Nowy wspaniały świat – Aldous Huxley - bohaterowie
Zestawienie bohaterów powieści Aldousa Huxleya ukazuje pełen przekrój społeczeństwa żyjącego w dystopijnym Państwie Światowym. Postacie takie jak John Dzikus czy Bernard Marx reprezentują różne formy buntu przeciwko systemowi, który eliminuje cierpienie kosztem wolności i sztuki. Analiza ich postaw pozwala zrozumieć mechanizmy warunkowania oraz cenę, jaką ludzkość płaci za sztucznie zaprogramowane szczęście.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 7 min
Spis treści
John (Dzikus)
John to jedyna postać wychowana całkowicie poza systemem Państwa ŚwiatowegoGlobalny organizm polityczny w powieści Huxleya, oparty na technokracji, konsumpcjonizmie i ścisłej kontroli społecznej.. Dorastał w Rezerwacie DzikichOgrodzony obszar w Nowym Meksyku, gdzie ludzie żyją w tradycyjny sposób, poza kontrolą Państwa Światowego. w Nowym Meksyku, gdzie jego matka Linda trafiła przez przypadek. Jego światopogląd ukształtowały dramaty Szekspira, indiańskie rytuały i autentyczne cierpienie. Przywieziony do Londynu przez Bernarda Marxa, staje się jedynie egzotyczną sensacją towarzyską. Zakochuje się w Leninie Crowne, jednak jego romantyczna, niemal ascetyczna wizja miłości boleśnie zderza się ze swobodnymi obyczajami nowej rzeczywistości.
Szekspir w powieści Huxleya pełni funkcję symbolu dawnego, utraconego świata. Dla Johna dramaty takie jak „Romeo i Julia” czy „Burza” są jedynym językiem, za pomocą którego potrafi nazwać swoje emocje i oceniać otaczającą go rzeczywistość.
Filozoficzna dyskusja z Mustaphą Mondem uświadamia Johnowi przepaść między sztucznym szczęściem systemu a jego własną tęsknotą za Bogiem, sztuką i prawem do bólu. Nie potrafi odnaleźć się ani w Rezerwacie, ani w zmechanizowanym Londynie. Wybiera dobrowolną izolację, próbując żyć według zasad surowej ascezy. Kiedy system i wścibskie media docierają do jego samotni, a on sam ulega tłumionym popędom, popełnia samobójstwo. John to głos humanizmu skazany na całkowitą klęskę w świecie wykluczającym refleksję.
Rozwiń: Charakterystyka Johna (Dzikusa) (czas czytania: 5 min)Bernard Marx
Bernard Marx jest psychologiem należącym do najwyższej kasty AlfówNajwyższa kasta w Państwie Światowym, zrzeszająca intelektualistów i zarządców, charakteryzująca się najlepszymi warunkami fizycznymi.. Jego drobna budowa ciała, nietypowa dla tej grupy społecznej, czyni go wiecznym outsiderem. Poczucie wykluczenia rodzi w nim krytyczny stosunek do otaczającej rzeczywistości. Bernard pogardza powierzchownością relacji, początkowo odmawia zażywania somySyntetyczny narkotyk pozbawiony skutków ubocznych, używany przez obywateli do tłumienia negatywnych emocji i ucieczki od problemów. i irytuje się, gdy inni traktują Leninę przedmiotowo.
Jego bunt okazuje się jednak niezwykle kruchy. Napędza go urażona duma i niespełniona ambicja, a nie autentyczna niezgoda na zasady systemu. Kiedy dzięki sprowadzeniu Johna zyskuje popularność, natychmiast zapomina o dawnych ideałach i zachłystuje się sławą. Odrzucenie przez Dzikusa pozbawia go pozycji, co ostatecznie kończy się dla niego zesłaniem na Islandię. Bernard obnaża mechanizm pozornego nonkonformizmuPostawa polegająca na odrzuceniu powszechnie panujących norm, wartości i wzorców zachowań. – system bez problemu wchłania buntownika, który w głębi duszy pragnie jedynie społecznej akceptacji.
