Motywy literackie w „Kamizelce”

Tytułowa kamizelka

To najważniejszy przedmiot w całej noweliKrótki utwór literacki o prostej akcji, zazwyczaj z jednym głównym wątkiem i wyraźnym punktem kulminacyjnym.. Tytuł sugeruje, że utwór ma charakter paraboliUtwór, w którym przedstawione postacie i zdarzenia mają ukryty, symboliczny sens.. Zwykła część garderoby staje się symbolem głębszych uczuć. Słowo to pada w tekście aż dwadzieścia dziewięć razy.

Wygląd ubrania poznajemy już na samym początku opowieści:

Oto ona. Przód spłowiały, a tył przetarty. Dużo plam, brak guzików, na brzegu dziurka, wypalona zapewne papierosem. Ale najciekawsze w niej są ściągacze. Ten, na którym znajduje się sprzączka, jest skrócony i przyszyty do kamizelki wcale nie po krawiecku, a ten drugi, prawie na całej długości, jest pokłuty zębami sprzączki.

Ten zniszczony kawałek materiału łączy losy narratoraOsoba opowiadająca historię w utworze literackim. W "Kamizelce" jest nim sąsiad małżeństwa. z historią jego sąsiadów. Poznajemy ją dzięki retrospekcjiPrzywołanie wcześniejszych wydarzeń, które miały miejsce przed właściwym czasem akcji utworu.. Kamizelka jest niemym świadkiem choroby męża i wielkiej tragedii kochających się ludzi.

Siła prawdziwej miłości

Uczucie łączące małżonków to jeden z najpiękniejszych obrazów miłości w polskiej literaturze. Bohaterowie bardzo się kochają i chcą oszczędzić sobie cierpienia. W imię tego uczucia posuwają się do kłamstwa.

Żona codziennie skraca pasek kamizelki, aby mąż myślał, że nie chudnie. Chory mężczyzna z kolei przesuwa sprzączkę, by ukryć przed żoną swój pogarszający się stan. Oszukują się nawzajem w dobrej wierze. Ich czyny to dowód bezwarunkowego poświęcenia.

Zimny śnieg i upływ czasu

Śnieg pojawia się w tekście zaledwie siedem razy, ale zawsze w ważnych momentach. Towarzyszy narratorowi podczas kupna kamizelki oraz w chwilach rozmyślań o zmarłym sąsiedzie. Wyznacza też rytm opowiadanej historii.

Akcja utworu rozpoczyna się w kwietniu, gdy przyroda budzi się do życia. Trwa do końca listopada. Wtedy spada pierwszy śnieg, który przynosi chłód i zwiastuje śmierć bohatera.

W zakończeniu noweli padający śnieg buduje smutny nastrój:

Padał tylko śnieg taki gęsty i zimny, że nawet w grobach marzły ludzkie popioły.

Zimowy krajobraz sugeruje, że ludzkie wysiłki ostatecznie znikają w mroku zapomnienia. Prus zostawia jednak czytelnikowi iskrę nadziei. Pyta: „Któż jednak powie, że za tymi chmurami nie ma słońca?”. To słońce symbolizuje miłość, która jest silniejsza niż śmierć.

Trudy życia i bieda

Prus dokładnie opisuje trudne warunki życia warszawskiego drobnomieszczaństwaUboższa warstwa mieszkańców miast w XIX wieku, np. drobni urzędnicy, nauczyciele, rzemieślnicy.. Małżeństwo radzi sobie całkiem dobrze, dopóki mąż ma pracę. Sytuacja zmienia się drastycznie, gdy mężczyzna zapada na zdrowiu.

Z powodu choroby urzędnik traci posadę. Rodzina musi zrezygnować z pomocy służącej. Żona bierze na siebie cały ciężar utrzymania domu. Udziela dodatkowych lekcji i po nocach szyje ubrania na zamówienie. Pracuje ponad siły, aby opłacić lekarza i ratować ukochanego.

Handlarz starzyzną

Narrator kupuje tytułową kamizelkę od ulicznego handlarza. W XIX-wiecznej Warszawie tacy wędrowni sprzedawcy często chodzili po podwórkach kamienicDuży, kilkupiętrowy dom miejski, w którym znajdowało się wiele mieszkań na wynajem.. Skupowali i sprzedawali używane rzeczy.

Sprzedawca z noweli to człowiek sprytny, który potrafi świetnie zachwalać swój towar. Przekonuje narratora do zakupu zniszczonego parasola:

– A fajn mebel!... – mówił. – Na taki śnieg to tylko taki parasol... Ja wiem, że wielmożny pan może mieć całkiem jedwabny parasol, nawet ze dwa. Ale to dobre tylko na lato!...

Kiedy narrator chce kupić starą kamizelkę, handlarz od razu wyczuwa okazję do zarobku. Zaczyna się zaciekle targować. Ostatecznie sprzedaje zniszczone ubranie za kwotę znacznie przewyższającą jego rzeczywistą wartość.