Folwark zwierzęcy jako parabola
„Folwark zwierzęcy” George'a Orwella to klasyczny przykład paraboli, w której prosta opowieść o buncie zwierząt ukrywa głębszy sens polityczny. Prawdziwym tematem utworu są mechanizmy powstawania i funkcjonowania systemu totalitarnego. Uniwersalny charakter czasu, miejsca oraz typizacja bohaterów sprawiają, że opisane wydarzenia mogą odnosić się do każdej epoki i społeczeństwa.
Autor: Małgorzata Haze
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Dwie warstwy znaczeniowe utworu
Podstawową cechą paraboliGatunek literatury moralistycznej, w którym przedstawione postacie i zdarzenia nie są ważne same w sobie, lecz służą jako przykład uniwersalnych prawideł. jest jej dwuwarstwowość. Fabuła stanowi jedynie pretekst do przekazania uniwersalnych prawd. George Orwell nie napisał bajki o świniach i koniach przejmujących władzę nad gospodarstwem. Prawdziwym celem pisarza było obnażenie bezwzględnych mechanizmów, którymi rządzi się totalitaryzmSystem polityczny oparty na całkowitym podporządkowaniu jednostki państwu, terrorze i monopolu jednej partii.. Warstwa dosłowna ustępuje tu miejsca ukrytym sensom politycznym i społecznym.
Zatarcie czasu i miejsca akcji
Akcja powieści toczy się w Anglii, na farmie niedaleko miasteczka Willingdon. Orwell celowo zatarł dokładne ramy czasowe wydarzeń. Brak konkretnych dat sprawia, że historia nabiera ponadczasowego wymiaru. Choć fabuła ściśle nawiązuje do rewolucji październikowej i rządów Józefa Stalina, mechanizmy zniewolenia ukazane w książce mogą zadziałać w każdym miejscu na świecie.
Orwell miał ogromne problemy z wydaniem książki w 1945 roku. Wielka Brytania była wówczas w sojuszu z ZSRR, a brytyjscy wydawcy bali się publikować tekst, który tak jawnie i ostro krytykował reżim Stalina.
Zwierzęce maski i typizacja postaci
Postacie w powieści nie mają złożonej psychologii. Zostały skonstruowane jako reprezentanci konkretnych postaw społecznych i politycznych. Czytelnik łatwo rozpoznaje tu bezwzględnych dyktatorów, ślepo posłuszne masy, cynicznych propagandystów oraz nieliczne jednostki próbujące zachować resztki trzeźwego osądu.
Bohaterami są upersonifikowane zwierzęta. Potrafią mówić, analizować sytuację, a nawet uczyć się czytać i pisać. Ten zabieg mocno osadza utwór w tradycji bajki zwierzęcejKrótki utwór, w którym zwierzęta uosabiają ludzkie cechy i wady, często zakończony morałem.. Zwierzęce maski potęgują wymowę dzieła – brutalność i absurd ludzkich działań stają się jeszcze bardziej jaskrawe, gdy odgrywają je mieszkańcy wiejskiego podwórka.