Rozwiń: Charakterystyka Bernarda Marxa (czas czytania: 4 min)Mustapha Mond
Mustapha Mond pełni funkcję Głównego Zarządcy Europy Zachodniej. Należy do wąskiego, dziesięcioosobowego grona sprawującego realną władzę nad światem. To najgroźniejsza postać w powieści, ponieważ działa z pełną świadomością. Mond czytał zakazane książki, studiował dawną literaturę i doskonale rozumie Szekspira. Mimo to dobrowolnie opowiedział się po stronie technokracjiUstrój, w którym władzę sprawują specjaliści, inżynierowie i naukowcy, opierając zarządzanie na wiedzy technicznej..
W kluczowej rozmowie z Johnem precyzyjnie wykłada filozofię Państwa Światowego. Dowodzi, że społeczna stabilność wymaga całkowitego wyrzeczenia się prawdy, piękna i religii. Mond nie jest typowym złoczyńcą, lecz chłodnym pragmatykiem. Szczerze wierzy, że ludzkość woli gwarantowane szczęście od niebezpiecznej wolności. Jednocześnie cynicznie zachowuje dla siebie przywileje, których odmawia reszcie obywateli – dostęp do wiedzy i zakazanej sztuki.
Rozwiń: Mustapha Mond i Helmholtz Watson - obrońca i krytyk systemu (czas czytania: 4 min)Helmholtz Watson
Helmholtz Watson to wybitnie utalentowany pisarz i wykładowca w Inżynierii EmocjonalnejDziedzina nauki w Państwie Światowym zajmująca się tworzeniem tekstów i bodźców manipulujących uczuciami mas.. Jego intelekt znacznie wykracza poza ramy narzucone przez system. Tworzy propagandowe hasła, ale czuje wewnętrzną pustkę i potrzebę wyrażenia czegoś głębszego. Przyjaźni się z Bernardem ze względu na wspólne poczucie odmienności. Ich motywacje są jednak skrajnie różne – Marx jest outsiderem z powodu kompleksów, natomiast Watson cierpi z powodu nadmiaru inteligencji i wrażliwości.
Kontakt z poezją Szekspira budzi w nim zachwyt, ale i zazdrość. Rozumie, że dawna literatura czerpała siłę z cierpienia, które w jego świecie zostało sztucznie zlikwidowane. Ostatecznie wybiera zesłanie na Falklandy. Traktuje tę karę jako szansę na autentyczne doświadczenie i rozwój twórczy. Helmholtz jako jedyny obywatel Państwa Światowego w pełni pojmuje, jak ogromną stratą było odrzucenie prawdziwej sztuki.
Rozwiń: Mustapha Mond i Helmholtz Watson - obrońca i krytyk systemu (czas czytania: 4 min)Lenina Crowne
Lenina Crowne pracuje w londyńskim Ośrodku Rozrodu i WarunkowaniaProces psychologicznego i biologicznego programowania jednostek od najmłodszych lat, mający na celu przystosowanie ich do ról społecznych.. Stanowi idealny model obywatelki Państwa Światowego. Jest atrakcyjna, niezwykle towarzyska i regularnie zażywa somę. Bezrefleksyjnie wciela w życie naczelną zasadę, że każdy należy do wszystkich.
Jej relacje z Bernardem i Johnem obnażają granice systemu z zupełnie innej perspektywy. Lenina nie buntuje się, ponieważ nie odczuwa takiej potrzeby. Jest perfekcyjnym produktem inżynierii społecznej. W jej zachowaniu wobec Dzikusa pojawiają się wprawdzie przebłyski autentycznego uczucia, ale dziewczyna nie potrafi ich nazwać ani zrozumieć. Lenina przeraża czytelnika nie złem, lecz całkowitą pustką i niemożnością wyjścia poza zaprogramowane schematy.
