Opracowanie

Matylda – Roald Dahl - streszczenie krótkie i szczegółowe

„Matylda” Roalda Dahla to opowieść o genialnej pięciolatce, która dzięki swojej inteligencji i nadprzyrodzonym zdolnościom przeciwstawia się okrutnym dorosłym. Dziewczynka odkrywa w sobie dar telekinezji, by pomóc ukochanej nauczycielce i pokonać tyranizującą szkołę dyrektorkę. Historia kończy się ucieczką nieuczciwych rodziców Matyldy i jej szczęśliwą adopcją przez pannę Miodek.

Autor: Małgorzata Haze Czas czytania: 15 min
Spis treści
  1. Streszczenie w pigułce
  2. Matylda – Roald Dahl — bohaterowie
  3. Matylda – Roald Dahl — geneza
  4. Znaczenie tytułu
  5. Matylda – Roald Dahl — problematyka
  6. Matylda – Roald Dahl — motywy literackie
  7. Matylda – Roald Dahl — kompozycja, narracja i język
  8. Streszczenie szczegółowe
  9. Niezwykłe dziecko w zwykłym domu
  10. Małe zemsty
  11. Szkoła i panna Miodek
  12. Agata Pałka - dyrektorka i strach wcielony
  13. Telekineza
  14. Zemsta na Pałce - kreda i tablica
  15. Koniec Piołunów i nowy dom
  16. Matylda – Roald Dahl — najczęściej zadawane pytania

Streszczenie w pigułce

Matylda Piołun to pięcioletnia dziewczynka o niezwykłym umyśle. Zanim trafia do szkoły, samodzielnie uczy się czytać i pochłania grube powieści. Jej rodzice są jednak zajęci oszustwami i telewizją, dlatego całkowicie ignorują córkę. Kiedy Matylda idzie do szkoły, poznaje łagodną nauczycielkę, pannę Miodek. Kobieta od razu dostrzega geniusz dziewczynki.

Niestety, szkołą rządzi okrutna dyrektorka, Agata Pałka. Kobieta nienawidzi dzieci i wymyśla dla nich straszliwe kary. Matylda odkrywa w sobie dar telekinezjiZdolność poruszania przedmiotami na odległość za pomocą siły umysłu.. Postanawia wykorzystać tę moc, by bronić słabszych. Dowiaduje się też, że dyrektorka okradła pannę Miodek z rodzinnego majątku.

Dziewczynka używa swoich zdolności podczas lekcji. Sprawia, że kreda sama pisze po tablicy przerażającą wiadomość. Zastraszona dyrektorka ucieka ze szkoły na zawsze. W tym samym czasie ojciec Matyldy musi uciekać z kraju przed policją. Dziewczynka odmawia wyjazdu i zostaje adoptowana przez pannę Miodek.

Matylda – Roald Dahl — bohaterowie

Matylda Piołun

To bardzo mądra i bystra dziewczynka, która uwielbia czytać książki. Odkrywa, że ma niezwykłą moc poruszania przedmiotami myślami.

Pelna charakterystyka →

Panna Miodek

Jest dobrą i łagodną nauczycielką Matyldy, która jako pierwsza dostrzega jej wyjątkowy talent. Bardzo kocha dzieci i pomaga im, mimo że sama ma trudne życie.

Pelna charakterystyka →

Agata Pałka

To bardzo surowa i zła dyrektorka szkoły, która nienawidzi dzieci i wymyśla dla nich straszne kary. Jest też oszustką, która ukradła majątek pannie Miodek.

Pelna charakterystyka →

Pan Piołun

Jest ojcem Matyldy, który jest oszustem i sprzedaje stare samochody jako nowe. Nie interesuje się córką i woli oglądać telewizję.

Zobacz więcej: Matylda – Roald Dahl — bohaterowie

Matylda – Roald Dahl — geneza

  1. Lata 80. XX wieku
    Pomysł na Matyldę

    Roald Dahl, autor książki, lubił pisać o dzieciach. Wpadł na pomysł stworzenia historii o bardzo mądrej dziewczynce.

