Bohaterowie Ślubów panieńskich
Aleksander Fredro w „Ślubach panieńskich” stworzył galerię wyrazistych postaci, opierając ich relacje na zasadzie przyciągania się przeciwieństw. Główną osią fabuły jest intryga uknuta przez dynamicznego Gustawa, który przechodzi przemianę z warszawskiego hulaki w zdeterminowanego kochanka. Zestawienie żywiołowych bohaterów z biernymi i sentymentalnymi postaciami pozwoliło autorowi bezlitośnie obśmiać schematy literatury romantycznej.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 5 min
Spis treści
Gustaw (Gucio) – od fircyka do stratega miłości
Gustaw, nazywany przez bliskich Guciem, to najbardziej dynamiczna postać w komediiGatunek dramatu o pogodnej tematyce i żywej akcji, kończący się pomyślnie dla bohaterów.. Stryj Radost sprowadza go z WarszawyW czasach Fredry centrum życia towarzyskiego i rozrywek, kontrastujące z nudną, spokojną prowincją. na wieś, by ożenić go z Anielą. Początkowo Gucio to typowy fircykMłody, lekkomyślny mężczyzna, dbający głównie o stroje, zabawę i flirty.. Nudzi się na prowincjiTereny wiejskie, oddalone od stolicy, charakteryzujące się monotonnym, spokojnym rytmem życia., ucieka do miasteczka na nocne hulanki, a w dzień odsypia. Pozostali bohaterowie uważają go za lenia i trutniaPrzenośne określenie człowieka leniwego, żyjącego na cudzy koszt.. Służący Jan kwituje to krótko:
Słońce jak w dzień świeci, / A mój pan drogi gnie sobie parole / Albo z butelką… albo… No! Już milczeć wolę.
Fredro uczynił z Gustawa parodię bohatera romantycznegoPrześmiewcze nawiązanie do postaci z dramatów romantycznych, które cierpiały na ból istnienia; Gucio zamiast cierpieć, działa.. Przemiana chłopaka obejmuje kilka konkretnych etapów:
- początkowo traktuje małżeństwo jak nudną transakcję majątkową,
- wiadomość o ślubach panieńskich budzi w nim przekorę i urażoną ambicję,
- dostrzega urodę i łagodność Anieli, co rodzi prawdziwe uczucie,
- uruchamia skomplikowaną intrygęNiejawne działanie postaci mające na celu pokrzyżowanie planów innych i osiągnięcie własnych korzyści., by zdobyć serce dziewczyny.
Z „warszawskiej laleczki” – jak złośliwie nazywa go Klara – zmienia się w zdeterminowanego mężczyznę. Wciąga w swój plan cały dom. Udowadnia, że prawdziwe uczucie potrafi całkowicie odmienić człowieka. W kulminacyjnym momencie odrzuca wszelkie maski:
Dosyć już tego, precz wszelkie ukrycie! / Kocham, Anielo, kocham cię nad życie!
Komedie Fredry często wyśmiewały modę na romantyczny ból istnienia. W czasach, gdy Mickiewicz pisał o nieszczęśliwej miłości Gustawa w „Dziadach”, Fredro stworzył swojego Gustawa – wesołego, racjonalnego i skutecznego w działaniu. To wywołało ostry konflikt między komediopisarzem a obozem romantyków (m.in. Sewerynem Goszczyńskim).
Albin – płaczliwy kochanek
Albin to całkowite przeciwieństwo Gucia. Fredro stworzył go jako karykaturę bohatera werterowskiegoTyp nadwrażliwego, nieszczęśliwie zakochanego młodzieńca, wywodzący się z „Cierpień młodego Wertera” Goethego.. Zasad miłości uczył się z sentymentalnych romansówW epoce romantyzmu utwór o tematyce miłosnej, często kończący się tragicznie.. Jest egzaltowany, płaczliwy i sztuczny. Każdym słowem podkreśla swoje cierpienie z powodu odrzucenia przez Klarę.
Jego przestarzałe, bierne metody adoracji budzą w czytelniku litość i śmiech. Klara reaguje na nie narastającą niechęcią. Dopiero interwencja Gustawa zmienia sytuację. Gucio każe Albinowi udawać obojętność. Ten prosty psychologiczny trik sprawia, że Klara przestaje traktować go jak natrętnego adoratora.
