Charakterystyka Hjalmara Ekdala

Wizytówka bohatera

• Rola w utworze: główny bohater, wokół którego ogniskuje się konflikt tragicznySytuacja, w której bohater musi dokonać wyboru między dwiema równorzędnymi racjami, a każda decyzja prowadzi do katastrofy..
• Status społeczny: zubożały mieszczaninPrzedstawiciel warstwy społecznej zamieszkującej miasta, często skupiony na stabilności materialnej i zachowaniu pozorów., oficjalnie właściciel zakładu fotograficznego.
• Rodzina: mąż Giny, ojciec Jadwigi, syn zhańbionego porucznika Ekdala.
• Funkcja symboliczna: uosobienie przeciętnego człowieka, który do przetrwania potrzebuje życiowych złudzeń.

Wygląd i cechy zewnętrzne

Ibsen opisuje Hjalmara jako mężczyznę o przyjemnej, nieco pulchnej powierzchowności i miękkich rysach twarzy. Porusza się z rozmachem, chętnie przyjmuje deklamacyjne pozy i uwielbia znajdować się w centrum uwagi. Na pierwszy rzut oka sprawia wrażenie człowieka ciepłego, skorego do wzruszeń i towarzyskiego. Jego patetycznyTon wypowiedzi charakteryzujący się wzniosłością, często sztuczną i przesadzoną, mający wywołać silne emocje. sposób bycia szybko jednak zdradza głębokie zapatrzenie w siebie i skłonność do teatralizowania codzienności.

Portret psychologiczny

Egocentryzm zakamuflowany jako wrażliwość

Hjalmar potrafi i lubi płakać. Wzrusza się własnym losem, rzekomym poświęceniem i tragedią z precyzją aktora, który całe życie ćwiczył tę scenę przed lustrem. Kiedy dowiaduje się o romansie Giny z przeszłości i o tym, że Jadwiga może nie być jego biologiczną córką, nie myśli o dobru dziecka. Skupia się wyłącznie na sobie. Mówi o własnym zhańbieniu, bólu i zniszczonej przyszłości. Jadwiga szlocha w kącie, a on wygłasza monolog o swojej „zabitej wierze”. Każde zdarzenie natychmiast przerabia na materiał do autoprezentacjiKształtowanie własnego wizerunku w oczach innych ludzi, często poprzez ukrywanie wad i wyolbrzymianie zalet.. Choroba ojca staje się pretekstem do użalania się nad własnym ciężkim losem. Doktor Relling trafnie diagnozuje ten stan, nazywając Hjalmara mistrzem samozachwytu nad własnym cierpieniem.

Lenistwo i ucieczka od odpowiedzialności

Całe życie bohatera kręci się wokół wielkiego, rewolucyjnego wynalazku fotograficznego. Problem polega na tym, że ten wynalazek nigdy nie powstanie. Hjalmar tłumaczy swoje nieróbstwo brakiem czasu, zmęczeniem i koniecznością dbania o bliskich. W praktyce to Gina zarządza zakładem i wykonuje wszystkie zlecenia. Stary Ekdal obrabia zdjęcia. Hjalmar głównie bywa w domu. Je, odpoczywa, odwiedza dawnych znajomych. Kiedy wraca z wystawnej kolacji u Werle'ów, relacjonuje to wydarzenie z miną dyplomaty wracającego z tajnej misji. Odpowiedzialność za byt materialny rodziny przyjął na siebie wyłącznie w teorii.

Iluzje jako system przetrwania

Doktor Relling określa stan Hjalmara mianem kłamstwa życiowego(norw. livsløgnen) Zbawcza iluzja, fałszywe wyobrażenie o sobie i świecie, które pozwala człowiekowi przetrwać trudną rzeczywistość.. To zbawcza iluzja, bez której przeciętny człowiek po prostu się rozpada. Hjalmar głęboko wierzy, że jest wybitnym artystą-wynalazcą, który pewnego dnia przywróci rodowi Ekdalów dawną świetność. Ta wiara nie opiera się na żadnych racjonalnych przesłankach. Właśnie dlatego jest tak trwała. Gregers Werle, przynosząc do domu Ekdalów „żądanie ideału” i brutalną prawdę, niszczy ten fundament. Hjalmar nie staje się przez to lepszym człowiekiem. Zaczyna dramatyzować i szukać nowej iluzji.

Płytkość uczuć rodzicielskich

Jadwiga kocha ojca bezwarunkowo. Kiedy Gregers sugeruje jej złożenie ofiary z ukochanej dzikiej kaczki, by odzyskać miłość taty, dziewczynka jest gotowa zrobić to natychmiast. Reakcja Hjalmara na wątpliwości co do ojcostwa obnaża jego prawdziwe oblicze. Mówi do Jadwigi zimno, że nie jest pewien, czy naprawdę jest jej ojcem, po czym po prostu wychodzi z domu.

Ta scena to najokrutniejsza ekspozycja jego charakteru. Hjalmar nie jest z gruntu zły. Jego uczucia są po prostu skrajnie płytkie i warunkowe. Kocha Jadwigę tylko wtedy, gdy ta miłość łechcze jego egoW psychologii potocznej: poczucie własnej wartości, obraz samego siebie, często wiążący się z potrzebą uznania.. Gdy dziewczynka staje się ciężarem emocjonalnym, odsuwa ją bez cienia skrupułów.

Ewolucja bohatera

Hjalmar zmienia się w trakcie dramatu, ale nie jest to krok w stronę dojrzałości. Prawda przyniesiona przez Gregersa rozbija jego wygodny, poukładany świat. Bohater przechodzi przez fazę gniewu, rozgoryczenia i chłodu wobec córki. Rzuca głośne deklaracje o rozpoczęciu nowego życia z dala od Giny. To mogłoby zwiastować prawdziwą przemianę.

Relling trafnie przewiduje jednak finał tej sytuacji. Hjalmar wraca do iluzji. Zmienia się tylko jej dekoracja. Zamiast mitu genialnego wynalazcy, buduje teraz mit człowieka tragicznego, zniszczonego przez okrutny los. Samobójcza śmierć Jadwigi zostaje przez niego błyskawicznie przerobiona na tani patos. Prawda go nie uzdrowiła. Zmusiła go jedynie do przeformułowania swoich kłamstw.

Ocena postaci

Uważam Hjalmara Ekdala za jedną z najbardziej irytujących, a zarazem najprawdziwszych postaci w historii dramatu. Trudno czuć do niego sympatię. Jego lenistwo, skrajny egocentryzm i emocjonalne odrzucenie córki budzą we mnie głęboki sprzeciw. Z drugiej strony, widzę w nim bolesne lustro ludzkiej natury. Hjalmar nie jest demonicznym złoczyńcą. Jest po prostu słabym, przeciętnym człowiekiem, który nie potrafi udźwignąć ciężaru rzeczywistości. Ibsen mistrzowsko pokazał, że czasem to nie kłamstwo, ale właśnie bezwzględna prawda wyrządza największą krzywdę. Tragizm tej postaci polega na tym, że nawet w obliczu śmierci własnego dziecka, Hjalmar potrafi myśleć tylko o sobie.