Skąpiec - charakterystyka pozostałych bohaterów

Kleant

Kleant to syn Harpagona i jego całkowite przeciwieństwo. Chłopak jest zakochany w Mariannie. Wyróżnia go wrażliwość i hojność. Życie pod dachem chorobliwie oszczędnego ojca mocno mu doskwiera. Młodzieniec najbardziej ubolewa nad tym, że nie może wesprzeć finansowo ukochanej i jej chorej matki. Swoją frustrację wyznaje siostrze:

Czy ty pojmujesz, siostro, co to za szczęście móc się przyczynić do poprawienia losu osoby, którą się kocha? Zręcznie udzielić nieznacznej pomocy skromnym potrzebom zacnej rodziny! Zrozum tedy, jak bolesnym jest uczucie, że wskutek skąpstwa ojca niepodobieństwem jest dla mnie kosztować tej słodyczy i złożyć ukochanej w całej pełni świadectwo mej miłości.

Miłość zmusza Kleanta do otwartej walki. Staje się bezpośrednim rywalem własnego ojca. Wykazuje się sprytem i determinacją. Choć początkowo stara się zachować pozory posłuszeństwa, ostatecznie sięga po radykalne środki. Z pomocą swojego służącego, StrzałkiSprytny służący Kleanta, typowy dla komedii Moliera typ przebiegłego sługi (tzw. waleta)., przejmuje słynną szkatułkęGłówny rekwizyt w komedii Moliera, symbolizujący chorobliwe skąpstwo Harpagona i jego obsesję na punkcie pieniędzy. Harpagona. Traktuje ją jako kartę przetargową. Szantażuje ojca, żądając zgody na ślub w zamian za zwrot skarbu. Sposób ten, choć moralnie dyskusyjny, okazuje się jedyną skuteczną bronią przeciwko tyranowi.

Marianna

Marianna to córka Anzelma. Piękna, czuła i niezwykle oddana swojej chorej matce. Początkowo dziewczyna wydaje się bierna. Posłusznie poddaje się woli rodzicielki, nie wykazując własnej inicjatywy w sprawach sercowych. Kleant opisuje ją w samych superlatywach:

Młoda osoba, która od niedawna mieszka w tej dzielnicy. Zda się niebo samo stworzyło ją po to, aby natchnęła miłością każdego, kto się do niej zbliży. Na świecie nie może istnieć nic powabniejszego; wyznaję, iż straciłem zmysły od pierwszej chwili, kiedy ją ujrzałem. Nazywa się Marianna; mieszka z poczciwą matka, która prawie ciągle jest chora i do której przywiązana jest w sposób wprost niewiarygodny. Pielęgnuje ją, tuli i pociesza z czułością, która by cię zruszyła do głębi. Wszystko, co czyni, tchnie jakimś niewymownym wdziękiem; w każdym postępku mieszczą sie tysiące powabów, słodycz pełna uroku, pociągająca dobroć, uczciwość bez zmazy (...)

Przełom w zachowaniu Marianny następuje podczas wizyty w domu Harpagona. Kiedy odkrywa, że jej narzuconym narzeczonym jest ojciec ukochanego Kleanta, budzi się z letargu. Dołącza do spisku młodych. Zaczyna aktywnie walczyć o swoje szczęście.

Eliza

Eliza, córka Harpagona, żyje w ciągłym strachu przed ojcem. Jej jedynym aktem buntu są potajemne zaręczyny z Walerym. Skąpstwo ojca niszczy jej życie równie mocno, co bratu. Eliza próbuje stawiać opór, gdy Harpagon planuje wydać ją za starego Anzelma. Brakuje jej jednak siły przebicia i szybko przegrywa słowne potyczki. W dalszej części intrygi pozostaje w cieniu innych bohaterów.

