Opracowanie

Skąpiec - streszczenie krótkie i szczegółowe

Akcja „Skąpca” Moliera skupia się wokół chorobliwej chciwości tytułowego bohatera, Harpagona, który terroryzuje swoją rodzinę i planuje wydać dzieci za mąż wyłącznie dla zysku. Intryga komplikuje się, gdy stary skąpiec traci ukochaną szkatułkę z pieniędzmi, a na jaw wychodzą ukrywane tożsamości i potajemne romanse domowników. Ostatecznie interwencja zaginionego ojca rozwiązuje wszystkie konflikty, pozwalając młodym na ślub, a Harpagonowi na odzyskanie jego jedynej prawdziwej miłości – złota.

Autor: Katarzyna Banul Czas czytania: 8 min
Spis treści
  1. Streszczenie w pigułce
  2. Streszczenie szczegółowe
  3. AKT PIERWSZY
  4. AKT DRUGI
  5. AKT TRZECI
  6. AKT CZWARTY
  7. AKT PIĄTY

Streszczenie w pigułce

Akcja rozgrywa się w Paryżu, w domu Harpagona – wdowca owładniętego obsesją na punkcie pieniędzy. Jego dzieci, Kleant i Eliza, są zakochane, ale boją się reakcji ojca. Eliza potajemnie zaręczyła się z Walerym, który w przebraniu służy jako rządcaOsoba zarządzająca majątkiem i służbą w bogatym domu., by być blisko niej. Kleant kocha ubogą Mariannę. Harpagon ogłasza jednak własne plany: sam zamierza poślubić Mariannę, Elizę chce wydać za bogatego starca Anzelma (bo ten nie żąda posaguMajątek wnoszony przez żonę do małżeństwa.), a Kleantowi znalazł bogatą wdowę. Zrozpaczony Kleant próbuje pożyczyć pieniądze na ucieczkę, ale odkrywa, że bezwzględnym lichwiarzemOsoba pożyczająca pieniądze na bardzo wysoki, nieuczciwy procent. jest jego własny ojciec. Napięcie rośnie, gdy Marianna pojawia się w domu Harpagona i z przerażeniem odkrywa, że jej narzeczonym jest stary skąpiec, a nie ukochany Kleant. Młodzi postanawiają walczyć o swoje szczęście.

Przełom następuje, gdy służący Kleanta kradnie z ogrodu zakopaną szkatułkęOzdobna skrzyneczka służąca do przechowywania pieniędzy lub klejnotów. z dziesięcioma tysiącami talarówDawna gruba moneta srebrna, w czasach Moliera o dużej wartości.. Harpagon wpada w szał i wzywa policję. W wyniku komicznego nieporozumienia Walery przyznaje się do kradzieży „skarbu” (mając na myśli Elizę), co prowadzi do wielkiej konfrontacji. Na miejscu zjawia się Anzelm. Okazuje się, że Walery i Marianna to jego zaginione dzieci, a on sam jest ocalałym z katastrofy morskiej neapolitańskim arystokratą. Kleant oddaje ojcu szkatułkę w zamian za zgodę na ślub z Marianną. Anzelm zgadza się sfinansować oba wesela, a Harpagon zostaje sam na sam ze swoim odzyskanym złotem.

Streszczenie szczegółowe

AKT PIERWSZY

Scena I-II

Eliza zwierza się Waleremu ze swoich obaw. Boi się gniewu ojca, plotek i tego, że uczucie chłopaka z czasem osłabnie. Walery przypomina, jak uratował ją z fal, po czym ukrył swoje arystokratyczne pochodzenie i zatrudnił się w jej domu, by być blisko niej. Chłopak sprytnie manipuluje starym skąpcem, przytakując mu we wszystkim. Chwilę później Kleant wyznaje siostrze, że zakochał się w ubogiej Mariannie. Chce jej pomóc finansowo, ale przez chorobliwe skąpstwo ojca sam tonie w długach. Rodzeństwo postanawia wspólnie wybadać plany matrymonialne Harpagona.

