Słowniczek pojęć komiksowych i staropolskich
Komiks Janusza Christy łączy słownictwo dawnej Polski z językiem typowym dla opowieści obrazkowych. Zrozumienie pojęć historycznych ułatwia śledzenie przygód mieszkańców wczesnośredniowiecznego grodu. Znajomość terminów komiksowych pozwala z kolei docenić warsztat rysownika i sposób budowania akcji.
Autor: Małgorzata Haze
Czas czytania: 5 min
Budowa komiksu
Komiks - opowieść, która łączy rysunek z tekstem. Akcja toczy się w kolejnych obrazkach. Dialogi bohaterów znajdują się w specjalnych dymkach.
Kadr - pojedynczy obrazek na stronie komiksu. Pokazuje jeden krótki moment akcji. Janusz Christa często zmienia wielkość kadrów, aby podkreślić dynamikę pościgu lub pokazać zbliżenie twarzy.
Dymek - graficzna chmurka z tekstem. Wskazuje, co w danej chwili mówi bohater. Dymki z postrzępioną ramką oznaczają głośny krzyk.
Myślnik narracyjny - prostokątna ramka w rogu kadru. Zawiera krótki komentarz narratoraOsoba opowiadająca o wydarzeniach w utworze literackim lub komiksie.. Autor używa jej do określenia czasu lub miejsca akcji.
Onomatopeja - wyraz naśladujący dźwięk. W komiksie zapisuje się go dużymi literami bezpośrednio na rysunku. Słowa takie jak ŁUPS czy BĘC pojawiają się w momencie uderzenia.
Gag - krótki żart sytuacyjny. Często zajmuje tylko kilka kadrów. Świetnym przykładem są nieudane próby latania, które kończą się bolesnymi upadkami.
Bohaterowie i fabuła
Główny bohater - postać, która napędza całą akcję. W tym komiksie są to Kajko i Kokosz. Ich decyzje i kłopoty tworzą główną oś opowieści.
Fabuła to układ wszystkich zdarzeń i wątków w utworze. Obejmuje wszystko, co przydarza się bohaterom od początku do końca historii.
Przeciwnik - postać, która przeszkadza głównym bohaterom. W Szkole latania tę rolę pełni Hegemon. Wraz ze swoimi ZbójcerzamiKomiksowa banda rycerzy-rozbójników dowodzona przez Hegemona. knuje, jak zdobyć Mirmiłów.
Humor sytuacyjny - komizmWłaściwość sytuacji lub postaci, która wywołuje śmiech u odbiorcy., który wynika z zabawnych zdarzeń. Śmiejemy się z tego, co postacie robią, a nie tylko z tego, co mówią. Upadek Kokosza prosto w stóg siana bawi do łez.
Parodia - utwór, który żartobliwie naśladuje inny gatunek. Szkoła latania wyśmiewa poważne opowieści o dzielnych wojownikach. Zamiast wielkiego heroizmu mamy tu ludzkie słabości i zabawne pomyłki.
Epos rycerski to długi utwór z czasów średniowiecza. Opowiadał o niezwykłych, bohaterskich czynach idealnych rycerzy, którzy nigdy się nie bali i zawsze walczyli honorowo.
Dawna Polska i rycerze
Kasztelan - urzędnik zarządzający zamkiem i okolicą. Odpowiadał za obronę grodu i bezpieczeństwo mieszkańców. Mirmił jest kasztelanem, więc to on dowodzi zbrojnymi.
Gród - obronna osada otoczona wałem ziemnym. To typowe miejsce życia w dawnej Polsce. Mirmiłów składa się z drewnianych chat i solidnej bramy.
Wczesne średniowiecze to najstarszy okres epoki średniowiecza. Na ziemiach polskich obejmuje czasy pierwszych władców z dynastii Piastów, kiedy budowano drewniane grody.
Fosa - głęboki rów z wodą wokół grodu. Stanowiła pierwszą linię obrony przed wrogiem. W komiksie Kokosz często ląduje w niej podczas swoich pechowych przygód.
Palisada - wysokie ogrodzenie z zaostrzonych drewnianych pali. Zastępowała kamienny mur w dawnych osadach. Mieszkańcy Mirmiłowa chronią się właśnie za taką zaporą.
Rohatyna - długa włócznia z szerokim ostrzem. Używały jej dawne plemiona słowiańskieGrupa ludów, do której należą m.in. Polacy, Czesi i Rusini. W średniowieczu tworzyli własne państwa.. Obrońcy Mirmiłowa często trzymają rohatyny podczas warty.
Maczuga - ciężki kij z grubą końcówką. To bardzo prosta, ale groźna broń. Zbój Łamignat używa wielkiej maczugi, która pasuje do jego ogromnej siły.
Zbój - leśny rozbójnik napadający na podróżnych. Łamignat z pozoru jest groźnym zbójem. W rzeczywistości ma miękkie serce i pomaga głównym bohaterom.
Woj - dawna nazwa zbrojnego wojownika. Wojowie służyli w drużynieOddział zbrojnych wojowników służących władcy w dawnej Polsce. swojego władcy. W komiksie noszą hełmy i pilnują bezpieczeństwa grodu.
Kapral - podoficerStopień wojskowy niższy od oficera, dowodzący niewielką grupą żołnierzy. dowodzący małym oddziałem. W komiksie to prawa ręka Hegemona. Próbuje utrzymać dyscyplinę wśród Zbójcerzy, co rzadko mu się udaje.
Hegemon - słowo oznaczające przywódcę lub kogoś, kto dominuje nad innymi. Christa użył go jako imienia głównego złoczyńcy. Podkreśla to jego pychę i żądzę władzy.
Świat magii
Czarownica - kobieta znająca zaklęcia i zioła, wywodząca się z dawnego folkloruLudowe zwyczaje, wierzenia, pieśni i podania przekazywane z pokolenia na pokolenie.. Komiksowa Jaga to żona Łamignata i ciotka Mirmiła. Jej magiczne mikstury często wywołują nieprzewidziane skutki.
Eliksir - magiczny napój przygotowany przez czarownicę lub alchemikaDawny badacz, który próbował stworzyć złoto lub eliksir nieśmiertelności.. Jaga warzy specjalną maść, która pozwala latać. Niestety, działanie takich specyfików bywa bardzo kapryśne.
Motyw wędrówki - schemat fabularny oparty na długiej podróży. Bohaterowie wyruszają w drogę, aby rozwiązać ważny problem. Kajko, Kokosz i Mirmił podróżują na Łysą Górę, by zdobyć umiejętność latania.
Anachronizm - element, który nie pasuje do epoki historycznej. Christa celowo umieszcza współczesne żarty w średniowiecznym świecie. Słowiańscy wojowie używają nowoczesnych powiedzeń i mają dzisiejsze problemy.