Bohaterowie Nie-Boskiej komedii

Hrabia Henryk – Mąż

Poznajemy go w dniu ślubu z Marią. Ma zaledwie dwadzieścia jeden lat. Henryk to wybitnie uzdolniony poeta, co rodzi w nim poczucie wyższości i pogardę dla zwykłego życia. Związek z kochającą, lecz przeciętną kobietą szybko go nudzi. Szuka ideału. Znajduje go w DziewicyZjawa zesłana przez szatana, uosabiająca fałszywe, zgubne piękno poezji romantycznej.. Podążając za nią, porzuca rodzinę, co doprowadza jego żonę do obłędu. Gdy odkrywa, że zjawa jest wcieleniem szatana, wyrzeka się poezji. Przekleństwo jednak zostaje – jego syn, Orcio, dziedziczy poetycki talent i traci wzrok.

W trzeciej części dramatu Hrabia ma trzydzieści sześć lat. Staje na czele arystokracjiNajwyższa warstwa społeczna, w dramacie broniąca starego porządku, religii i tradycji, choć moralnie zepsuta. w walce z rewolucjonistami. Doskonale zdaje sobie sprawę z wad swojej warstwy społecznej. Wie, że broni przegranej sprawy, ale do końca zachowuje dumę. Po upadku Okopów Świętej TrójcyOstatnia twierdza arystokracji w dramacie, symbolizująca obronę chrześcijaństwa i dawnego świata. popełnia samobójstwo, rzucając się w przepaść.

Charakterystyka Hrabiego Henryka

Zygmunt Krasiński w liście do Henry’ego Reeve’a tak opisał swojego głównego bohatera:

„(…) jako poeta jest egoistą, jako szlachcic jest człowiekiem odważnym, a ponadto, jako poeta, czuje, co to uczucie; czuje, co to być dobrym mężem, ale jego żona umiera z cierpień i szaleństwa; czuje, co to być dobrym ojcem, ale jego syn odziedziczył po matce pomieszanie zmysłów (…); hrabia Henryk jest w dodatku ambitny; raduje go, że jest wodzem tylu baronów i książąt…”.

Główną cechą Henryka jest dwoistość. W młodości kochał nie samą sztukę, ale jej blichtr i sławę. Był poetą fałszywym. Swoim egoizmem zniszczył życie najbliższych. Śmierć Marii wywołuje w nim klasyczny przełom romantycznyMoment głębokiej przemiany wewnętrznej bohatera, często przejście od miłości osobistej do walki o wyższe idee.. Z egoisty zmienia się w obrońcę boskiego porządku.

Henryk posiada wiele cech bohatera romantycznegoWybitna, wyalienowana jednostka, skłócona ze światem, przeżywająca nieszczęśliwą miłość i tragiczny konflikt wewnętrzny.. Jest jednostką wybitną, charyzmatyczną, ale całkowicie osamotnioną. Gardzi rewolucjonistami, uważając ich za motłoch. Wierzy, że Bóg stworzył ludzi nierównymi, by jedni mogli władać drugimi.

Orcio

Syn Henryka i Marii. W chwili chrztu matka przeklina go, by został poetą. Chce w ten sposób odzyskać miłość męża. Orcio od najmłodszych lat ma dar tworzenia poezji, co staje się jego życiowym dramatem. Nie bawi się z rówieśnikami. Jest nadwrażliwy, słaby fizycznie i żyje na pograniczu świata duchów oraz rzeczywistości.

Dla ojca chłopiec stanowi żywy wyrzut sumienia. Fizycznym przejawem poetyckiego napiętnowania Orcia jest ślepota. W epoce romantyzmu utrata wzroku często symbolizowała kontakt z zaświatami i niepospolity geniusz – nawiązywało to do postaci HomeraLegendarny, niewidomy grecki epik, autor „Iliady” i „Odysei”, archetyp genialnego poety-wieszcza.. Orcio uosabia romantyczny ideał twórcy prawdziwego, który płaci najwyższą cenę za swój dar.

Maria

Żona Henryka i matka Orcia. Poznajemy ją jako prostą, kochającą i bezgranicznie oddaną kobietę. Kiedy mąż porzuca ją dla demonicznej Dziewicy, Maria wpada w rozpacz. Postanawia zrobić wszystko, by Henryk pokochał chociaż ich syna. Błogosławi Orcia, nakazując mu zostać poetą.

Sama również modli się o poetyckie natchnienie, wierząc, że tylko w ten sposób dorówna mężowi. Jej prośby zostają wysłuchane. Niestety, zderzenie zwykłej, kruchej psychiki z potęgą poezji doprowadza ją do obłęduStan chorobowy, który romantycy traktowali jako formę wyższego poznania i otwarcia na świat nadprzyrodzony.. Maria trafia do szpitala dla obłąkanych, gdzie ostatecznie umiera.

Pankracy

Przywódca rewolucjonistów. Człowiek z ludu, pozbawiony przeszłości, przodków i tradycji. Jego postać łączy w sobie cechy autentycznych wodzów Wielkiej Rewolucji FrancuskiejPrzewrót społeczno-polityczny z 1789 roku, który obalił monarchię we Francji. Dla Krasińskiego symbol krwawego buntu mas. – Dantona i Robespierre’a. Jest silny, konsekwentny i uparty. Wznieca bunt, by zburzyć stary porządek i zbudować nowy, oparty na równości.

Pankracy w pełni panuje nad tłumem. Budzi respekt i strach, nawet wśród swoich najbliższych współpracowników, takich jak LeonardFanatyczny zwolennik rewolucji, kapłan nowej wiary opartej na krwawych rytuałach i kulcie wolności.. Mimo głoszenia haseł o równości, sam stoi ponad masami. Rewolucjoniści nazywają go „Wielkim Obywatelem”, a Henryk ironicznie określa go mianem „obywatela-boga”.

Wierzy, że cel uświęca środki. W imię nowej idei pozwala na rzeź i zbrodnie. Jest pragmatykiem, nie ogląda się w przeszłość. Jego niezłomna pewność siebie załamuje się dopiero po ostatecznym zwycięstwie. Stojąc na gruzach starego świata, Pankracy dostrzega na niebie wizję Chrystusa Mściciela. Pada rażony jasnością, wypowiadając słowa: „Galilaee, vicisti!” (Galilejczyku, zwyciężyłeś).

Hrabia Henryk i Pankracy jako bohaterowie romantyczni

Zarówno Hrabia Henryk, jak i Pankracy noszą wyraźne rysy bohaterów romantycznych. Reprezentują dwie skrajnie różne postawy i wizje świata. Żaden z nich nie ma jednak całkowitej racji. Obaj są wybitnymi, charyzmatycznymi jednostkami. Obaj też cierpią z powodu głębokiej samotności.

Kiedy wypełniają swoje historyczne role, giną. Henryk rzuca się w przepaść, nie mogąc znieść klęski swojego świata. Pankracy umiera u szczytu potęgi, porażony blaskiem ChrystusaW finale dramatu Bóg interweniuje w historię nie jako miłosierny zbawca, lecz surowy sędzia karzący za pychę i zbrodnie.. Bóg karze go za próbę zburzenia odwiecznego porządku dziejów. Ich konflikt ukazuje tragizm historii, w której każda skrajność prowadzi do destrukcji.