Scena III-V

Harpagon z krzykiem wyrzuca z domu Strzałkę, służącego Kleanta. Przeszukuje go, podejrzewając o kradzież. Gdy zostaje sam, wygłasza monologDłuższa wypowiedź jednej postaci, często ujawniająca jej myśli i uczucia. o swoim największym zmartwieniu – dziesięciu tysiącach talarów zakopanych w ogrodzie. Nagle zauważa dzieci. Wpada w panikę, że usłyszały o skarbie, więc szybko zmienia temat. Ogłasza swoje plany: sam ożeni się z Marianną, Kleantowi znalazł bogatą wdowę, a Elizę wyda za starego Anzelma. Dlaczego? Bo Anzelm zgadza się wziąć dziewczynę bez posagu.

Scena VI-X

Eliza kategorycznie odmawia ślubu ze starcem. Harpagon prosi o rozsądzenie sporu przechodzącego Walerego. Ten, nie znając szczegółów, z automatu przyznaje rację pracodawcy. Kiedy dowiaduje się, że chodzi o ślub jego ukochanej, próbuje zręcznie argumentować, ale dla Harpagona brak posagu to ostateczny argument. Walery radzi Elizie udawać chorobę, by zyskać na czasie.

AKT DRUGI

Scena I-III

Kleant pilnie potrzebuje piętnastu tysięcy frankówDawna francuska moneta, używana jako jednostka obrachunkowa.. Strzałka znajduje anonimowego pożyczkodawcę. Warunki są jednak zbójeckie: ogromny procent, a część kwoty zostanie wypłacona w bezwartościowych gratach. Kleant nie ma wyjścia. Dochodzi do spotkania za pośrednictwem pośrednika Simona. Okazuje się, że bezwzględnym lichwiarzem jest Harpagon, a zdesperowanym dłużnikiem – jego syn. Wybucha awantura. Harpagon wyrzuca Kleanta, ciesząc się w duchu, że teraz będzie miał na niego oko.

Scena IV-VI

W domu pojawia się Frozyna, zawodowa swatkaKobieta zawodowo zajmująca się kojarzeniem małżeństw.. Próbuje wyciągnąć od Harpagona zapłatę za zaaranżowanie małżeństwa z Marianną. Bezczelnie schlebia skąpcowi, wmawiając mu, że wygląda młodo, a Marianna wręcz brzydzi się młodymi chłopcami i kocha tylko starców. Harpagon jest zachwycony, ale gdy Frozyna prosi o pieniądze za fatygę, stary natychmiast głuchnie i ucieka.

Dobrze wiedzieć
„Skąpiec” to wzorcowa komedia charakterówGatunek komedii skupiający się na wyolbrzymieniu jednej dominującej cechy bohatera.. Molier zaczerpnął pomysł z antycznej sztuki „Aulularia” (Komedia o garncu) rzymskiego komediopisarza Plauta, ale dostosował ją do realiów XVII-wiecznej Francji.

AKT TRZECI

Scena I-VI

Harpagon rozdziela zadania przed wieczorną kolacją. Służba ma nie ścierać kurzu zbyt mocno, by nie niszczyć mebli, a wino nalewać tylko wtedy, gdy gość wyraźnie poprosi. Najgorzej ma Jakub, który jest jednocześnie kucharzem i stangretemPowożący końmi w zaprzęgu dworskim.. Ma ugotować wykwintną kolację, nie dostając na nią pieniędzy. Jakub szczerze wyznaje Harpagonowi, co ludzie o nim mówią na mieście – że jest pośmiewiskiem i sknerą. W nagrodę za szczerość Harpagon okłada go kijem. Chwilę później Jakuba bije również Walery.

Scena VII-XV

Frozyna przyprowadza Mariannę. Dziewczyna jest przerażona perspektywą ślubu. Wolałaby nieznajomego młodzieńca, którego niedawno poznała. Harpagon wita ją koślawymi komplementami. Nagle wchodzi Kleant – Marianna rozpoznaje w nim swojego ukochanego. Młodzi, łamiąc wszelki konwenansOgólnie przyjęty, często sztywny zwyczaj w danym środowisku., wyznają sobie miłość pod płaszczykiem dworskich uprzejmości. Harpagon nic nie rozumie. Kleant idzie o krok dalej: zdejmuje z palca ojca drogocenny pierścień i wręcza go Mariannie w jego imieniu. Skąpiec dostaje ataku szału, ale nie może zareagować przy gościach.

AKT CZWARTY

Scena I-II

Młodzi błagają Frozynę o pomoc. Swatka wpada na pomysł intrygiNiejawne działanie mające na celu pokrzyżowanie czyichś planów.: trzeba znaleźć kobietę, która przebierze się za bogatą markizę z Bretanii. Jeśli zaoferuje Harpagonowi fikcyjną intercyzęUmowa przedmałżeńska regulująca sprawy majątkowe. i ogromny majątek, skąpiec natychmiast porzuci Mariannę dla złota.

