Daniel Defoe – najważniejsze informacje o autorze

Wczesne życie i edukacja

Daniel Defoe urodził się około 1660 roku w Londynie. Dokładna data nie jest znana, ponieważ w tamtych czasach rzadko zapisywano takie informacje. Jego ojciec, James Foe, był rzeźnikiem i należał do purytanówSurowi protestanci, dla których najważniejsza była ciężka praca, oszczędność i modlitwa.. Te surowe zasady mocno wpłynęły na całe życie przyszłego pisarza.

Defoe uczył się w prywatnej szkole w Newington Green. Placówka ta była przeznaczona dla dysydentówOsoby, które wyznawały inną religię niż ta oficjalnie uznawana przez państwo., czyli protestantów odrzucających oficjalny Kościół anglikański. Nie mogli oni studiować na słynnych uniwersytetach.

Szkoła Daniela okazała się jednak bardzo nowoczesna. Zamiast uczyć się tylko łaciny, chłopiec poznawał geografię, historię i nauki przyrodnicze. Szeroka wiedza zdobyta w młodości przydała mu się później przy pisaniu książek.

Debiut i pierwsze dzieła

Zanim Defoe zaczął pisać, przez wiele lat próbował sił w handlu. Sprzedawał tkaniny, wino i tytoń. Niestety, nie miał do tego głowy i wielokrotnie bankrutował. W 1692 roku jego długi wynosiły aż 17 tysięcy funtów, co było wtedy ogromną fortuną.

To trudne doświadczenie nauczyło go sprytu i zaradności. Zrozumiał, że aby przetrwać, nigdy nie można się poddawać. Dokładnie takimi samymi cechami obdarzył później swojego najsłynniejszego bohatera, Robinsona Kruzoe.

Pierwsze teksty Defoe wyśmiewały politykę i wady społeczeństwa. W 1702 roku wydał pamfletZłośliwy tekst publicystyczny, który ostro krytykuje konkretną osobę lub grupę. pod tytułem Najkrótsza rozprawa z dysydentami. Użył w nim ostrej ironii, ale czytelnicy potraktowali jego słowa dosłownie.

Pisarz trafił za to do więzienia. Za karę musiał też trzykrotnie stanąć pod pręgierzemSłup na rynku miasta, do którego przywiązywano przestępców, by wystawić ich na pośmiewisko.. Zamiast się wstydzić, napisał w celi wiersz. Tłum na ulicy skandował jego słowa, zamiast rzucać w skazańca zgniłymi owocami.

Dojrzałość twórcza

Po wyjściu na wolność Defoe pracował jako tajny agent i szpieg rządu. Podróżował po Anglii i Szkocji, zbierając cenne informacje polityczne. Jednocześnie cały czas pisał artykuły, esejeKrótki utwór, w którym autor dzieli się swoimi osobistymi przemyśleniami na dany temat. i raporty.

Prawdziwy przełom w jego karierze nastąpił bardzo późno. W 1719 roku, gdy miał już prawie 60 lat, wydał Przypadki Robinsona Kruzoe. Książka natychmiast stała się wielkim przebojem. Jeszcze w tym samym roku wydrukowano ją aż cztery razy.

Historia kupca uwięzionego na bezludnej wyspie zachwyciła czytelników realizmem. Robinson nie używa magii. Sam buduje szałas, lepi garnki i oswaja dzikie kozy. Defoe udowodnił, że zwykła, codzienna praca może być świetnym tematem literackim.

W kolejnych latach pisarz stworzył inne ważne dzieła:

• Moll Flanders (1722) – opowieść o biednej kobiecie walczącej o przetrwanie.
• Dziennik roku zarazy (1722) – fikcyjny, ale niezwykle realistyczny reportażGatunek dziennikarski, który w wiarygodny sposób relacjonuje prawdziwe wydarzenia. o epidemii dżumy w Londynie.
• Roxana (1724) – historia kobiety, która wybiera bogactwo kosztem moralności.

Kontekst historyczny

Daniel Defoe żył w epoce oświeceniaEpoka, w której ludzie wierzyli, że świat można zrozumieć i ulepszyć dzięki nauce oraz rozumowi.. Anglia budowała wtedy potężne imperium handlowe i wysyłała statki w najdalsze zakątki świata. Ludzie wierzyli, że człowiek potrafi zapanować nad naturą dzięki sile własnego intelektu.

Robinson na bezludnej wyspie jest idealnym przykładem człowieka oświecenia. Samotny rozbitek potrafi odtworzyć cywilizację od zera. Kiedy spotyka tubylca, Piętaszka, od razu staje się jego nauczycielem. Pokazuje to ówczesne podejście Europejczyków do kolonizacjiPodbijanie i zasiedlanie obcych terytoriów przez silniejsze państwa..

Spuścizna i znaczenie

Pisarz zmarł w 1731 roku w Londynie. Do samego końca musiał ukrywać się przed ludźmi, którym był winien pieniądze. Zostawił po sobie dzieło, które stało się fundamentem europejskiej powieści.

Przypadki Robinsona Kruzoe to dziś klasyka literatury młodzieżowej. Warstwa przygodowa świetnie wciąga młodych czytelników. Jednak dorośli odnajdują tam ważne pytania. Defoe zmusza do refleksji, co jest nam naprawdę potrzebne do szczęścia i jak samotność wpływa na ludzką psychikę.

Książka zapoczątkowała zupełnie nowy gatunek literacki. Od imienia bohatera nazwano go robinsonadąOpowieść o człowieku, który musi przetrwać zdany tylko na siebie w dzikim, odciętym od świata miejscu.. Ślady pomysłów Daniela Defoe widać do dziś w wielu książkach przygodowych i współczesnych filmach o sztuce przetrwania.