Twórcy baśni: H.C. Andersen, bracia Grimm, C. Perrault

Wczesne życie i edukacja

Hans Christian Andersen (1805–1875)

Andersen urodził się 2 kwietnia 1805 roku w Odense, małym duńskim miasteczku. Jego ojciec był biednym szewcem, a matka praczką. Rodzina gnieździła się w jednej izbie.

Ojciec czytał mu Baśnie z tysiąca i jednej nocyZbiór dawnych opowieści arabskich, pełnych magii i niezwykłych przygód.. To było pierwsze spotkanie chłopca ze światem wyobraźni. Gdy Hans miał jedenaście lat, jego ojciec zmarł.

Jako nastolatek Andersen był wysoki, niezgrabny i wyśmiewany przez rówieśników. W wieku czternastu lat pojechał do KopenhagiStolica i największe miasto Danii, centrum kulturalne kraju. szukać szczęścia. Przez lata zmagał się z biedą i odrzuceniem.

Edukację ukończył dopiero jako osiemnastolatek w szkole w Slagelse. Siedział w ławce z dziećmi o kilka lat młodszymi. To upokorzenie zapamiętał na zawsze.

Jacob (1785–1863) i Wilhelm Grimm (1786–1859)

Bracia Grimm urodzili się w Hanau, w Niemczech. Pochodzili z prawniczej rodziny i mieli spokojne dzieciństwo. Wszystko zmieniło się, gdy zmarł ich ojciec.

Jedenastoletni Jacob szybko poczuł się odpowiedzialny za rodzeństwo. Obaj bracia studiowali prawo w Marburgu. Tam poznali profesora, który zaraził ich miłością do dawnych legend i folkloruTradycje, zwyczaje, pieśni i opowieści tworzone przez prosty lud..

Charles Perrault (1628–1703)

Perrault urodził się w Paryżu w zamożnej rodzinie. Zdobył świetne wykształcenie i szybko zrobił karierę na dworze króla Ludwika XIV. Przez lata pracował jako urzędnik.

Pisarstwem zajął się dopiero w dojrzałym wieku. Baśnie zaczął tworzyć po sześćdziesiątce. Miał już wtedy stabilną pozycję i szacunek w społeczeństwie.

Debiut i pierwsze dzieła

Andersen zaczyna pisać

Pierwsze wiersze i sztuki teatralne Andersena spotkały się z chłodnym przyjęciem. Przełom nastąpił w 1835 roku. Wtedy ukazał się pierwszy zeszyt jego baśni.

Początkowo autor traktował te historie jako drobną rozrywkę. Duńscy krytycy również nie byli zachwyceni. Jednak czytelnicy szybko pokochali te opowieści.

Bracia Grimm i ich zbiory

Jacob i Wilhelm nie wymyślali swoich historii. Jeździli po niemieckich wsiach i zapisywali opowieści zasłyszane od ludzi. W 1812 roku wydali pierwszy tom baśni.

Książka zawierała 86 historii. Bracia potraktowali opowieści ludowe jako dziedzictwo kulturoweWażne dzieła, tradycje i zabytki przekazywane z pokolenia na pokolenie.. Ich główną informatorką była Dorothea Viehmann, wykształcona mieszczka.

Perrault i salon literacki

W 1697 roku Perrault wydał zbiór baśni. Znalazły się tam historie takie jak Kopciuszek, Czerwony Kapturek i Kot w butach.

Książkę podpisał nazwiskiem swojego syna, Pierre'a. Ojciec bał się, że pisanie dziecinnych historyjek zniszczy jego urzędniczą reputację. Dziś jednak wiemy na pewno, że to on był autorem.

Dojrzałość twórcza

Andersen – baśnie z autobiografią w tle

Andersen napisał ponad 150 baśni autorskichOpowieść wymyślona przez konkretnego pisarza, często zawierająca jego własne przemyślenia.. Do najważniejszych należą:

• Brzydkie kaczątko (1843) – historia odrzuconego odmieńca. Andersen pisał ten tekst o sobie.
• Dziewczynka z zapałkami (1845) – opowieść o bezdomnym, marznącym dziecku.
• Mała syrenka (1837) – historia o wielkim poświęceniu dla miłości.
• Calineczka (1835) i Królowa Śniegu (1844) – obrazy samotności i siły przyjaźni.

Jego teksty mają specyficzny humor i głęboki smutek. Często brakuje w nich happy enduZ języka angielskiego: szczęśliwe zakończenie historii.. Bohaterowie cierpią, a czasem nawet umierają.

Bracia Grimm – kolejne tomy i słownik

Między 1812 a 1857 rokiem bracia wydali siedem kolejnych edycji swojego zbioru. Z każdym tomem wygładzali teksty. Pierwotna wersja Kopciuszka była bardzo brutalna.

Bracia Grimm zajmowali się też nauką. Zaczęli tworzyć wielki słownik języka niemieckiego. Niestety, nie zdążyli go ukończyć przed śmiercią.

Perrault – morał w każdej historii

Baśnie Perraulta zawsze kończą się rymowanym morałemPouczenie na końcu utworu, które mówi, jak należy się zachować.. Czerwony Kapturek uczy ostrożności wobec obcych. Kopciuszek przypomina, że dobre serce jest ważniejsze od urody.

Kontekst historyczny

Romantyzm i powrót do korzeni

Andersen i bracia Grimm tworzyli w epoce romantyzmu. Romantycy buntowali się przeciwko oświeceniuEpoka przed romantyzmem, w której najważniejszy był rozum, nauka i logika.. Zwracali się ku naturze i tradycjom prostego ludu.

W Niemczech zbieranie baśni miało wymiar polityczny. Kraj był podzielony na małe państewka. Wspólne opowieści budowały poczucie jedności narodowej.

Andersen pisał w Danii, która toczyła wtedy wojny z Prusami. Jego opowieści o samotnych wyrzutkach idealnie trafiały w nastroje tamtych czasów.

Perrault i barok

Perrault tworzył w XVII-wiecznej Francji, w erze baroku. Dwór w Wersalu był wtedy centrum europejskiej kultury. Pisarz brał udział w słynnym sporze starożytników z nowożytnikamiDyskusja o tym, czy współcześni pisarze mogą dorównać twórcom z antycznej Grecji i Rzymu..

Swoje baśnie traktował jako poboczne zajęcie. Paradoksalnie to właśnie one przetrwały próbę czasu. Jego poważne teksty urzędnicze zostały zapomniane.

Spuścizna i znaczenie

Dzieła tych trzech autorów to fundament europejskiej kultury. Kopciuszek i Kot w butach doczekały się setek adaptacji. Walt Disney oparł swoje słynne animacje właśnie na ich tekstach.

Bracia Grimm udowodnili, że baśń ludowaOpowieść przekazywana ustnie z pokolenia na pokolenie przez prostych ludzi. jest warta ocalenia. Zainspirowali badaczy w całej Europie. W Polsce podobne zbiory tworzył Oskar KolbergPolski etnograf i kompozytor, który całe życie zbierał ludowe pieśni i opowieści..

Andersen pozostaje jednym z najczęściej tłumaczonych pisarzy świata. Dziewczynka z zapałkami mówi o biedzie wprost, bez owijania w bawełnę. Te opowieści wciąż wzruszają, ponieważ dotykają prawdziwych ludzkich emocji.