Scena III-V

Harpagon podejrzewa, że coś łączy jego syna z Marianną. Udaje, że zrezygnował z małżeństwa i proponuje dziewczynę Kleantowi. Naiwny chłopak wpada w pułapkę i wyznaje jej miłość. Harpagon natychmiast cofa obietnicę i każe synowi zapomnieć o dziewczynie. Wybucha kłótnia. Jakub próbuje ich pogodzić. Biegając między ojcem a synem, okłamuje obu, że ten drugi ustąpił. Przez chwilę panuje fałszywa komitywaZażyłość, przyjazne stosunki między ludźmi., ale prawda szybko wychodzi na jaw. Wściekły Harpagon wydziedzicza Kleanta i przeklina go.

Scena VI-VII

Z ogrodu wybiega Strzałka. Udało mu się wykopać ukochaną szkatułkę Harpagona. Chwilę później skąpiec odkrywa kradzież. Wpada na scenę bez kapelusza, krzycząc wniebogłosy. To najsłynniejsza scena w całej sztuce – Harpagon łapie samego siebie za ramię, myśląc, że złapał złodzieja.

Złodziej! złodziej! rozbójnik! morderca! Ratunku! Kto w Boga wierzy! Jestem zgubiony, zamordowany! Gardło mi poderżnęli: wykradli mi pieniądze!

Traktuje utracone złoto jak zmarłą kochankę. Grozi, że powiesi wszystkich, a jeśli nie znajdzie skarbu – powiesi samego siebie. To czysta farsaOdmiana komedii oparta na błahych konfliktach i komizmie sytuacyjnym..

AKT PIĄTY

Scena I-III

Do domu przybywa komisarz policji. Zaczyna spisywać protokółOficjalny dokument z przebiegu czynności urzędowych.. Jakub, chcąc zemścić się na Walerym za wcześniejsze bicie, oskarża go o kradzież. Gdy Walery staje przed Harpagonem, dochodzi do mistrzowskiego komizmu sytuacjiZabawny splot wydarzeń, często oparty na nieporozumieniu bohaterów.. Harpagon oskarża go o kradzież skarbu (szkatułki), a Walery myśli, że ojciec odkrył jego zaręczyny z Elizą. Walery przyznaje się do kradzieży, mówiąc, że kierowała nim czysta miłość. Harpagon jest w szoku, że ktoś mógł z miłości ukraść pieniądze. Gdy nieporozumienie się wyjaśnia, skąpiec żąda dla Walerego szubienicy.

Scena IV-V

Na scenę wkracza Anzelm, niedoszły mąż Elizy. Walery, broniąc swojego honoru, wyznaje, że jest zaginionym synem arystokraty z NeapoluMiasto w południowych Włoszech, dawniej stolica niezależnego królestwa., Tomasza d'Alburci. Słysząc to, Marianna odkrywa, że Walery to jej brat – oboje wraz z matką zostali przed laty porwani przez korsarzyPiraci działający na zlecenie lub za przyzwoleniem władcy.. Wtedy Anzelm ogłasza, że to on jest Tomaszem d'Alburci, który przeżył katastrofę statku. Rodzina wreszcie jest w komplecie.

Dobrze wiedzieć
Zakończenie „Skąpca” to klasyczny przykład deus ex machinaNiespodziewane rozwiązanie akcji przez nagłe pojawienie się nowej postaci lub siły.. Molier celowo użył tak nieprawdopodobnego zbiegu okoliczności (cudownie odnaleziona rodzina), by podkreślić, że w prawdziwym życiu chorobliwe skąpstwo rzadko kończy się happy endem.

Scena VI

Pojawia się Kleant. Oświadcza ojcu, że odda mu szkatułkę, pod warunkiem że ten zgodzi się na jego ślub z Marianną. Harpagon natychmiast się zgadza, ale pod warunkiem, że to Anzelm pokryje koszty obu wesel i kupi mu nowe ubranie. Anzelm przystaje na wszystko. Młodzi idą przekazać dobre wieści matce, a Harpagon pędzi uściskać swoją jedyną prawdziwą miłość – odzyskaną szkatułkę.

Skąpiec · 11 kroków do poznania lektury