  2. 1985
    Pierwsza wersja

    Dahl zaczął pisać "Matyldę". Początkowo historia była inna, Matylda była psotnicą.

  3. 1986-1987
    Zmiana historii

    Autor zmienił zdanie i przepisał książkę. Chciał, żeby Matylda była dobra i bardzo inteligentna.

  4. 1988
    Wydanie książki

    Gotowa książka "Matylda" została wydana. Od razu spodobała się czytelnikom na całym świecie.

Znaczenie tytułu

Tytuł książki to imię głównej bohaterki, Matyldy. Jest to bardzo mądra i odważna dziewczynka, która kocha czytać książki, mimo że jej rodzice tego nie doceniają. Matylda ma też niezwykłą moc, którą wykorzystuje, aby bronić słabszych i walczyć o sprawiedliwość. Cała historia kręci się wokół niej i jej przygód.

Matylda – Roald Dahl — problematyka

1Rodzice ignorują swoje dziecko

Matylda jest bardzo mądra, ale jej rodzice tego nie widzą. Oni wolą oglądać telewizję i zajmować się oszustwami. Przez to Matylda czuje się w domu samotna i niezrozumiana.

2Walka dobra ze złem

W szkole Matylda spotyka dobrą panią Miodek i złą dyrektorkę Agatę Pałkę. Dyrektorka jest bardzo okrutna dla dzieci i wymyśla im straszne kary. Matylda musi stawić czoła tej wielkiej niesprawiedliwości.

3Siła wiedzy i mądrości

Matylda sama uczy się czytać i pochłania wiele grubych książek. Dzięki swojej wiedzy i sprytowi potrafi pokonać trudności. To pokazuje, jak ważne jest uczenie się i rozwijanie umysłu.

4Niesprawiedliwość i jej pokonanie

Dyrektorka Pałka okradła panią Miodek z jej rodzinnego majątku. Matylda nie zgadza się na takie złe traktowanie. Postanawia użyć swoich niezwykłych mocy, aby pomóc pani Miodek i ukarać dyrektorkę.

5Odwaga w obronie słabszych

Matylda odkrywa, że potrafi poruszać przedmioty myślami (telekineza). Używa tej mocy, żeby bronić innych dzieci przed Agatą Pałką. Dziewczynka nie boi się stanąć w obronie tych, którzy sami nie potrafią się bronić.

Zobacz więcej: Matylda – Roald Dahl — problematyka

Matylda – Roald Dahl — motywy literackie

Książka i czytanie

Matylda bardzo lubi czytać książki. Dzięki nim uczy się wielu rzeczy i poznaje świat. Czytanie pomaga jej stać się mądrą i odważną dziewczynką.

Rodzina

Książka pokazuje dwie rodziny. Rodzice Matyldy nie dbają o nią. Panna Miodek daje jej miłość i staje się jej prawdziwą rodziną. Prawdziwa rodzina to miłość, a nie tylko więzy krwi.

Szkoła

Szkoła Matyldy jest straszna, bo rządzi nią zła dyrektorka. Ale w klasie panny Miodek jest miło i dzieci chętnie się uczą. To pokazuje, jak różnie można wychowywać uczniów.

Dziecko a dorosły

Matylda, choć jest dzieckiem, jest bardzo mądra. Broni słabszych dzieci przed okrutnymi dorosłymi. Pokazuje, że dzieci mogą być sprawiedliwe, a dorośli czasem źli.

Sprawiedliwość i zemsta

Matylda nie zgadza się na to, co niesprawiedliwe. Mści się na tych, którzy krzywdzą innych, używając sprytu. Jej zemsta zawsze ma cel: przywrócić porządek i dobro.

Nadprzyrodzone zdolności

Matylda potrafi poruszać przedmiotami myślami (to telekineza). Ta moc pojawia się, gdy jest zła na niesprawiedliwość. Zdolności znikają, gdy Matylda może się uczyć i rozwijać swój umysł.

