Władca Pierścieni. Drużyna Pierścienia – J.R.R. Tolkien - konteksty
Konteksty biograficzne i historyczne pozwalają lepiej zrozumieć fundamenty Śródziemia wykreowanego przez J.R.R. Tolkiena. Doświadczenia z okopów I wojny światowej ukształtowały mroczną wizję Mordoru oraz relacje między członkami Drużyny Pierścienia. Z kolei fascynacja dawnymi językami i mitologią nordycką stała się punktem wyjścia do stworzenia spójnego uniwersum literackiego.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 3 min
Biografia J.R.R. Tolkiena
John Ronald Reuel Tolkien urodził się w 1892 roku w Bloemfontein w Afryce Południowej, ale dorastał w okolicach angielskiego Birmingham. Szybko stracił oboje rodziców – ojca w wieku czterech lat, a matkę jako dwunastolatek. To wczesne poczucie straty ukształtowało w nim tęsknotę za bezpiecznym domem, którą widać w sielankowym obrazie Shire.
Studia filologiczneNauka badająca język i literaturę, w tym historię i rozwój dawnych dialektów. w Oksfordzie dały mu potężne narzędzia. Biegła znajomość staroangielskiego, staronordyckiego i walijskiego pozwoliła mu później stworzyć własne języki elfickie. Tolkien był głęboko wierzącym katolikiem. Jego światopogląd wymusił wyraźny podział na dobro i zło, a także wprowadził do fabuły motyw poświęcenia i działania Opatrzności.
Przez większość życia wykładał w Oksfordzie. Tam razem z C.S. Lewisem współtworzył grupę InklingówNieformalna grupa literacka zrzeszająca oksfordzkich naukowców i pisarzy, którzy spotykali się w pubach, by czytać swoje niepublikowane teksty.. Prace nad „Drużyną Pierścienia” trwały ponad 12 lat. Książka ukazała się ostatecznie w 1954 roku jako kontynuacja lżejszego w tonie „Hobbita”.
Rozwiń: Biografia J.R.R. Tolkiena (czas czytania: 5 min)I wojna światowa
W 1916 roku Tolkien walczył w bitwie nad Sommą, jednej z najkrwawszych rzezi w historii ludzkości. Stracił tam niemal wszystkich bliskich przyjaciół ze szkolnych lat. Doświadczenie masowej śmierci i rozpadu wspólnoty bezpośrednio wpłynęło na kształt Śródziemia.
Mroczny, zindustrializowany Mordor z armią orków to literackie echo nowoczesnej wojny przemysłowej. Z kolei hobbici rzuceni w sam środek globalnego konfliktu odzwierciedlają perspektywę szeregowego żołnierza. Zostali wciągnięci w machinę zniszczenia bez możliwości wyboru. Relacja Sama i Froda przypomina zażyłość między żołnierzami w okopach. Lojalność i wzajemna troska stają się dla nich jedyną ostoją pośród grozy.
Tolkien stanowczo odrzucał alegoryczne odczytywanie swoich dzieł. Irytowały go teorie twierdzące, że Jedyny Pierścień to metafora bomby atomowej. Przyznawał jednak, że wojenna trauma stanowiła dla niego silny impuls twórczy.
Geneza Śródziemia
Pisarz zaczął budować mitologię Śródziemia jeszcze podczas I wojny światowej. Pierwsze fragmenty „Księgi Zaginionych Opowieści” zapisywał w szpitalu polowym, lecząc się z gorączki okopowej. Głównym impulsem była chęć stworzenia dla Anglii narodowej mitologii. Tolkien uważał, że rodzima tradycja epicka jest zbyt skromna, dlatego wzorował się na fińskim eposie KalevalaFiński epos narodowy zredagowany w XIX wieku, oparty na dawnych pieśniach ludowych i mitach..
Proces twórczy przebiegał tu nietypowo. Śródziemie wyrosło z języka, a nie z fabuły. Najpierw powstały skomplikowane języki elfickie, takie jak quenya i sindarin. Dopiero później autor dopisał do nich historię, geografię i całe narody.
Taki system pracy tłumaczy niespotykaną spójność wewnętrzną wykreowanego świata. Całość mocno czerpie z konkretnych tradycji europejskich, w tym ze staronordyckiej EddyZbiór staroislandzkich pieśni mitologicznych i heroicznych, stanowiący główne źródło wiedzy o wierzeniach dawnych Skandynawów..