Matylda – Roald Dahl - motywy literackie
Powieść Roalda Dahla przedstawia świat, w którym wybitnie inteligentna dziewczynka musi radzić sobie z okrucieństwem dorosłych. Książka porusza problemy odrzucenia przez rodzinę, szkolnej przemocy oraz poszukiwania prawdziwej przyjaźni. Główna bohaterka wykorzystuje swój umysł i nadprzyrodzone zdolności, aby przywrócić sprawiedliwość w swoim otoczeniu.
Spis treści
Książka i czytanie
Czytanie to dla Matyldy sposób na przetrwanie. Dziewczynka uczy się składać litery jako trzylatka. Rok później pochłania już grube powieści z lokalnej biblioteki.
W jej domu telewizor zastępuje rozmowę. Rodzice wyśmiewają zdobytą wiedzę. Książki dają dziewczynce kontakt ze światem, którego nie zna z domu.
LiteraturaZbiór wszystkich książek, wierszy i sztuk teatralnych, które mają wartość artystyczną. bezpośrednio kształtuje jej charakter. Uczy ją empatii, logicznego myślenia i ogromnej odwagi.
Rozwiń: Motyw książki i czytania (czas czytania: 2 min)Rodzina
Powieść zestawia ze sobą dwa zupełnie różne domy. Biologiczna rodzina Piołunów to przykład całkowitego zaniedbania. Ojciec jest oszustem, matka spędza dni na grze w bingo, a brat Michał ich naśladuje.
Nikt z nich nie dostrzega geniuszu Matyldy. Nie traktują jej z szacunkiem ani miłością. Zupełnie inaczej zachowuje się panna Miodek.
Nauczycielka tworzy z dziewczynką więź opartą na trosce. Ostatecznie zostaje jej prawną opiekunką. Dahl pokazuje, że prawdziwa rodzina to wzajemna miłość, a nie tylko więzy krwi.
Rozwiń: Motyw rodziny (czas czytania: 1 min)Szkoła
Szkoła Crunchem Hall to miejsce rządzone strachem. Dyrektorka Agata Pałka traktuje uczniów jak największych wrogów. Wymyśla upokarzające kary i czerpie z nich radość.
Dzieci trafiają do ciasnej szafy z gwoździami, zwanej Dusiołkiem, za najmniejsze przewinienie. Zupełnie inaczej wygląda klasa panny Miodek. Panuje tam ciepło i zachęta do nauki.
Ten kontrastZestawienie dwóch zupełnie przeciwnych rzeczy, aby podkreślić różnice między nimi. pokazuje dwie wizje wychowania. Jedna opiera się na brutalnej władzy, a druga na budowaniu relacji.
Rozwiń: Motyw szkoły (czas czytania: 1 min)Dziecko a dorosły
Cała fabuła opiera się na konflikcie między bezsilnym dzieckiem a dorosłym. Rodzice nieustannie wmawiają Matyldzie, że jest głupia. Tymczasem dziewczynka przewyższa ich intelektemZdolność do logicznego myślenia, uczenia się i rozumienia świata..
Fabuła to układ wszystkich zdarzeń w książce lub filmie, połączonych ze sobą w logiczną całość.
Dyrektorka Pałka sprawuje nad dziećmi absolutną władzę. Nikt z dorosłych nie ma odwagi jej się sprzeciwić. Matylda odwraca ten porządek.
Używa inteligencji, żeby bronić słabszych przed dorosłymi. To dziecko okazuje się mądre i sprawiedliwe. Dorośli są w tej historii okrutni i ograniczeni.
Sprawiedliwość i zemsta
Matylda nie godzi się na niesprawiedliwość. Reaguje na nią sprytnymi psikusami. Ojcu, który niszczy jej książkę, dolewa utleniacza do płynu do włosów.
Rodziców straszy papugą ukrytą w kominie, udając ducha. Z kolei dyrektorkę Pałkę pokonuje za pomocą telekinezji. Kreda sama pisze na tablicy przerażającą wiadomość.
Zemsta dziewczynki nigdy nie jest ślepa. Zawsze trafia w osoby, które krzywdzą słabszych. To sposób na przywrócenie równowagi w jej świecie.
Cudowność i nadprzyrodzone zdolności
TelekinezaZdolność poruszania przedmiotami na odległość za pomocą samej siły umysłu. pojawia się u Matyldy w chwili wielkiego gniewu. Dziewczynka czuje się niesprawiedliwie oskarżona przez dyrektorkę. Zdolność ta jest w powieści metaforąInaczej przenośnia. Ukryte porównanie, w którym słowa zyskują nowe, niedosłowne znaczenie..
To skumulowana energia wielkiego umysłu, który nie ma innego ujścia. Matylda ćwiczy swoją moc samotnie w domu. Przesuwa wzrokiem cygaro ojca.
Gdy panna Miodek przenosi ją do starszej klasy, moce znikają. Umysł dziewczynki wreszcie otrzymuje odpowiednią dawkę wiedzy. Nadprzyrodzony dar nie jest jej już potrzebny.
Przyjaźń
W szkole Matylda szybko zaprzyjaźnia się z Lawendą. Ich relacja opiera się na wzajemnym szacunku i lojalności. To właśnie Lawenda wrzuca traszkęNiewielki płaz przypominający jaszczurkę, który żyje w wodzie i na lądzie. do dzbanka z wodą dla dyrektorki.
Przyjaźń pokazuje, że Matylda potrafi budować bliskie więzi. W domu czuje się obco, ale w szkole znajduje bratnią duszę.
To jeden z nielicznych jasnych punktów w jej życiu. Udowadnia, że wybitna inteligencja nie przeszkadza w kontaktach z rówieśnikami.
Samotność i wyobcowanie
Matylda jest samotna od najwcześniejszych lat. Nikt w domu nie chce z nią rozmawiać. Jej niezwykłe zdolności są traktowane jako problem, a nie dar.
Sama uczy się drogi do biblioteki. Sama odkrywa świat literatury i ćwiczy swoje moce. To wyobcowanie jej nie łamie.
Przeciwnie, kształtuje w niej silny i niezależny charakter. Autor pokazuje, że samotność dziecka we własnej rodzinie to bardzo bolesna forma odrzucenia. Boli tym mocniej, że zadają ją najbliżsi.