Aleksander Fredro - biografia

Wczesne życie i edukacja

Aleksander Fredro urodził się w 1793 roku, choć niektóre źródła podają rok 1791. Pochodził z zamożnej rodziny szlacheckiej. Jego ojciec, Jacek, otrzymał w 1822 roku tytuł hrabiowski.

Przyszły pisarz uczył się wyłącznie w domu rodzinnym. Nie chodził do publicznych szkół. Talent literacki mógł odziedziczyć po swojej prababce, znanej poetce Elżbiecie Drużbackiej.

Dzieciństwo Aleksandra przerwała tragedia. W 1806 roku jego matka zginęła w pożarze rodzinnego dworku.

Debiut i pierwsze dzieła

Jako szesnastolatek Fredro wstąpił do armii Księstwa WarszawskiegoPaństwo polskie utworzone przez Napoleona Bonaparte w 1807 roku.. Szybko awansował i w 1812 roku został kapitanem. Wziął udział w wielkiej wyprawie Napoleona na Moskwę.

Za odwagę na polu walki otrzymał Złoty Krzyż Virtuti Militari. Walczył też w bitwach pod Dreznem, Lipskiem i Hanau. Został odznaczony francuskim Krzyżem Legii Honorowej.

W 1814 roku zrezygnował z wojska. Rok później wrócił do rodzinnej GalicjiPotoczna nazwa ziem polskich, które po rozbiorach trafiły pod władzę Austrii.. Wstąpił do lubelskiej loży wolnomularskiej „Wolność Odzyskana”.

Osiadł w swoim majątku w Beńkowej Wiszni i we Lwowie. W 1828 roku wziął ślub z Zofią z Jabłonowskich Skarbkową. Wtedy też zaczął na poważnie pisać sztuki teatralne.

Dojrzałość twórcza

Fredro pisał głównie utwory przeznaczone do wystawiania na scenie. Słynął z doskonałego humoru i świetnego zmysłu obserwacji. Tworzył pełne, kilkuaktowe komedie, które do dziś bawią widzów.

Twórczość dramatyczna pisarza dzieli się na trzy główne grupy. Pierwsza to klasyczne komedie:

• „Pan Geldhab”
• „Mąż i żona”
• „Cudzoziemszczyzna”
• „Przyjaciele” i „Ciotunia”
• „Śluby panieńskie”
• „Pan Jowialski”
• „Zemsta”
• „Dożywocie”

Druga grupa to farsy i groteski, czyli bardzo śmieszne sztuki oparte na absurdalnych sytuacjach. Należą do nich: „Nowy Don Kiszot, czyli Sto szaleństw”, „Damy i huzary”, „Nocleg w Apeninach”, „Gwałtu, co się dzieje!” oraz „Dyliżans”.

Trzecia kategoria to jednoaktówki. Fredro doskonale opanował tę trudną, krótką formę. Napisał między innymi: „Intrygę na prędce”, „Nie ma złego bez dobrego”, „Zrzędność i przekorę” oraz sztukę „Pierwsza lepsza, czyli Nauka zbawienna”.

Kontekst historyczny

Fredro żył i tworzył w epoce romantyzmuEpoka w kulturze, w której najważniejsze były uczucia, bunt i walka o niepodległość.. Jego wesołe komedie zupełnie nie pasowały do ówczesnej mody na smutne, patriotyczne dramaty.

Krytycy literaccy ostro atakowali pisarza. Zarzucali mu brak patriotyzmu i obojętność na losy zniewolonej ojczyzny. Fredro bardzo przeżył te niesprawiedliwe oskarżenia.

Z powodu krytyki przestał publikować swoje dzieła na blisko dwadzieścia lat. Pisał wtedy tylko do szuflady. Tworzył skokami – okresy intensywnej pracy przeplatał latami milczenia.

Mimo to pisarz aktywnie działał społecznie i politycznie. W latach 1833–1842 był posłem do Sejmu Stanowego. Po krwawej rzezi galicyjskiejBunt chłopów w 1846 roku, podczas którego napadano na dwory szlacheckie. napisał ważny tekst „Uwagi nad stanem socjalnym w Galicji”.

Spuścizna i znaczenie

Aleksander Fredro to absolutny mistrz polskiej komedii. Nikt inny nie potrafił tak trafnie i zabawnie opisywać polskiej szlachty. Jego bohaterowie są wyraziści, a dialogi pełne humoru.

Oprócz sztuk teatralnych autor pisał też wiersze o głęboko osobistym charakterze. Tworzył również znane bajki, które do dziś czytają najmłodsi.

Pod koniec życia Fredro doczekał się uznania. Został honorowym obywatelem Lwowa i członkiem Akademii Umiejętności w Krakowie. Zmarł w 1876 roku, ale jego sztuki wciąż królują na deskach polskich teatrów.