Główne wątki powieści

Wątek ojca Goriot

Tytułowy bohater to dawny fabrykant makaronuGoriot dorobił się majątku podczas rewolucji francuskiej, spekulując cenami zboża i mąki., który całe życie poświęcił córkom: Delfinie i Anastazji. Dramat starca rozpoczyna się w momencie ich zamążpójścia. Anastazja wybiera arystokratę, hrabiego de Restaud, natomiast Delfina poślubia bankiera niemieckiego pochodzenia, barona de Nucingen. Młode kobiety pragną awansu w hierarchii towarzyskiej. Ojciec ze swoją kupiecką przeszłością staje się dla nich powodem do wstydu.

W 1813 roku Goriot ulega presji córek, wycofuje się z interesów i zamieszkuje w pensjonacieTani dom zajezdny oferujący pokoje z pełnym wyżywieniem, popularny wśród uboższych warstw w XIX-wiecznym Paryżu. przy ulicy Neuve-Sainte-Geneviève. Powieść ukazuje jego stopniowy upadek majątkowy i fizyczny. Starzec wyprzedaje ostatnie srebra, by finansować zachcianki i długi córek.

Kiedy Goriot umiera w nędzy, Anastazja i Delfina są zajęte swoimi problemami finansowymi oraz romansami. Nie odwiedzają ojca na łożu śmierci. Nie pokrywają kosztów pogrzebu, a na cmentarz wysyłają jedynie puste powozy opatrzone swoimi herbami.

Wątek Eugeniusza de Rastignac

Eugeniusz de Rastignac to ubogi student prawa pochodzący z południa Francji. Jego liczna rodzina z trudem opłaca mu edukację, zmuszając chłopaka do skromnego życia u pani Vauquer. Ten ambitny prowincjuszCzęsty motyw w literaturze XIX wieku: młody człowiek przybywający z prowincji do stolicy w celu zrobienia kariery. pragnie za wszelką cenę wejść na paryskie salony.

Rastignac szybko uczy się bezwzględnych reguł rządzących stolicą. Początkowo buntuje się przeciwko wszechwładzy pieniądza i powszechnej hipokryzji. Romans z Delfiną de Nucingen zbliża go do ojca Goriot. Student szczerze oburza się na egoizm córek starca. Pielęgnuje umierającego i z własnej kieszeni opłaca jego skromny pogrzeb.

Zachowuje resztki ludzkiej wrażliwości, ale ostatecznie kapituluje przed prawami paryskiej dżungli. Po pogrzebie rzuca miastu wyzwanie i idzie na obiad do Delfiny, ostatecznie wybierając drogę kariery.

Wątek Vautrina

Vautrin to czterdziestoletni, charyzmatyczny mieszkaniec pensjonatu. Pod tą maską ukrywa się zbiegły galernikPrzestępca skazany na ciężkie roboty, pierwotnie przy wiosłach na galerach, później w obozach pracy (tzw. bagnes). Jakub Collin, znany w półświatku jako Ołży-Śmierć.

Balzac nie wprowadza tej postaci wyłącznie dla uatrakcyjnienia fabuły motywem kryminalnym. Vautrin pełni funkcję bezlitosnego analityka paryskich elit. Zestawienie brutalnego przestępcy z szanowanymi obywatelami wypada na korzyść tego pierwszego. Paryżanie sprzedają się dla kaprysów, kradną majątki żon i gardzą słabszymi. Świat przestępczy ma przynajmniej jasne reguły: lojalność wobec swoich i śmierć dla zdrajców.

Vautrin staje się mrocznym mentorem Rastignaca. Obnaża przed nim brzydotę ukrytą pod jedwabiami salonów. Proponuje studentowi zbrodniczy pakt, który ma mu zapewnić szybką fortunę. Zmusza tym chłopaka do ostatecznej konfrontacji z własnym sumieniem. Tadeusz Boy-ŻeleńskiWybitny polski tłumacz literatury francuskiej, krytyk literacki i pisarz okresu Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego. uważał wręcz Vautrina za właściwego głównego bohatera całej powieści.

Wątek Anastazji i Delfiny

Córki Goriota to typowe przedstawicielki bogatej burżuazji i arystokracji XIX-wiecznej Francji. Wychowane w luksusie, pozbawione praktycznych umiejętności, skupiają się wyłącznie na własnych zachciankach. Małżeństwo traktują jako transakcję finansową, która ma im zagwarantować pozycję.

Obie siostry żyją ponad stan. Stale wyciągają od ojca pieniądze na spłatę weksli, suknie i biżuterię. Mimo bogactwa są głęboko nieszczęśliwe. Szukają uczucia u młodych kochanków, takich jak hrabia de Trailles czy de Marsay. Ci z kolei traktują je instrumentalnie, dojąc z pieniędzy i traktując jako odskocznię do własnej kariery.