Alicja w Krainie Czarów - motywy literackie

Motyw snu

Cała podróż Alicji odbywa się podczas snu. Wpadnięcie do króliczej nory to po prostu moment zasypiania. Długi lot w dół naśladuje powolne zapadanie w głęboki sen.

Świat przedstawionyWszystko, co zostało opisane w utworze: czas, miejsce, bohaterowie i wydarzenia. miesza tu realizm z fantastykąElementy w książce, które nie mogą istnieć w prawdziwym świecie, np. mówiące zwierzęta czy magia.. Zasady Krainy Czarów przypominają logikę marzenia sennego. Wiele rzeczy nie ma tam sensu, a wydarzenia przeczą zdrowemu rozsądkowi.

To właśnie sen tłumaczy wszystkie dziwactwa. Dziewczynka gładko przechodzi od jednej przygody do drugiej. Przebudzenie na końcu powieści przywraca porządek. Ujawnia, że cała Kraina Czarów była tylko wytworem wyobraźni.

Sen pełni tu funkcję ramy kompozycyjnejZabieg literacki polegający na rozpoczęciu i zakończeniu utworu tym samym motywem lub wydarzeniem.. Oddziela on rzeczywistość od świata fantazji. Rozwiń: Motywy literackie w „Alicji w Krainie Czarów” (czas czytania: 6 min)

Motyw przemiany

W nowym świecie Alicja szybko traci pewność siebie. Jej dotychczasowa wiedza staje się bezużyteczna. Tabliczka mnożenia nagle przestaje działać, a znane wierszyki zmieniają treść.

Dziewczynka próbuje wyrecytować znany utwór. Wychodzi z tego jednak parodiaZabawne przerobienie znanego dzieła, które wyśmiewa jego styl lub treść.:

„Pan Lew był raz chory i leżał w łóżeczku,
Więc przyszedł pan doktor:
- Jak się masz, koteczku?
- Niedobrze, lecz teraz na obiad jest pora
- rzekł Lew rozżalony i pożarł doktora.”

Przemianie ulega też ciało głównej bohaterki. Alicja na przemian kurczy się i rośnie do gigantycznych rozmiarów. Dzieje się tak po zjedzeniu ciasteczek lub wypiciu tajemniczych płynów.

Brak logiki mocno ją frustruje. W realnym świecie każde działanie miało przewidywalne skutki. Przemiana to też motyw wewnętrzny. Alicja uczy się, że musi polegać na własnym rozumie, a nie na wyuczonych regułach.

Motyw absurdu

Alicja od początku uważa zasady Krainy Czarów za zagmatwane. Dziewczynka wychowała się w tradycyjnym domu. Ma wpojone surowe zasady i kieruje się zdrowym rozsądkiem.

W świecie pod ziemią wszystko stoi na głowie. Postaci zachowują się w sposób absurdalnyCoś całkowicie pozbawionego sensu, niedorzecznego i sprzecznego z logiką.. Ich wypowiedzi są pełne sprzeczności.

Bohaterka głośno sprzeciwia się brakowi logiki. Robi to na przykład podczas procesu Waleta Kier. Dowody świadczą o jego niewinności, ale Król interpretuje je w szalony sposób.

Lewis Carroll używa absurdu celowo. Pokazuje, że świat dorosłych bywa równie bezsensowny jak Kraina Czarów. Rozwiń: Motywy literackie w „Alicji w Krainie Czarów” (czas czytania: 6 min)

Motyw utraconego dzieciństwa

Podczas pobytu pod ziemią Alicja wielokrotnie zmienia swój rozmiar. Te gwałtowne skoki wzrostu sprawiają, że czuje się źle. Przeobrażenia fizyczne to symbolZnak, postać lub przedmiot, który oprócz znaczenia dosłownego ma też ukryte, głębsze znaczenie. zmian w ciele dorastającego dziecka.

Kiedy z powodu ogromnego wzrostu nie może wejść do ogrodu, płacze. Z jej łez powstaje wielka sadzawka. W piątym rozdziale jej szyja wydłuża się jak u węża. To bardzo ją przeraża i sprawia, że nie rozpoznaje samej siebie.

