek podsłuchał, jak Gereb przekupuje stróża Jano cygarami. Słowak obiecał przepędzić chłopców z placu. Mały bohater pobiegł do Boki.

Po drodze mocno kasłał, bo przeziębił się w stawie. Zobaczyli uciekającego Gereba. Boka po raz pierwszy miał w oczach łzy.

V.

Bohaterstwo Nemeczka

W Ogrodzie Botanicznym czerwone koszule zwołały naradę. Feri Acz zauważył zniknięcie chorągiewki. Gereb zaproponował przejęcie placu bez walki, dzięki przekupieniu stróża.

Feri oburzył się. Czerwone koszule brzydziły się podstępem. Dowódca wyznaczył termin uczciwej bitwy. Gereb stwierdził, że chłopcy z Placu Broni to tchórze.

Nagle z drzewa zeskoczył Nemeczek. Krzyknął, że to nieprawda. Wszyscy zamarli. Mały, jasnowłosy chłopiec stał dumnie wśród wrogów.motyw honoru

Feri Acz docenił jego odwagę i zaproponował mu dołączenie do grupy. Nemeczek stanowczo odmówił.

Feri kazał wykąpać malca w stawie. Bracia Pastorowie wrzucili go do zimnej wody. Nemeczek zniósł to w milczeniu.

Gdy wyszedł, Gereb zaczął z niego kpić. Nemeczek odpowiedział cicho, że woli siedzieć w wodzie, niż knuć z wrogami. Zapadła cisza. Wszyscy zrozumieli, że ten mały chłopiec to prawdziwy bohater.

Gdy Nemeczek odszedł, Feri Acz odwrócił się plecami do Gereba. Zdrajca musiał opuścić wyspę. Następnie dowódca ukarał braci Pastorów za kradzież kulek. Kazał im wejść do stawu w ubraniach.

VI.

Przygotowania do wojny

Na Placu Broni zawisła odezwa Boki. Ogłoszono stan wojenny. Związek Kitowców kłócił się o wyschnięty kit.

Kolnay miał zostać dymisjonowanyZwolniony z pełnionego stanowiska.. Boka przerwał spory. Nakazał zgodę przed bitwą.

Mianował Nemeczka swoim adiutantemOficer pomagający dowódcy w przekazywaniu rozkazów.. Zagroził, że każdy, kto obrazi malca, stanie przed trybunałem wojennymSpecjalny sąd wojskowy sądzący za przestępstwa w armii..

Chłopcy zostali przydzieleni do batalionówDuży oddział wojska składający się z kilku mniejszych grup.. Nagle do furtki zapukał Gereb. Błagał o przebaczenie i chciał oddać chorągiewkę.

Boka odmówił. Stwierdził, że sami ją odzyskają w walce. Zapłakany zdrajca uciekł. Chłopcy wiwatowali na cześć dowódcy. Te manewryĆwiczenia wojskowe przygotowujące do prawdziwej walki. podniosły ich na duchu.

Później na plac przyszedł ojciec Gereba. Chciał wiedzieć, dlaczego wyrzucono jego syna. Zapytał o to chorego Nemeczka.

Malec, choć miał wysoką gorączkę, skłamał. Powiedział, że Deżo nie jest zdrajcą. Uratował w ten sposób honor kolegi.motyw poświęcenia

Ojciec Gereba uznał, że Nemeczek jest obłudnyNieszczery, fałszywy, ukrywający swoje prawdziwe zamiary. i poszedł do domu. Boka odprowadził słabnącego przyjaciela.

VII.

Poselstwo czerwonych koszul

W szkole wszyscy myśleli tylko o bitwie. Nemeczek nie przyszedł na lekcje. Boka przyjął stopień generałaBardzo wysoki stopień dowódczy w wojsku..

Kolnay dostał nową trąbkę pocztowąBlaszany instrument używany do dawania sygnałów. do ogłaszania alarmu. Nagle służąca przyniosła list od Gereba.

Deżo dziękował za uratowanie honoru. Przekazał też podsłuchane plany wroga. Błagał o przyjęcie do armii, choćby jako szeregowiec. Chłopcy jednogłośnie mu wybaczyli. Gereb wrócił na plac ze łzami w oczach.

Chwilę później zjawili się posłowieWysłannicy przekazujący ważną wiadomość od dowódcy. czerwonych koszul. Przynieśli białą flagę.

Boka ustalił z nimi zasady walki: zapasy, bomby z piasku i szermierkaSztuka walki na broń białą, np. szable lub włócznie. na włócznieDługa broń drzewcowa z ostrym grotem..

Po naradzie posłowie poszli odwiedzić chorego Nemeczka. Przekazali mu wyrazy szacunku od Feriego Acza i przeprosili za kradzież kulek.

