Losy Marlowa
Charlie Marlow to doświadczony marynarz, który podczas postoju na Tamizie dzieli się z towarzyszami wstrząsającą historią swojej wyprawy do Afryki. Jego podróż w górę rzeki Kongo staje się nie tylko fizyczną przeprawą przez dżunglę, ale też psychologiczną konfrontacją z mroczną naturą człowieka. Finałem tej ekspedycji jest spotkanie z agentem Kurtzem, które na zawsze zmienia postrzeganie świata przez głównego bohatera.
Autor: Karolina Marlęga
Czas czytania: 5 min
Spis treści
Początek wyprawy i fascynacja Afryką
Charlie Marlow był wytrawnym żeglarzem i urodzonym gawędziarzem. Pływał na jachcie „Nellie”, gdzie jako jedyny z załogi był zawodowym marynarzem. Podczas postoju na TamizieRzeka w południowej Anglii, przepływająca przez Londyn, stanowiąca tło klamry kompozycyjnej powieści. snuł opowieść o swoim pobycie w sercu Afryki. Od najmłodszych lat fascynował go kształt rzeki Kongo, przypominający na mapach rozwijającego się węża. Marzył, by poprowadzić parowiec w górę tej błękitnej nitki.
Po powrocie do Londynu z sześcioletniego rejsu dowiedział się, że kompania handlowaW powieści belgijskie przedsiębiorstwo zajmujące się eksploatacją zasobów Konga, oficjalnie pod pretekstem niesienia cywilizacji. działająca w Kongu BelgijskimKolonia w Afryce Środkowej, będąca w czasach Conrada prywatną własnością króla Belgów, Leopolda II, znana z brutalnego wyzysku. szuka kapitanów. Dzięki wstawiennictwu wpływowej ciotki dostał wymarzoną posadę. Zajął miejsce kapitana Freslevena, który zginął w potyczce z tubylcami o dwie czarne kury.
Grobowe miasto i podróż na kontynent
Aby dopełnić formalności, Marlow udał się do Brukseli. Siedzibę spółki nazwał grobowym miastemOkreślenie Brukseli, nawiązujące do biblijnych „grobów pobielanych” – z zewnątrz pięknych, wewnątrz pełnych zgnilizny.. W biurze spotkał dwie kobiety robiące na drutach z czarnej wełny. Skojarzyły mu się z mitologicznymi MojramiW mitologii greckiej boginie losu przędące i przecinające nić ludzkiego życia. – strażniczkami wrót ciemności. Lekarz zakładowy rutynowo zmierzył mu czaszkę. Przyznał chłodno, że nie zna nikogo, kto wróciłby z kolonii żywy.
Rejs francuskim parowcem do Afryki trwał trzydzieści dni. Marlow z niepokojem obserwował monotonną, złowieszczą linię brzegową i gęstą dżunglę. Absurd kolonializmu uderzył go, gdy zobaczył francuski okręt wojenny ostrzeliwujący na oślep pusty brzeg. Cała podróż przypominała mu gorączkowy sen.
Pierwsze zderzenie z brutalnością kolonii
Po przesiadce na mniejszy statek dotarł do pierwszej stacji kompanii. Widok był przerażający. Czarnoskórzy niewolnicy, spętani łańcuchami, resztkami sił drążyli skałę. W pobliskim gaju umierali z wycieńczenia, porzuceni przez białych nadzorców. W tym piekle Marlow spotkał głównego księgowego. Mężczyzna był ubrany w nieskazitelnie biały garnitur. Stanowiło to groteskowy kontrast z otaczającym go cierpieniem. To od niego marynarz po raz pierwszy usłyszał o Kurtzu – wybitnym agencie przynoszącym spółce największe zyski.
Stacja Centralna i naprawa parowca
Karawana szła piętnaście dni przez dżunglę do Stacji CentralnejGłówny obóz przejściowy kompanii handlowej, zarządzany przez niekompetentnego Dyrektora.. Na miejscu Marlow odkrył, że jego parowiec spoczywa na dnie rzeki. Dyrektor stacji okazał się człowiekiem pozbawionym talentów, którego jedyną zaletą było końskie zdrowie. Wszyscy pracownicy obozu byli ogarnięci chorobliwą żądzą zdobycia kości słoniowejCiosy słoni, niezwykle cenny surowiec w XIX wieku, główny cel rabunkowej gospodarki w Kongu..
