Charakterystyka Tartuffe’a – Świętoszka
Tytułowy bohater komedii Moliera to mistrz manipulacji, który pod maską żarliwej religijności skrywa chciwość i skłonność do ziemskich uciech. Jego bezwzględne działania doprowadzają rodzinę Orgona na skraj bankructwa i utraty honoru. Analiza tej postaci ukazuje mechanizmy działania hipokryzji oraz niebezpieczeństwa płynące ze ślepego zaufania do fałszywych autorytetów.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Mistrz iluzji i fałszywej pobożności
Tartuffe to mężczyzna w średnim wieku obdarzony sporym urokiem osobistym. Swój prawdziwy, wyrachowany charakter perfekcyjnie ukrywa pod płaszczykiem skrajnej dewocjiPrzesadna, często powierzchowna i manifestowana na pokaz religijność.. Na zewnątrz kreuje się na cnotliwego, skromnego chrześcijanina, który rzekomo oddaje ostatni grosz biednym.
W rzeczywistości to zachłanny i próżny oszust, uwielbiający uciechy życia doczesnego. Nie stroni od wykwintnego jedzenia, luksusu oraz rozkoszy cielesnych. Przybiera maskę osoby głęboko wierzącej i chętnie niosącej pomoc innym, co pozwala mu skutecznie grać na ludzkich uczuciach.
Manipulacja Orgonem i podział rodziny
Jako wybitny znawca ludzkiej psychiki, Tartuffe bezbłędnie wyczuwa słabości swoich ofiar. Szybko zdobywa absolutne zaufanie Orgona oraz jego matki, pani Pernelle. Zafascynowany rzekomą świętością przybysza pan domu zaprasza go pod swój dach, oddając mu pełną władzę nad życiem domowników. Świętoszek staje się samozwańczym strażnikiem moralności. We wszystkim doszukuje się grzechu, nieustannie poucza innych i wprowadza rygorystyczne zasady.
Reszta rodziny oraz bystra służąca DorynaPostać służącej wywodząca się z tradycji komedii dell'arte, charakteryzująca się ciętym językiem i trzeźwym osądem sytuacji. od początku widzą w nim zwykłego naciągacza. Obecność intruza wywołuje ostry konflikt. Orgon, całkowicie zaślepiony, ignoruje ostrzeżenia bliskich. Nie dostrzega, że jego gość planuje przejąć cały majątek, próbując jednocześnie ożenić się z jego córką Marianną i uwieść jego żonę, Elmirę.
Postać Tartuffe'a wywołała w XVII-wiecznej Francji ogromny skandal. Środowiska kościelne oskarżyły Moliera o atak na religię, co doprowadziło do pięcioletniego zakazu wystawiania sztuki. Dramaturg musiał wielokrotnie tłumaczyć królowi, że piętnuje jedynie fałszywą pobożność, a nie samą wiarę.
Demaskacja i prawdziwe oblicze
Prawdziwe intencje oszusta wychodzą na jaw dopiero dzięki sprytnej zasadzce przygotowanej przez Elmirę. Ukryty pod stołem Orgon na własne uszy słyszy, jak rzekomy święty wyznaje miłość jego żonie i kpi z jego naiwności. Zdemaskowany Tartuffe zrzuca maskę. Nie czuje żadnej skruchy ani wstydu.
Zamiast tego pokazuje swoją bezwzględność – wykorzystując akt darowiznyDokument prawny, na mocy którego Orgon w przypływie zaślepienia przepisał cały swój majątek na Świętoszka., wyrzuca całą rodzinę z ich własnego domu. Aby ostatecznie zniszczyć swojego dobroczyńcę, Świętoszek przekazuje królowi tajne dokumentySzkatułka z papierami należącymi do Argasa, przyjaciela Orgona, który musiał uciekać z kraju z powodów politycznych. powierzone mu wcześniej przez Orgona.
Ten ruch okazuje się jednak jego zgubą. Mądry i sprawiedliwy władca rozpoznaje w donosicielu poszukiwanego od dawna przestępcę. Tartuffe trafia do więzienia, a majątek wraca do prawowitego właściciela.