Charakterystyka Wilhelma z Baskerville

Wizytówka bohatera

• Imię i pochodzenie: Wilhelm z Baskerville, Anglik.
• Stan i profesja: franciszkaninZakon żebraczy założony przez św. Franciszka z Asyżu, kładący nacisk na ubóstwo i pokorę., były inkwizytorUrzędnik Kościoła katolickiego powołany do tropienia i sądzenia heretyków., dyplomata i uznany uczony.
• Rola w utworze: Główny bohater, detektyw rozwiązujący zagadkę morderstw w opactwie oraz mistrz i przewodnik nowicjusza Adsa z Melku.
• Cel wizyty: Przygotowanie gruntu pod debatę teologiczną między legatami papieżaDuchowni reprezentujący papieża i posiadający jego pełnomocnictwa w misjach dyplomatycznych. a swoim zakonem o kwestię ubóstwa Chrystusa.

Wygląd i cechy zewnętrzne

Wilhelm wyróżnia się wysoką, bardzo szczupłą sylwetką i przenikliwym spojrzeniem jasnoniebieskich oczu. Jego twarz o nieregularnych rysach nie jest klasycznie przystojna, ale natychmiast przykuwa uwagę. Nosi okulary. W XIV wieku był to niezwykle rzadki wynalazek, który od razu sygnalizuje jego bliski związek z nauką i nowoczesną myślą. Adso zapamiętał mistrza jako człowieka zdolnego do równoczesnej obserwacji wielu rzeczy naraz. Jego umysł pracował błyskawicznie, często szybciej, niż otoczenie potrafiło zareagować na bieżące wydarzenia.

Portret psychologiczny

Rozum ponad dogmat

Fundamentem osobowości Wilhelma jest bezwzględne zaufanie do rozumu i empirycznejOpartej na doświadczeniu, zmysłowej obserwacji i eksperymencie, a nie na teoretycznych spekulacjach. obserwacji. Fascynuje go Roger Bacon. Ten trzynastowieczny myśliciel twierdził, że wiedzę należy zdobywać przez doświadczenie, a nie ślepo ufać autorytetom. Wilhelm dosłownie żyje tym przekonaniem. Zanim wyciągnie wnioski, zbiera ślady, mierzy odległości i analizuje najdrobniejsze detale otoczenia.

Scena otwierająca powieść doskonale to obrazuje. Wilhelm spotyka mnichów szukających zbiegłego konia o imieniu Brunello. Nigdy nie widział zwierzęcia. Mimo to precyzyjnie opisuje jego wygląd, kierunek ucieczki i drobne ułomności fizyczne. Obserwował jedynie ślady na śniegu, połamane gałęzie i sierść na krzewach. Adso jest zdumiony. Wilhelm pozostaje spokojny, bo wie, że to nie magia, lecz żelazna logika.

Metoda dedukcyjna jako styl myślenia

Bohater dociera do prawdy drogą skrupulatnej analizy znaków. Eco nawiązuje tu do semiotykiNauka badająca znaki, ich systemy oraz procesy przekazywania znaczeń.. Każdy ślad to znak, a każdy znak wymaga interpretacji. Wilhelm potrafi się jednak mylić. Buduje hipotezy, sprawdza je, porzuca i tworzy nowe. Śledztwo nie jest pasmem triumfów, lecz żmudnym procesem pełnym błędów. To odróżnia go od nieomylnych detektywów z tanich kryminałów i czyni niezwykle ludzkim.

Sceptycyzm i ironiczny dystans

Franciszkanin rzadko mówi wprost, co myśli o religijnych fanatykach. Wobec Bernarda Gui, bezwzględnego inkwizytora wymuszającego zeznania torturami, zachowuje lodowaty spokój. Nie krzyczy i nie oskarża go publicznie. Swoje prawdziwe zdanie zdradza w prywatnej rozmowie z uczniem.

Inkwizytor potrzebuje heretyków, bo bez nich nie miałby sensu jego urząd.

Ironia to jego precyzyjna broń. Używa jej nie po to, by zniszczyć rozmówcę, ale by obnażyć luki w narzuconej ideologii.

Stosunek do śmiechu i komedii

Jeden z najpoważniejszych sporów w opactwie toczy się wokół zaginionej księgi Arystotelesowskiej PoetykiDzieło Arystotelesa analizujące teorię literatury, z którego do naszych czasów zachowała się tylko część o tragedii.. Niewidomy mnich Jorge z Burgos uważa śmiech za śmiertelne zagrożenie. Według niego podważa on powagę sacrumSfera świętości, boskości, oddzielona od zwykłego, świeckiego życia (profanum). i otwiera drzwi diabłu. Wilhelm ma zupełnie inne zdanie. Traktuje śmiech jako wyraz wolności ludzkiego umysłu i zdolność do patrzenia na świat bez lęku.

Broniąc komedii, Anglik broni tak naprawdę prawa do wątpienia. A to właśnie wątpienie napędza jego badawczy umysł.

Wewnętrzna sprzeczność: wiara i rozum

Wilhelm pozostaje człowiekiem głęboko wierzącym. Szanuje regułę zakonną i regularnie się modli. Jego Bóg nie jest jednak surowym cenzorem karzącym za ciekawość. Dla byłego inkwizytora rozum i wiara absolutnie się nie wykluczają. Poszukiwanie prawdy traktuje jako akt najwyższej pobożności. Taka postawa skazuje go na samotność. Jest zbyt racjonalny dla kościelnych fanatyków i zbyt religijny dla czystych myślicieli.

Ewolucja bohatera

Początkowo Wilhelm jest absolutnie pewny swojej metody. Wierzy, że jeśli poprawnie odczyta wszystkie znaki, dotrze do logicznej prawdy. Pod koniec powieści ta pewność całkowicie się załamuje. Rozwiązuje zagadkę morderstw, ale robi to w dużej mierze przypadkowo. Jego misterne hipotezy okazują się błędne, a morderca działał według zupełnie innego, irracjonalnego klucza.

Po tragicznym pożarze biblioteki mistrz przyznaje się do klęski. Przez całe śledztwo nakładał na przypadkowe zdarzenia logiczny schemat, którego tam po prostu nie było. Miał rację co do suchych faktów, ale całkowicie pomylił się w ich interpretacji. Przemiana Wilhelma polega na bolesnym przejściu od arogancji badacza do pokornej świadomości granic ludzkiego rozumu.

Ocena postaci

Uważam, że Wilhelm z Baskerville to jedna z najciekawszych postaci w literaturze. Eco stworzył bohatera na wskroś postmodernistycznegoOdnosząca się do nurtu w kulturze odrzucającego wiarę w jedną obiektywną prawdę i wielkie narracje., który uczy nas, że świat nie jest prostą łamigłówką do rozwiązania. Imponuje mi jego intelektualna uczciwość. Kiedy ponosi porażkę, nie szuka wymówek, ale potrafi przyznać się do błędu. W dzisiejszych czasach, pełnych krzykliwych fanatyków i ludzi absolutnie pewnych swoich racji, postawa Wilhelma oparta na sceptycyzmie, zadawaniu pytań i ciągłym wątpieniu wydaje się niezwykle odświeżająca i potrzebna.