Bolesław Leśmian

Trudne początki i spóźniona sława

Leśmian tworzył na styku dwóch epok. Przez długi czas krytycy traktowali go z dużą rezerwą. Widziano w nim epigonaEpigon Twórca naśladujący styl minionej epoki, pozbawiony oryginalności i powielający przestarzałe wzorce., który uparcie trzyma się młodopolskiej maniery. Prawdziwe zainteresowanie jego twórczością wybuchło dopiero na początku lat trzydziestych XX wieku.

Pod koniec życia doczekał się oficjalnego uznania. Został członkiem Polskiej Akademii Literatury. Dzisiaj literaturoznawcy stawiają go w jednym rzędzie z gigantami poezji światowej, takimi jak T.S. Eliot czy Rainer Maria Rilke.

Cztery tomy, które zmieniły poezję

Cały poetycki dorobek Leśmiana zamyka się w zaledwie czterech tomach. Mimo skromnej objętości, zrewolucjonizowały one polski język literacki.

• Sad rozstajny (1912)
• Łąka (1920)
• Napój ciernisty (1936)
• Dziejba leśna (1938) – wydana pośmiertnie

Geniusz języka i filozoficzny synkretyzm

Poeta wypracował absolutnie unikalny styl, którego fundamentem były neologizmyNeologizm Nowy wyraz utworzony w danym języku, często na potrzeby konkretnego utworu literackiego (w przypadku Leśmiana nazywane leśmianizmami).. Posługiwał się polszczyzną z niezwykłą swobodą, naginając gramatykę do własnych potrzeb. Piotr Kuncewicz w książce Agonia i nadzieja literatury polskiej podsumował ten fenomen:

(...) ostatni (w dwudziestoleciu) poeta miary już w skali światowej największej... Leśmian to także geniusz języka. Posługiwał się nim swobodnie, tworzył liczne neologizmy. Był zresztą człowiekiem wielkiej kultury kojarząc wątki polskie z indyjskimi, łącząc stare filozofie ze współczesnym sceptycyzmem. Jak się zdaje, ciągle jeszcze nie doceniamy jego prawdziwej wielkości. To jeden z tych, którzy wzrastają z latami. I takich poetów rosnących w czasie miała poezja dwudziestolecia może aż kilkunastu. To bardzo, bardzo wiele.

Leśmian swobodnie łączył ludowe wierzenia z filozofią Wschodu. Zestawiał starożytne systemy myślowe z nowoczesnym sceptycyzmemSceptycyzm Postawa filozoficzna odrzucająca możliwość uzyskania wiedzy pewnej i uzasadnionej, nakazująca wątpienie.. Czas pokazał, że jego poezja nie zestarzała się ani trochę, a fascynacja jego twórczością rośnie z każdym pokoleniem.