Opowiadania - Edgar Allan Poe - bohaterowie

C. Auguste Dupin

Dupin to paryski arystokrata zubożały do tego stopnia, że dzieli skromne mieszkanie z anonimowym narratorem. Pojawia się w opowiadaniach Zabójstwa przy Rue Morgue oraz Skradziony list jako postać, która rozwiązuje przestępstwa wyłącznie siłą własnego intelektu. Jego metoda opiera się na „analizie" - precyzyjnym rozumowaniu dedukcyjnym, które pozwala mu dostrzec to, co umyka policji i przeciętnym obserwatorom. Dupin prowadzi nocny tryb życia, zamknięty w ciemnym mieszkaniu, jakby światło dzienne było dla niego zbyt pospolite. Gardzi metodami paryskiej prefektury i jej szefa, Monsieur G., których uważa za umysłowo ograniczonych. Jego stosunek do zagadek kryminalnych jest chłodny i analityczny - rozwiązuje je jak łamigłówki matematyczne, bez emocjonalnego zaangażowania. Jest typem ekscentrycznego samotnika, który swój geniusz traktuje jako przywilej wyróżniający go spośród tłumu. Dupin to prototyp wszelkich późniejszych detektywów literackich, od Sherlocka Holmesa po Herculesa Poirota.

Roderick Usher

Roderick Usher jest ostatnim męskim potomkiem starego, wyrodzonego rodu i głównym bohaterem Zagłady domu Usherów. Jego wygląd od razu sygnalizuje chorobę: kredowobiała skóra, błyszczące oczy, niezwykła wrażliwość zmysłów sprawiają, że wydaje się istotą z innego świata. Nie znosi zwykłych dźwięków ani faktur materialnych, a każde zewnętrzne bodźce wywołują u niego ból fizyczny. Jego obsesyjne poświęcenie dla chorej siostry, Madeleine, graniczy z patologicznym przywiązaniem, które trudno wytłumaczyć samą braterską miłością. Roderick jest także utalentowanym artystą - maluje i komponuje muzykę o niepokojącym, abstrakcyjnym charakterze. Ma świadomość własnego obłędu i czeka na nieuchronną zagładę z rodzajem fatalystycznego spokoju. Jego dom jest przedłużeniem jego psychiki - kiedy on się rozpada, dom dosłownie zapada się pod ziemię. Usher to jeden z najbardziej przejmujących portretów psychicznego rozkładu w całej literaturze romantycznej.

Narrator „Opowieści o sercu oskarżycielem"

Narrator tego opowiadania jest zarazem jego głównym bohaterem i mordercą. Przez cały czas stara się przekonać czytelnika - i siebie - że jest człowiekiem zdrowym psychicznie, a jego precyzja i zimna krew przy planowaniu zbrodni to dowód na poczytalność. Zabija starego mężczyznę wyłącznie z powodu jego „złego oka" - motyw tak absurdalny, że sam w sobie świadczy o obłędzie. Po zamordowaniu ofiary i ukryciu ciała pod podłogą, przyjmuje policjantów z pozornym spokojem. Stopniowo jednak słyszy coraz głośniejsze bicie serca zamordowanego - dźwięk, który jest wytworem jego własnego sumienia i poczucia winy. Ostatecznie wyznaje zbrodnię, bo nie wytrzymuje presji własnej psychiki. Postać ta jest studium paranoi i mechanizmu, w którym wyparta wina niszczy sprawcę skuteczniej niż jakikolwiek zewnętrzny sąd.

Narrator „Czarnego kota"

Bezimienny narrator tego opowiadania to człowiek, który stopniowo przemienia się z miłośnika zwierząt w okrutnego mordercę. Alkohol jest katalizatorem jego przemiany - pod jego wpływem okalecza ukochanego kota Plutona, a następnie go wiesza. Kupuje nowego kota, łudząco podobnego do pierwszego, i zaczyna go nienawidzić tym samym obsesyjnym lękiem. Kiedy żona próbuje go powstrzymać przed skrzywdzeniem zwierzęcia, zabija ją siekierą i muruje ciało w piwnicy. Jego zbrodnia wychodzi na jaw, kiedy zamurowany razem z ciałem kot wyje za ścianą podczas policyjnej rewizji. Narrator fascynuje jako przykład człowieka, który nie rozumie własnej degeneracji moralnej i do końca szuka racjonalnych wytłumaczeń dla irracjonalnych czynów.

Narrator „Zagłady domu Usherów"

Bezimienni przyjaciel Roderica Ushera, który przybywa do posiadłości na jego wezwanie, pełni rolę świadka i racjonalnego obserwatora wydarzeń. Stara się zachować trzeźwość umysłu w obliczu narastającej atmosfery grozy, ale stopniowo i on poddaje się magii miejsca. Jego obecność pozwala czytelnikowi obserwować Roderica z zewnątrz, choć granica między obiektywną relacją a subiektywnym odczuciem coraz bardziej się zaciera. Ucieka z domu w chwili jego ostatecznej zagłady - jako jedyny ocalały świadek.

Madeleine Usher

Siostra Roderica to postać niemal milcząca, obecna raczej jako symbol niż pełnokrwista bohaterka. Cierpi na tajemniczą chorobę, która stopniowo odbiera jej władzę nad ciałem. Zostaje przedwcześnie złożona w rodzinnym grobowcu przez Roderica - prawdopodobnie żywcem - i powraca, by w finalnej scenie zginąć razem z bratem w symbolicznym uścisku. Jej powrót z krypty można odczytać jako uosobienie nieuchronności losu rodu Usherów, ale też jako konsekwencję obsesji i winy Roderica.

Monsieur G. (prefekt policji)

Szef paryskiej prefektury pojawia się w opowiadaniach z Dupinem jako reprezentant oficjalnych, lecz ograniczonych metod śledczych. Jest człowiekiem praktycznym, który nie rozumie, dlaczego jego skrupulatne przeszukania zawodzą tam, gdzie intuicja i intelekt Dupina triumfują. Pełni funkcję komicznego kontrastu dla genialnego detektywa - jego tępawy pragmatyzm podkreśla wyjątkowość analitycznych zdolności Dupina.

Narrator i anonimowy rozmówca w „Zabójstwach przy Rue Morgue"

Bezimienni narrator towarzyszy Dupinowi przez całe śledztwo i relacjonuje wydarzenia czytelnikowi. Nie jest postacią autonomiczną - jego główna rola to zadawanie pytań i wyrażanie zdumienia, które uwydatniają geniusz Dupina. To on przedstawia nam detektywa na początku opowiadania i opisuje jego niezwykły umysł z podziwem graniczącym z uwielbieniem.

Minister D. („Skradziony list")

Minister D. to antagonista opowiadania Skradziony list - wysoki rangą urzędnik, który ukradł kompromitujący list należący do arystokratycznej damy i używa go jako narzędzia szantażu politycznego. Jest człowiekiem inteligentnym i przebiegłym, co sprawia, że policyjne metody przeszukań są wobec niego bezskuteczne. Dupin go rozgrywa, rozumiejąc, że podobnie jak sam detektyw, minister ukrywa to, co oczywiste, w miejscu jawnym dla wszystkich. Minister D. to jeden z nielicznych antagonistów Poego, któremu przypisane są realne zdolności intelektualne.