Walery

Walery, syn Anzelma, to człowiek zdeterminowany i przebiegły. Aby zbliżyć się do Elizy, zatrudnia się u Harpagona jako zarządcaOsoba sprawująca pieczę nad majątkiem i służbą w bogatym domu, ciesząca się dużym zaufaniem pana.. Przyjmuje strategię całkowitego podporządkowania. Bezwstydnie schlebia skąpcowi i popiera jego najbardziej absurdalne pomysły.

Posuwa się nawet do tego, że jako rzekomo bezstronny sędzia przyznaje rację Harpagonowi w sporze o przymusowe małżeństwo Elizy z Anzelmem. Walery wie, że z tyranem można wygrać tylko podstępem. Mimo służebnej roli zachowuje wewnętrzną dumę. Wierzy, że jest potomkiem zmarłego arystokraty, Tomasza d’Alburci.

Jakub

Jakub to wierny, ale niezwykle pyskaty sługa Harpagona. Z powodu oszczędności pana łączy dwie funkcje: kucharza i woźnicy. Jakub to jedno z głównych źródeł komizmu postaciRodzaj komizmu wynikający z przerysowania cech charakteru, wyglądu lub zachowania bohatera. w sztuce.

Próbuje pełnić rolę rozjemcy między Harpagonem a Kleantem. Przekręca słowa obu stron, co prowadzi do gigantycznej awantury. Jakub ma w zwyczaju mówić prawdę prosto w oczy. Wytyka pracodawcy niedorzeczność jego wymagań, za co regularnie obrywa kijem. Jest też mściwy. To on, w ramach zemsty za dawne upokorzenia, fałszywie oskarża Walerego o kradzież szkatułki.

Anzelm

Anzelm, a właściwie Tomasz d’Alburci, pojawia się na scenie dopiero w piątym akcie. Pełni funkcję klasycznego deus ex machinaZ łac. "bóg z maszyny". Nagłe, nieoczekiwane rozwiązanie akcji przez wprowadzenie nowej postaci lub siły wyższej.. Okazuje się zaginionym ojcem Walerego i Marianny.

Szlachetny NeapolitańczykMieszkaniec Neapolu. W literaturze tamtej epoki Włochy często stanowiły tło dla romantycznych i zawiłych historii rodzinnych. stanowi absolutne przeciwieństwo Harpagona. Szczęście dzieci stawia ponad majątek. Wykazuje się ogromną hojnością. Bez mrugnięcia okiem zgadza się pokryć koszty obu ślubów, a nawet uszyć Harpagonowi nowe ubranie.

Frozyna

Frozyna to zawodowa swatkaKobieta zajmująca się zawodowo kojarzeniem małżeństw, często za opłatą. i intrygantka. Sama o sobie mówi: „pośredniczę w interesach, oddaję ludziom przysługi i korzystam, jak mogę, ze swoich talencików”. Próbuje doprowadzić do ślubu Harpagona z Marianną.

Jej głównym narzędziem pracy jest kłamstwo. Wmawia staremu skąpcowi, że młoda dziewczyna wręcz brzydzi się rówieśnikami i pożąda wyłącznie starców w okularach. Ma czelność przekonywać Harpagona, że jego astmatyczny kaszel dodaje mu uroku. Kobieta robi to wyłącznie dla zysku. Kiedy Harpagon ignoruje jej aluzje o zapłacie, Frozyna wpada w furię:

Niechże cię febra ściśnie, ty stary psie, brudasie diabelski! Kutwa udawał głuchego na wszystkie przymówki; ba, nie trzeba jeszcze dawać za wygraną; na wszelki wypadek, umiałam sobie z drugiej strony zapewnić sowitą zapłatę.

Ostatecznie, gdy dowiaduje się o uczuciu łączącym Kleanta i Mariannę, zmienia front. Zaczyna pomagać młodym. Tadeusz Boy-Żeleński widział w niej postać żywcem wyjętą z włoskiej komedii dell'arteWłoska komedia ludowa oparta na improwizacji i stałych typach postaci (np. sprytny służący, skąpy starzec)..