Zestawienie tych dwóch postaci pokazuje, jaki typ mężczyzny preferował Fredro. Zamiast użalającego się nad sobą sentymentalistyCzłowiek kierujący się w życiu wyłącznie uczuciami, skłonny do wzruszeń i melancholii., autor promuje człowieka czynu – inteligentnego, sprytnego i gotowego walczyć o miłość. Jedyną niezaprzeczalną zaletą Albina pozostaje jego wierność i stałość w uczuciach.
Rozwiń: Charakterystyka Albina (czas czytania: 4 min)Klara i Aniela – dwa oblicza kobiecości
Podobny kontrast autor zastosował w przypadku bohaterek. Klara to bystra, niezależna i zbuntowana dziewczyna. Otwarcie sprzeciwia się starym obyczajom i aranżowanym małżeństwomZwiązek zawierany na podstawie umowy między rodzinami, często bez uwzględnienia uczuć młodych.. Jej główną bronią jest cięty język. Z łatwością ignoruje i wyśmiewa płaczliwego Albina, bawiąc się jego uczuciami. Zmienia front dopiero wtedy, gdy chłopak zaczyna ją ignorować.
Aniela stanowi uosobienie ideału kobietyW tradycji ziemiańskiej: panna cicha, skromna, posłuszna starszym i oddana życiu domowemu. tamtej epoki. Jest cicha, poważna i uległa. Do złożenia tytułowych ślubów nienawiści wobec mężczyzn namawia ją dominująca Klara. Aniela zna miłość wyłącznie z książek, ale cechuje ją naturalna wrażliwość. Szczerze współczuje Albinowi, a później chętnie pomaga Gustawowi, gdy ten kłamie, że kocha inną kobietę. W toku akcji dziewczyna dojrzewa do prawdziwego uczucia.
Pary dobierają się na zasadzie przyciągania przeciwieństw. Żywiołowa, wojownicza Klara wiąże się z biernym Albinem, a spokojna Aniela oddaje serce dynamicznemu Gustawowi.
Rozwiń: Charakterystyka Klary (czas czytania: 3 min) Rozwiń: Charakterystyka Anieli (czas czytania: 4 min)Radost i pani Dobrójska – strażnicy tradycji
Starsze pokolenie w komedii reprezentują Radost i pani Dobrójska.
Pani Dobrójska
Matka Anieli i opiekunka Klary. Jako starsza wdowa zarządza dworkiem szlacheckimTradycyjna wiejska siedziba polskiej szlachty, w literaturze często symbolizująca ostoję tradycji i spokoju. i pilnuje dobrego imienia swoich podopiecznych. Jej stosunek do tytułowych ślubów pozostaje mocno ambiwalentny.
Z jednej strony pani Dobrójska doskonale rozumie kobiecą potrzebę niezależności. Z drugiej, jako osoba doświadczona życiowo, wie, że podobne przysięgi z góry skazane są na niepowodzenie.
Nie angażuje się czynnie w intrygę Gustawa, ale też w żaden sposób jej nie blokuje. Milcząco akceptuje naturalny bieg wydarzeń. Reprezentuje w sztuce głos pokoleniowego doświadczenia i bardzo praktycznego spojrzenia na instytucję małżeństwa.
Radost
Stryj i prawny opiekun Gustawa. To starszy szlachcic, który towarzyszy bratankowi w wyprawie do majątku Dobrójskiej. Pełni w sztuce rolę komicznego obserwatora wydarzeń.
Radost jest świadkiem miłosnej intrygi, ale jego realny wpływ na bieg akcji pozostaje marginalny. Fredro wykorzystuje tę postać głównie jako pretekst do wprowadzania komizmu sytuacyjnegoRodzaj humoru wynikający z zabawnych, często nieprzewidzianych splotów wydarzeń i nieporozumień między bohaterami..
Bohater stanowi głos zdrowego rozsądku starszego pokolenia. Z rozbawieniem, a zarazem sporym pobłażaniem przygląda się uczuciowym zawirowaniom młodych ludzi.