Pewnego dnia w obozie wybuchł pożar. O podpalenie oskarżono niewinnego czarnoskórego, którego brutalnie wychłostano. Marlow poznał wtedy rzekomego wytwórcę cegieł, pełniącego w rzeczywistości rolę szpiega dyrektora.
Ukojenie przyniosła marynarzowi ciężka praca przy wydobyciu i naprawie statku. Brakowało mu jednak nitów. W czasie przymusowego postoju do obozu dotarła Wyprawa Odkrywcza Eldorado – banda łupieżców dowodzona przez wuja dyrektora. Marlow podsłuchał ich rozmowę. Obaj nienawidzili Kurtza i liczyli na jego śmierć w głębi dżungli.
W górę rzeki
Naprawa zajęła trzy miesiące. Kolejne dwa pochłonęło przedzieranie się w górę rzeki. Załogę stanowili pielgrzymiIroniczne określenie białych agentów kompanii, którzy z chciwością wędrowali po Afryce w poszukiwaniu kości słoniowej. oraz dwudziestu kanibaliW powieści to czarnoskórzy członkowie załogi parowca, którzy mimo głodu wykazują większe opanowanie niż biali kolonizatorzy., których siła fizyczna ratowała statek z mielizn.
Po drodze natrafili na opuszczoną szopę. Marlow znalazł tam książkę żeglarską z notatkami na marginesach, zapisanymi – jak mu się wydawało – szyfrem. Znalazł też ostrzeżenie, by zbliżać się ostrożnie.
Gdy obóz Kurtza był już blisko, parowiec utknął w gęstej mgle. Nagle z brzegu posypały się strzały z łuków. W walce zginął czarnoskóry sternik, przebity włócznią. Biali agenci strzelali na oślep z karabinów. Dopiero przeraźliwy dźwięk gwizdka parowego wywołał popłoch wśród napastników.
Spotkanie z Kurtzem
Na brzegu powitał ich młody Rosjanin w pstrokatej odzieży. To jego notatki Marlow znalazł wcześniej w książce. ArlekinPrzezwisko nadane przez Marlowa młodemu rosyjskiemu żeglarzowi ze względu na jego połatane, kolorowe ubranie. wyznał, że tubylcy traktują Kurtza jak bóstwo. Agent popadł w obłęd, stworzył prywatną armię i brutalnie grabił okoliczne plemiona. Marlow spojrzał przez lunetę na chatę Kurtza. Zobaczył wbite na pale ludzkie głowy, należące do rzekomych buntowników.
Postać Kurtza nie jest wyłącznie fikcją literacką. Joseph Conrad inspirował się autentycznymi agentami kolonialnymi, takimi jak Georges Antoine Klein (który zmarł na pokładzie statku dowodzonego przez pisarza) czy kapitan Léon Rom, znany z ozdabiania swojego ogrodu w Stanley Falls odciętymi głowami tubylców.
Pracownicy stacji wynieśli chorego agenta na noszach. Tłum wojowników chciał go bronić, ale Kurtz uspokoił ich jednym gestem. Nocą chory uciekł z kajuty i czołgał się w stronę ognisk tubylców. Marlow dogonił go w dżungli i siłą woli zmusił do powrotu na statek.
Śmierć i powrót do Europy
W drodze powrotnej Marlow obserwował agonię wybitnego agenta. Kurtz w ostatnich chwilach życia przeżywał niewyobrażalne cierpienie psychiczne. Tuż przed śmiercią wyszeptał swoje słynne ostatnie słowa: „Zgroza! Zgroza!”(ang. „The horror! The horror!”) Słynne ostatnie słowa Kurtza, interpretowane jako ostateczne rozpoznanie zła we własnej duszy i naturze ludzkiej..
Po powrocie do Europy Marlow spełnił obietnicę. Przekazał dokumenty zmarłego jego rodzinie. Na samym końcu udał się do NarzeczonejBezimienna postać symbolizująca europejską naiwność i wiarę w szlachetną misję cywilizacyjną białego człowieka. Kurtza. Kobieta, mimo upływu ponad roku, wciąż nosiła żałobę i wierzyła w szlachetność ukochanego. Marlow nie miał serca zniszczyć jej iluzji. Skłamał, że ostatnim słowem wypowiedzianym przez agenta było jej imię.