Pozostałe motywyPrzyjaźńSamotność i wyobcowanie

Zobacz więcej: Matylda – Roald Dahl — motywy

Matylda – Roald Dahl — kompozycja, narracja i język

01KompozycjaUkład i budowa fabuły

Książka jest podzielona na rozdziały, które opowiadają o kolejnych przygodach Matyldy. Fabuła (czyli to, co się dzieje w książce) ma początek, rozwinięcie i szczęśliwe zakończenie.

02NarracjaTyp narratora

W książce jest narrator (czyli osoba opowiadająca historię), który wie wszystko o bohaterach i wydarzeniach. Opowiada o Matyldzie i innych postaciach, używając słów 'ona', 'on', 'oni'.

03Język i stylCharakterystyczne środki

Język książki jest prosty i zrozumiały, pełen zabawnych, ale czasem też strasznych opisów. Autor często używa humoru (czyli śmiesznych sytuacji i słów) oraz ironii (czyli mówienia czegoś, ale myślenia czegoś przeciwnego, na przykład o dorosłych).

„W tym małym ciele mieszkał potężny mózg.”
— Słowa narratora, które doskonale opisują kontrast między niepozornym wyglądem Matyldy a jej niezwykłym intelektem.

Matylda, choć była małą dziewczynką, miała niezwykle bystry umysł. Ten cytat podkreśla, że jej inteligencja i wiedza były ogromne, co wyróżniało ją spośród innych. Jest to ważne, bo pokazuje, że wygląd nie świadczy o tym, jak mądra jest osoba i co potrafi osiągnąć.

Streszczenie szczegółowe

Niezwykłe dziecko w zwykłym domu

Pan Piołun prowadzi komis samochodowyMiejsce, w którym sprzedaje się i kupuje używane auta.. Oszukuje klientów, cofając liczniki i maskując wgniecenia trocinami. Pani Piołun spędza całe dnie przed telewizorem lub grając w bingoPopularna gra losowa, w której gracze zakreślają liczby na kartonikach.. Ich syn Michael naśladuje ojca i nie interesuje się światem. Matylda jest zupełnie inna.

W wieku trzech lat sama uczy się czytać z gazet. Mając cztery lata, idzie do miejskiej biblioteki. Szybko pochłania książki Karola DickensaSłynny angielski pisarz z XIX wieku, autor m.in. "Opowieści wigilijnej". i Ernesta HemingwayaAmerykański pisarz i noblista, znany z krótkiego, męskiego stylu pisania.. Bibliotekarka, pani Phelps, jest zdumiona. Matylda rozmawia z nią o literaturze jak dorosły człowiek.

W domu ojciec nazywa córkę głuptasem. Twierdzi, że czytanie książek to strata czasu. Kiedy Matylda bezbłędnie mnoży w pamięci duże liczby, rodzice ją ignorują. Dziewczynka rozumie, że nie doczeka się pochwały. Postanawia karać dorosłych za ich podłość.

Małe zemsty

Matylda nie płacze, tylko planuje. Kiedy ojciec niszczy jej książkę z biblioteki, smaruje jego kapelusz mocnym klejem. Pan Piołun nie może go zdjąć i musi nosić go przez cały dzień przy klientach.

Innym razem dziewczynka pożycza od kolegi papugę. Chowa klatkę w kominie. Wieczorem rodzice słyszą dziwne głosy dochodzące ze ściany. Wpadają w panikę, myśląc, że dom nawiedziły duchy.

Te psikusy to sposób na przetrwanie. Matylda jest mała i słaba, więc używa sprytu. Tylko w ten sposób może walczyć z niesprawiedliwością we własnym domu.

Szkoła i panna Miodek

Dziewczynka trafia do Szkoły Podstawowej Crunchem. Poznaje tam pannę Miodek. To młoda, bardzo delikatna i wrażliwa nauczycielka. Kobieta szybko odkrywa geniusz swojej nowej uczennicy.