VIII.

Wielka bitwa o Plac Broni

W dniu bitwy Boka kazał wykopać szańceUmocnienia ziemne chroniące żołnierzy przed ostrzałem.. Wcześniej delegacjaGrupa osób reprezentująca większą społeczność. zaniosła wrogom proporzecMała flaga rozpoznawcza oddziału wojskowego., by odzyskać go w uczciwej walce. Gereb poprosił o walkę w pierwszym szeregu.

Rozległ się dźwięk trąbki. Wróg nadszedł. Armia Acza podzieliła się na dwie grupy. Pierwsza, dowodzona przez Pastora, wpadła na plac.

Chłopcy z Placu Broni udawali panikę. Wciągnęli wroga w pułapkę. ArtylerzyściŻołnierze obsługujący działa, tu: rzucający bombami z piasku. obrzucili ich piaskiem. Szybko zamknęli oddział Pastora w budce stróża.

Feri Acz usłyszał okrzyki radości. Zrozumiał, że pierwsza grupa przegrała. Ruszył do ataku ze swoimi ludźmi. Rozpoczęła się zacięta walka.

Boka rzucił do boju rezerwy. Szala zwycięstwa przechylała się z jednej strony na drugą. Feri Acz ruszył w stronę budki, by uwolnić kolegów.

Nagle drogę zagrodził mu Nemeczek. Wycieńczony chorobą malec rzucił się na potężnego dowódcę. Z ogromną siłą powalił go na ziemię, po czym zemdlał.

W szeregach wroga wybuchła panika. Czerwone koszule uciekły. Zapanowała euforiaStan ogromnej, niepohamowanej radości i szczęścia..

Nemeczek odzyskał przytomność. Opowiedział, że uciekł z łóżka, bo słyszał głosy przyjaciół. Boka mianował go kapitanem.

Na plac przyszła zapłakana matka malca. Zabrała go do domu. Chłopcy ustawili się w dwuszeregSzyk wojskowy, w którym żołnierze stoją w dwóch liniach. i oddali mu hołd.

Boka został pod oknem przyjaciela, pełniąc honorową wartęStraż pełniona na znak szacunku dla ważnej osoby.. Spotkał tam Feriego Acza, który również martwił się o malca.

IX.

Zmazanie winy

Związek Kitowców sporządził tajny protokółOficjalna notatka z przebiegu ważnego zebrania.. Chłopcy wyrazili skruchęSzczery żal za popełnione błędy i złe zachowanie. za obrazę Nemeczka. Zapisali jego nazwisko samymi wielkimi literami.

Podziękowali też Boce za zwycięstwo. W dowód uznania dopisali jego nazwisko w podręczniku historii obok hetmanaDawny, naczelny dowódca wojsk w Polsce i na Węgrzech. Hunyadiego. Nazwisko Feriego Acza wpisali pod nazwiskiem pokonanego biskupaWysoki dostojnik kościelny..

X.

Śmierć małego bohatera

W domu Nemeczka panowała cisza. Malec był skrajnie wycieńczonyCałkowicie pozbawiony sił z powodu ciężkiej choroby.. Odwiedził go Boka. Lekarz powiedział rodzicom, że chłopiec nie dożyje rana.

Janosz opowiedział przyjacielowi, że czerwone koszule straciły swoją wyspę. Nemeczek bardzo chciał iść na plac. Założył swoją czapeczkę, ale nie miał siły wstać.

Ojciec chłopca, biedny krawiec, musiał szyć surdutDługi, elegancki ubiór męski przypominający płaszcz. dla klienta, by mieć pieniądze na trumnę. Gorączka rosła.

Nemeczek zaczął majaczyćMówić rzeczy bez sensu pod wpływem wysokiej gorączki.. Wydawało mu się, że znów walczy na placu. W końcu zasnął.

Przyszli chłopcy ze Związku Kitowców z oficjalnymi przeprosinami. Niestety, było za późno. Nemeczek przestał oddychać.symbol przemijania

Boka wybiegł z domu. Włóczył się po ulicach, aż dotarł na Plac Broni. Zobaczył tam dziwne narzędzia. Stróż Jano powiedział mu, że należą do architektaOsoba projektująca budynki i nadzorująca ich budowę..

W poniedziałek miała rozpocząć się budowa nowej kamienicy. Boka zapłakał. Zrozumiał, że stracili swoją małą ojczyznęKraj lub miejsce, z którym człowiek czuje silną więź..

Następnego dnia w szkole panowała żałoba. Boka po raz pierwszy zrozumiał, czym jest dorosłe życie i losPrzeznaczenie, ciąg zdarzeń, na które nie mamy wpływu., w którym radość miesza się z ogromnym smutkiem.