Pozostali bohaterowie Świętoszka
Oprócz tytułowego hipokryty i jego głównej ofiary, w komedii Moliera pojawia się galeria wyrazistych postaci drugoplanowych, które napędzają akcję. Orgon uosabia ślepą naiwność, podczas gdy jego córka Marianna reprezentuje posłuszeństwo zderzone z prawdziwym uczuciem. Głos rozsądku w domu wprowadzają sprytna pokojówka Doryna oraz racjonalny szwagier Kleant, demaskując fałszywą pobożność intruza.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 3 min
Spis treści
Orgon – zaślepiony pan domu
Orgon to mąż Elmiry oraz ojciec Marianny i Damisa. Zanim w jego domu pojawił się Tartuffe, cieszył się opinią mądrego, uczciwego i powszechnie szanowanego obywatela. Był też kochającym głową rodziny. Pod wpływem tytułowego bohatera zmienia się jednak nie do poznania. Traci kontakt z rzeczywistością, a intruz staje się dla niego wyrocznią i najwyższym autorytetem.
Gospodarz okazuje się człowiekiem skrajnie naiwnym i podatnym na manipulację. Nie dostrzega, że jest bezwzględnie wykorzystywany. Dla swojego drogiego Tartuffe’a potrafi zaryzykować szczęście, a nawet majątek własnej rodziny. Oszust staje się mu bliższy niż własna żona i dzieci. Orgon rozpaczliwie potrzebuje kogoś, kto wskaże mu gotowy przepis na idealne, bogobojne życie. Tę słabość bezlitośnie wykorzystuje ŚwiętoszekW literaturze synonim hipokryty i obłudnika, który pod maską fałszywej pobożności ukrywa podłe zamiary..
Marianna – posłuszna córka
Marianna to córka Orgona z pierwszego małżeństwa. Jest dobrze wychowaną, młodą kobietą, która z pokorą i trwogą przyjmuje każde polecenie ojca. Szczerze kocha swojego narzeczonego, Walerego. Decyzja Orgona o wydaniu jej za mąż za Tartuffe’a jest dla niej potężnym ciosem. Początkowo dziewczyna nie potrafi się zbuntować. Biernie czeka, aż to Walery stoczy walkę o ich wspólną przyszłość.
Z czasem Marianna traci resztki zaufania i szacunku do ojca. Boleśnie uświadamia sobie, że przestała się dla niego liczyć. Widzi, że jedyną ważną osobą w domu jest teraz obłudny intruz. To rozczarowanie dodaje jej odwagi. Wyzbywa się dawnych oporów i dołącza do otwartej walki ze znienawidzonym Świętoszkiem.
W XVII-wiecznej Francji ojciec rodziny (pater familias) miał absolutną władzę nad losem swoich dzieci. Mógł dowolnie decydować o ich małżeństwach, a nawet zamknąć nieposłuszną córkę w klasztorze. Bierność Marianny nie wynikała z jej słabości, lecz z ówczesnych realiów prawnych i społecznych.
Doryna – głos zdrowego rozsądku
Doryna to pokojówka Marianny. Jest szczerze przywiązana do Elmiry i Orgona, wierna i uczciwa. Zależy jej na dobru całej rodziny. Wyróżnia się ogromnym sprytem, pomysłowością i życiową mądrością. To ona jako pierwsza przejrzała prawdziwe intencje Tartuffe’a. Otwarcie drwi z jego udawanej pobożności i bezlitośnie demaskuje każdą jego kłamliwą zagrywkę.
Mimo statusu służącej, jej zdanie liczy się w domu Orgona. Doryna ma tupet. Nie waha się dosadnie wyrażać swoich myśli, nawet w obecności pana domu. Jest dojrzałą, doświadczoną kobietą, która nie owija w bawełnę. Jej bezpośredniość i siła przekonywania wprowadzają do sztuki potężną dawkę komizmu postaciRodzaj komizmu polegający na wywoływaniu śmiechu poprzez specyficzne, często przerysowane cechy charakteru, zachowania lub wygląd bohatera..
Kleant – racjonalny rezoner
Kleant to brat Elmiry i szwagier Orgona. Na początku sztuki zna Świętoszka jedynie ze słyszenia, ale już te relacje wystarczą, by wyrobił sobie o nim jak najgorsze zdanie. Bezpośrednia rozmowa z Orgonem tylko utwierdza go w przekonaniu, że w domu zagnieździł się niebezpieczny oszust.
Bohater pełni w komedii funkcję rezoneraPostać w dramacie, która nie bierze aktywnego udziału w intrydze, ale komentuje wydarzenia i wygłasza poglądy bliskie samemu autorowi.. Spokojnie i rzeczowo tłumaczy szwagrowi różnicę między prawdziwą wiarą a tanią pokazówką. Próbuje mu uświadomić, że szczery chrześcijanin nosi wiarę w sercu, a o jego pobożności świadczą czyny, nie głośne modlitwy. Zaślepiony Orgon pozostaje jednak głuchy na te argumenty. Kleant to postać rozważna, życzliwa i zdecydowana. Zawsze pojawia się tam, gdzie rodzina potrzebuje chłodnego osądu sytuacji.