Matylda bezbłędnie recytuje trudne działania matematyczne i czyta płynnie skomplikowane teksty. Panna Miodek idzie do dyrektorki. Prosi o przeniesienie pięciolatki do starszej klasy, by mogła się rozwijać.

Spotyka się z ostrą i chłodną odmową. To pierwszy dowód na to, jak bezwzględna jest szefowa szkoły. Decyzje podejmuje wyłącznie po to, by pokazać swoją władzę.

Agata Pałka - dyrektorka i strach wcielony

Agata Pałka to potężna, muskularna kobieta. Kiedyś rzucała młotem na olimpiadzieNajważniejsze międzynarodowe zawody sportowe, organizowane co cztery lata.. Nosi zielony fartuch i gwizdek na szyi. Biega po korytarzach i szuka pretekstu do ukarania uczniów.

Wymyśla dla dzieci okrutne kary. Zmusza chłopca do zjedzenia gigantycznego tortu czekoladowego na oczach całej szkoły. Inne dzieci łapie za włosy i rzuca nimi w powietrze jak lalkami. Wszyscy panicznie się jej boją.

Dobrze wiedzieć
W powieściach Roalda Dahla dorośli są często przedstawiani w sposób groteskowy. Oznacza to, że ich wady i wygląd są celowo wyolbrzymione, by budzić jednocześnie śmiech i przerażenie.

Matylda zauważa też, że panna Miodek żyje w skrajnym ubóstwie. Nauczycielka mieszka w rozpadającej się chacie bez prądu i nie ma pieniędzy na jedzenie. Dziewczynka czuje, że kryje się za tym mroczna tajemnica.

Telekineza

Pewnego dnia dyrektorka prowadzi lekcję w klasie Matyldy. Nagle oskarża dziewczynkę o wrzucenie traszkiNiewielki płaz przypominający jaszczurkę, żyjący w wodzie i na lądzie. do jej szklanki z wodą. Matylda czuje ogromny gniew za niesprawiedliwe oskarżenie.

Wpatruje się intensywnie w naczynie. Czuje dziwne ciepło w oczach. Szklanka przewraca się sama. Woda oblewa wściekłą dyrektorkę. Matylda jest w szoku, ale nikomu o tym nie mówi.

W domu ćwiczy nową umiejętność. Skupia wzrok na cygarze ojca i zmusza je do ruchu. Uczy się kontrolować swoją moc. Wie już, jak może pomóc pannie Miodek.

Dobrze wiedzieć
Motyw dziecka posiadającego magiczne zdolności to częsty zabieg w literaturze. Pozwala on słabemu bohaterowi wyrównać szanse w walce z potężnymi i niesprawiedliwymi dorosłymi.

Zemsta na Pałce - kreda i tablica

Panna Miodek wyznaje Matyldzie swoją historię. Wychowywała ją okrutna ciotka, która zabrała jej dom po zmarłym ojcu i zmusza do oddawania całej pensji. Tą ciotką okazuje się Agata Pałka.

Dziewczynka układa plan. Podczas kolejnej lekcji z dyrektorką używa swojej mocy. Kawałek kredy unosi się w powietrzu na oczach przerażonej kobiety.

Kreda sama pisze na tablicy:

Agato, oddaj to, co ukradłaś. Oddaj dom mojej Jenny.

Pałka myśli, że to duch jej zmarłego brata domaga się sprawiedliwości. Mdleje z przerażenia. Następnego dnia ucieka z miasta i nigdy nie wraca. Panna Miodek odzyskuje swój dom i pieniądze.

Koniec Piołunów i nowy dom

Tymczasem policja wpada na trop oszustw pana Piołuna. Rodzina musi natychmiast uciekać do Hiszpanii. Pakują bagaże w wielkim pośpiechu, nie przejmując się niczym innym.