Rozwiń: Charakterystyka Leniny Crowne (czas czytania: 3 min)Linda
Linda to matka Johna i jedyna postać, która na własnej skórze doświadczyła dwóch skrajnych rzeczywistości. Wychowana w sterylnym systemie eliminującym starzenie się i ból, trafiła jako przypadkowa rozbitka do Rezerwatu Dzikich. Nigdy nie potrafiła zaakceptować prymitywnych warunków życia wśród Indian.
W Rezerwacie stała się wyrzutkiem i pośmiewiskiem. Zaszła w ciążę, zestarzała się i zastępowała somę fermentowanym alkoholem. Po powrocie do Londynu natychmiast pogrąża się w narkotycznym odurzeniu. Soma staje się dla niej jedyną ucieczką, prowadzącą do powolnej śmierci. Tragedia Lindy udowadnia, jak głęboko i nieodwracalnie system kształtuje ludzką psychikę. Kobieta nie potrafi funkcjonować poza nim, nawet jeśli to właśnie on ostatecznie ją niszczy.
Dyrektor Ośrodka Rozrodu i Warunkowania (Tomasz - „Tomakin”)
Dyrektor, znany w Rezerwacie pod imieniem Tomakin, to wysoki rangą urzędnik odpowiedzialny za masową produkcję i programowanie obywateli. Jego kariera załamuje się w kluczowym momencie fabuły. John publicznie nazywa go swoim ojcem. W świecie, w którym słowa takie jak „matka” czy „ojciec” uchodzą za najgorszą obscenicznośćW Państwie Światowym pojęcie to odnosi się do wszystkiego, co wiąże się z naturalnym rozrodem, rodziną i dawnymi więziami emocjonalnymi., wywołuje to gigantyczny skandal. Postać Dyrektora obnaża fundamentalną hipokryzję systemu. Człowiek zarządzający całkowitą eliminacją instytucji rodziny sam posiada biologicznego syna.
Henry Foster
Henry Foster to współpracownik Leniny i jeden z jej stałych partnerów. Reprezentuje absolutną przeciętność Państwa Światowego. Jest zadowolony z życia, uprzejmy i całkowicie pozbawiony zdolności do głębszej refleksji.
Funkcjonuje jak dobrze naoliwiony trybik w maszynie. Właśnie ta perfekcyjna normalność czyni go postacią głęboko niepokojącą. Henry nie jest potworem, lecz uśmiechniętym konformistą, który w dystopijnej rzeczywistości uchodzi za niedościgniony wzór obywatela.
Bohaterowie tacy jak Henry Foster często używają w powieści zwrotów odwołujących się do Henry'ego Forda (np. „Och, Fordzie!”). Huxley uczynił z amerykańskiego przemysłowca, twórcy produkcji taśmowej, centralne bóstwo nowej religii konsumpcjonizmu.
Fanny Crowne
Fanny Crowne to bliska znajoma i powiernica Leniny. Zgodnie z zasadami bokanowskizacjiFikcyjna metoda klonowania opisana przez Huxleya, pozwalająca na stworzenie kilkudziesięciu identycznych bliźniąt z jednej komórki jajowej., jest do niej uderzająco podobna fizycznie i równie mocno przywiązana do obowiązujących norm.
W rozmowach pełni funkcję tuby propagandowej systemu. Regularnie przypomina Leninie o obowiązku sypiania z wieloma mężczyznami i ostrzega przed zbyt długim związkiem z jednym partnerem. Z troską upomina przyjaciółkę, gdy ta wykazuje jakiekolwiek niestandardowe zachowania. Fanny stanowi doskonałe tło fabularne. Pokazuje, jak głęboko zinternalizowane zasady kontroli społecznej przenikają do codziennych, prywatnych rozmów.