Portret Rolanda
Roland uosabia średniowieczny ideał rycerza chrześcijańskiego, łącząc nadludzką odwagę z bezwzględnym oddaniem Bogu i władcy. Jego mistrzostwo w walce oraz gotowość do męczeńskiej śmierci za wiarę czynią z niego wzór do naśladowania dla ówczesnego społeczeństwa. Jednocześnie bohater nie jest pozbawiony wad, a jego zgubna duma i upór doprowadzają do tragicznej w skutkach rzezi tylnej straży frankijskiej.
Wzór cnót rycerskich
Roland pochodzi z hrabiowskiego rodu i stanowi perfekcyjną realizację średniowiecznego etosuZbiór norm i wartości określających zachowanie idealnego wojownika, obejmujący m.in. honor, wierność, odwagę i obronę słabszych.. Jego życie opiera się na kilku twardych filarach: waleczności, wierności wobec władcy oraz głębokiej religijności. Jako siostrzeniec Karola Wielkiego, darzy króla ogromnym szacunkiem i miłością, co spotyka się z pełną wzajemnością ze strony monarchy.
Głównym celem bohatera jest walka w obronie ojczyzny oraz zbrojne szerzenie chrześcijaństwa wśród pogan. Nawet w obliczu nieuchronnej śmierci jego ostatnie myśli wędrują ku ukochanej, „słodkiej Francji” i suwerenowi. Roland to pobożny patriota, dla którego oddanie życia za wiarę i kraj stanowi najwyższy zaszczyt.
Niezrównany wojownik na polu bitwy
W rzemiośle wojennym hrabia nie ma sobie równych. Doskonale włada swoim legendarnym mieczem - Durendalem, wykazując się przy tym nadludzką siłą i zręcznością. Nigdy nie przygląda się starciom z bezpiecznego dystansu ani nie wysyła swoich ludzi na pewną śmierć, samemu pozostając w tyle.
Zawsze rzuca się w najgęstszy wir walki. Chce dawać osobisty przykład swoim żołnierzom, dlatego często jako pierwszy atakuje wroga. Jego postawa na polu bitwy budzi przerażenie w szeregach Saracenów i podziw wśród Franków.
W średniowiecznych eposach broń wybitnych rycerzy często nosiła własne imiona i przypisywano jej magiczne właściwości. W złotej gałce Durendala znajdowały się święte relikwie, m.in. ząb św. Piotra, krew św. Bazylego i włosy św. Dionizego. Podkreślało to sakralny wymiar walki Rolanda - jego miecz był narzędziem w rękach Boga.
Zgubna duma i tragiczne wady
Mimo heroicznych cech, siostrzeniec króla nie jest postacią krystalicznie czystą. Jego największą wadą okazuje się przesadna duma i obsesyjna obawa o własny honor. To właśnie te cechy powstrzymują go przed wczesnym wezwaniem posiłków za pomocą rogu OlifantaŚredniowieczny róg sygnałowy wykonany z ciosu słonia, używany przez dowódców na polu bitwy do wydawania rozkazów lub wzywania pomocy..
Honor staje się dla niego wartością nadrzędną, ważniejszą niż życie podległych mu rycerzy i jego własne. Rolandowi brakuje rozwagi i umiarkowania, którymi wykazuje się jego roztropny przyjaciel, Oliwier. Cechuje go upór, zaciętość i niechęć do słuchania cudzych rad. Woli samodzielnie podejmować decyzje i brać za nie pełną odpowiedzialność, nawet jeśli prowadzą one do katastrofy.
W eposie wprost określa się jego porywczy charakter, nazywając go wojownikiem:
pyszniejszym od lwa lub leoparda.
Ta gwałtowność i mściwość ostatecznie pieczętują los tylnej straży wojsk frankijskich w wąwozie Roncevaux. Roland to bohater tragiczny, którego największe zalety - odwaga i honor - stają się jednocześnie przyczyną jego zguby.