Te dziwne zjawiska obrazują trudny czas dojrzewania. Dzieciństwo powoli mija. Wejście w dorosłość okazuje się pełne lęku i niepewności. Utrata dzieciństwa to proces, którego nie można zatrzymać.

Motyw ogrodu

Większość miejsc w Krainie Czarów ma ukryte znaczenie. Ogród często pojawia się w literaturze jako metaforaInaczej przenośnia. Zastąpienie jednego słowa innym, by nadać mu nowe, obrazowe znaczenie. raju i niewinności. Na początku opowieści Alicja bardzo chce wejść do pięknego ogrodu.

Niestety dziewczynka raz jest za duża, a innym razem za mała. Nie może dosięgnąć klucza. Ogród symbolizuje pragnienie powrotu do beztroskiego dzieciństwa. Im bardziej Alicja rośnie, tym trudniej jej tam wejść.

Kiedy w końcu trafia do ogrodu, przeżywa rozczarowanie. Miejsce to okazuje się sztuczne. Ogrodnicy malują białe róże na czerwono. Rządzą tam okrutna Królowa Kier i Król Kier. Ogród jest w rzeczywistości parodią świata dorosłych.

Motyw śmierci i zagrożenia

W Krainie Czarów Alicja ciągle odczuwa niepokój. Śmierć kryje się nawet za pozornie zabawnymi wydarzeniami. Ten motyw pojawia się już w pierwszym rozdziale. Dziewczynka spada w głąb króliczej nory i boi się tragicznego końca.

Szybko uświadamia sobie, że nowy świat jest pełen niebezpieczeństw. Wypita mikstura może ją skurczyć do zera. Zjedzone ciastko sprawia, że rośnie do ogromnych rozmiarów i zostaje uwięziona.

Szczególny lęk budzi Królowa Kier. Władczyni ciągle krzyczy i skazuje poddanych na ścięcie głowy. Traktuje ludzkie życie jak pionek w grze. Kraina Czarów przestaje być przyjazną baśniąUtwór fantastyczny, w którym siły nadprzyrodzone wpływają na losy bohaterów, a dobro zawsze zwycięża zło.. Staje się miejscem pełnym ryzyka.

Motyw gry językowej

Lewis Carroll uwielbiał bawić się słowami. W książce znajdziemy liczne kalamburyŻart słowny oparty na podobieństwie brzmienia słów o różnych znaczeniach. i ukryte żarty. Autor chętnie tworzył też neologizmyNowe słowo wymyślone przez autora, którego wcześniej nie było w języku..

W prawdziwym świecie słowa mają stałe definicje. Służą do jasnego przekazywania myśli. W Krainie Czarów język ciągle zmienia swoje znaczenie. Humpty Dumpty wprost mówi Alicji, że słowa znaczą dokładnie to, co on chce.

Brak stałych reguł sprawia, że komunikacja staje się trudna. Alicja często nie potrafi dogadać się z napotkanymi postaciami. Gra językowa to świetne narzędzie humoru. Pisarz bawi czytelnika zaskakującymi skojarzeniami.

Motyw władzy i buntu

Kraina Czarów jest rządzona przez Królową Kier. Jej jedyną metodą sprawowania władzy jest krzyk i groźba egzekucji. Władczyni wydaje rozkazy bez żadnego uzasadnienia. Poddani wykonują je ze strachu, a nie z przekonania.

Alicja stopniowo przestaje się podporządkowywać. W scenie procesu Waleta Kier otwarcie kwestionuje sens oskarżeń. Ostatecznie krzyczy wprost do Królowej, że cały jej dwór to tylko karty do gry.

Ten bunt kończy sen i przerywa pobyt w Krainie Czarów. Autor pokazuje w ten sposób, że władza oparta na strachu jest krucha. Wystarczy przestać się bać, by cały system upadł. Powieść staje się przez to ciekawym komentarzem do mechanizmów rządzenia.