Średniowieczne wzorce osobowe
Średniowieczna literatura pełniła funkcję wychowawczą, promując konkretne postawy życiowe. Epos rycerski o bitwie w wąwozie Roncevaux ukazuje dwa najważniejsze modele postępowania tamtej epoki. Postacie Rolanda i Karola Wielkiego uosabiają odpowiednio cechy doskonałego wojownika oraz sprawiedliwego monarchy.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Wzorzec idealnego rycerza
Średniowieczna kultura opierała się na literaturze parenetycznejUtwory mające na celu kształtowanie postaw czytelników poprzez ukazywanie idealnych wzorców do naśladowania.. Wymagała ona od rycerza spełnienia rygorystycznych norm obyczajowych. Roland to absolutne uosobienie tego modelu. Jego życie definiują trzy filary: Bóg, ojczyzna i władca.
Rycerz musiał być waleczny, odważny i szlachetny. W obliczu wroga nigdy nie opuszczał pola bitwy. Chwalebna śmierć w walce znaczyła dla niego więcej niż ocalenie życia za cenę ucieczki. Szlachetność okazywał nie tylko na wojnie, ale też w stosunku do dam, słabszych i pokrzywdzonych. Najwyższą wartością pozostawała wierność wobec suwerena, wynikająca z relacji lennejFeudalny układ, w którym wasal (rycerz) przysięgał wierność i służbę zbrojną seniorowi w zamian za opiekę i ziemię..
Roland walczy w obronie wiary chrześcijańskiej i słodkiej Francji. Kieruje się honorem i męstwem, a za wyznawane ideały bez wahania oddaje życie.
Choć historyczna bitwa w wąwozie Roncevaux miała miejsce w 778 roku, epos powstał pod koniec XI wieku, w epoce pierwszych wypraw krzyżowych. Postać Rolanda miała stanowić propagandowy wzór dla rycerstwa wyruszającego do Ziemi Świętej, zachęcając do bezkompromisowej walki z niewiernymi.
Wzorzec doskonałego władcy
Drugim fundamentem średniowiecznego społeczeństwa był doskonały monarcha. W eposie ten wzorzec realizuje Karol Wielki. Król Franków łączy w sobie wszystkie cechy idealnego rycerza z odpowiedzialnością za cały naród. Stoi mężnie na czele państwa i osobiście dowodzi wojskiem, dając przykład swoim podwładnym.
Władza monarchy pochodzi bezpośrednio od Boga. Karol Wielki funkcjonuje jako pomazaniec bożyWładca, którego władza usankcjonowana jest przez religię, uznawany za namiestnika Boga na ziemi.. Jego głównym celem jest szerzenie wiary katolickiej wśród pogan oraz wypełnianie boskich przykazań.
Władca ten nie jest jednak tyranem. W swoich działaniach kieruje się rozwagą i troską o dobro ojczyzny. Decyzje polityczne i militarne podejmuje po naradzie ze swoimi baronami. Lud postrzega go jako niedościgniony ideał sprawiedliwości, człowieka, który nigdy nie przedkłada prywatnych interesów nad rację stanu.