Matylda odmawia wyjazdu. Biegnie do panny Miodek i błaga o pomoc. Nauczycielka z radością zgadza się przygarnąć dziewczynkę pod swój dach.

Rodzice bez żalu podpisują dokumenty adopcyjnePrawne uznanie obcego dziecka za własne i przejęcie nad nim opieki.. Samochód odjeżdża. Matylda zostaje z osobą, która naprawdę ją kocha i rozumie jej wyjątkowość.

Matylda – Roald Dahl — najczęściej zadawane pytania

Krótkie odpowiedzi na pytania o treść i problematykę lektury. Kliknij pytanie, żeby rozwinąć odpowiedź.

1Kim jest Matylda Piołun?

Matylda to bardzo mądra pięcioletnia dziewczynka, która uwielbia czytać książki. Sama nauczyła się czytać, zanim poszła do szkoły. Ma też niezwykłą moc poruszania przedmiotami myślami.

2Dlaczego rodzice Matyldy nie interesują się nią?

Rodzice Matyldy są zajęci swoimi sprawami, takimi jak oszustwa ojca i oglądanie telewizji przez matkę. Nie doceniają jej inteligencji ani zamiłowania do książek. Przez to Matylda czuje się w domu samotna i niezrozumiana.

3Kim jest panna Miodek?

Panna Miodek to dobra i łagodna nauczycielka Matyldy w Szkole Podstawowej Crunchem. Jako pierwsza dostrzega niezwykły talent i mądrość dziewczynki. Bardzo kocha dzieci i stara się im pomagać.

4Co robi dyrektorka Agata Pałka w szkole?

Dyrektorka Agata Pałka jest bardzo surową i złą kobietą, która nienawidzi dzieci. Wymyśla dla nich straszne kary i jest okrutna. Okazało się też, że okradła pannę Miodek z jej majątku.

5Jak Matylda wykorzystuje swoją niezwykłą moc?

Matylda odkrywa, że potrafi poruszać przedmiotami myślami (to telekineza). Używa tej mocy, aby bronić słabszych dzieci przed dyrektorką Agatą Pałką. Pomaga też pannie Miodek odzyskać sprawiedliwość.

6Jak kończy się historia Matyldy?

Matylda sprawia, że dyrektorka Agata Pałka ucieka ze szkoły na zawsze. Jej ojciec musi uciekać z kraju przed policją. Matylda odmawia wyjazdu i zostaje adoptowana przez pannę Miodek, z którą zamieszkuje.

7Jakie jest główne przesłanie książki "Matylda"?

Książka "Matylda" pokazuje, jak ważna jest wiedza i mądrość w życiu. Uczy, że nawet małe dziecko może walczyć o sprawiedliwość i dobro. Pokazuje też, że miłość i wsparcie są ważniejsze niż więzy krwi.

8Co symbolizuje czytanie książek dla Matyldy?

Czytanie książek symbolizuje dla Matyldy ucieczkę od smutnej rzeczywistości i drogę do wiedzy. Dzięki książkom Matylda staje się mądra i rozwija swój umysł. Pomagają jej one zrozumieć świat i pokonać trudności.

9Dlaczego Matylda ma nadprzyrodzone zdolności?

Matylda ma nadprzyrodzone zdolności (telekinezę), ponieważ jest bardzo wrażliwa na niesprawiedliwość. Ta moc pojawia się, gdy czuje złość na tych, którzy krzywdzą innych. Zdolności te służą jej do przywracania porządku i dobra.

10Co książka mówi o relacjach dzieci i dorosłych?

Książka pokazuje, że nie wszyscy dorośli są dobrzy i mądrzy, a dzieci mogą być bardzo inteligentne i sprawiedliwe. Matylda, choć jest dzieckiem, broni słabszych przed okrutnymi dorosłymi. Podkreśla, że prawdziwa rodzina to miłość, a nie tylko więzy krwi.

Matylda – Roald Dahl · 9 kroków do poznania lektury