Opracowanie

Baśnie polskie i europejskie - streszczenie krótkie i szczegółowe

Zbiór najpopularniejszych baśni opowiada o bohaterach, którzy muszą zmierzyć się z odrzuceniem, biedą lub niesprawiedliwością. Kopciuszek, Brzydkie kaczątko, Dziewczynka z zapałkami i Kot w butach przechodzą trudne próby, by na końcu odnaleźć swoje prawdziwe miejsce w świecie. Głównym motywem tych historii jest magiczna przemiana oraz nieustanna walka dobra ze złem, w której szlachetność ostatecznie triumfuje.

Autor: Małgorzata Haze Czas czytania: 11 min
Spis treści
  1. Streszczenie w pigułce
  2. Streszczenie szczegółowe
  3. Kopciuszek - szczegółowe streszczenie
  4. Brzydkie kaczątko - szczegółowe streszczenie
  5. Dziewczynka z zapałkami - szczegółowe streszczenie
  6. Kot w butach - szczegółowe streszczenie

Streszczenie w pigułce

Europejskie baśnieGatunek literatury, w którym świat rzeczywisty miesza się z magią, a dobro zawsze zwycięża zło. to zbiór opowieści, w których dobro zawsze staje do walki ze złem. Zazwyczaj to właśnie szlachetne postacie wygrywają. Kopciuszek to historia dziewczyny gnębionej przez okrutną macochę i przyrodnie siostry. Dzięki magicznej pomocy bohaterka trafia na królewski bal i zdobywa serce księcia. Z kolei Brzydkie kaczątko opowiada o losach małego ptaka, który jest wyśmiewany przez całe podwórko. Po długiej i samotnej zimie pisklę odkrywa, że w rzeczywistości jest pięknym łabędziem.

Zupełnie inny nastrój ma Dziewczynka z zapałkami. To smutna opowieść o ubogim, zmarzniętym dziecku błąkającym się po ulicach w sylwestrowy wieczór. Dziewczynka zapala kolejne zapałki, by się ogrzać, a w ich blasku widzi piękne obrazy i zmarłą babcię. Ostatnia z popularnych historii to Kot w butach. Sprytny kocur dzięki swojej inteligencji i drobnym kłamstwom zamienia biednego syna młynarza w bogatego pana. Każda z tych opowieści niesie jasny morałPouczający wniosek płynący z opowieści, mówiący o tym, co jest dobre, a co złe.. Cierpliwość i odwaga prowadzą do szczęścia, a pycha i okrucieństwo kończą się surową karą.

Streszczenie szczegółowe

Kopciuszek - szczegółowe streszczenie

Sytuacja wyjściowa: życie w cieniu macochy

Kopciuszek mieszka z ojcem, macochąNowa żona ojca w stosunku do jego dzieci z poprzedniego małżeństwa. W baśniach często uosabia zło. i dwiema przyrodnimi siostrami. Ojciec jest słabym człowiekiem i nie potrafi obronić własnej córki. Macocha od pierwszego dnia traktuje dziewczynę jak zwykłą służącą.

Bohaterka śpi w kuchni przy palenisku i nosi stare łachmany. Cały dzień wykonuje najcięższe prace domowe. Siostry drwią z niej bezlitośnie. Celowo rzucają groch do popiołu, żeby dziewczyna musiała go wybierać.

Przezwisko „Kopciuszek” bierze się stąd, że bohaterka jest zawsze umazana sadzą. Jej jedyną pociechą jest grób matki. Chodzi tam, by płakać i prosić o wsparcie.

W wersji spisanej przez braci GrimmNiemieccy badacze i pisarze z XIX wieku, którzy spisali wiele ludowych opowieści. przy grobie rośnie leszczynowy krzew. Kopciuszek sam go zasadził i podlewał własnymi łzami. Mieszka tam parka gołębic, która spełnia życzenia dziewczyny. W innych wersjach pomaga jej dobra wróżka.

Bal u króla - trzy noce próby

Król ogłasza wielki bal, który ma trwać aż trzy dni. Władca chce w ten sposób znaleźć żonę dla swojego syna. Macocha i siostry gorączkowo szykują piękne stroje.

Kopciuszkowi też obiecują wyjście na zamek. W ostatniej chwili każą jej jednak posortować worek grochu wsypanego do popiołu. Zostawiają ją samą w domu.

Dobrze wiedzieć
Liczba trzy to magiczna cyfra, która bardzo często pojawia się w baśniach. Oznacza pełnię i doskonałość. Kopciuszek idzie na bal trzy razy, a młynarz ma trzech synów.

Dziewczyna biegnie do grobu matki i gorzko płacze. Gołębice przynoszą jej zjawiskową srebrną suknię i pantofle. W wersji Charles'a PerraultaFrancuski baśniopisarz z XVII wieku, autor m.in. Czerwonego Kapturka i Śpiącej Królewny. są to słynne szklane pantofelki.

Każdej nocy Kopciuszek jedzie na bal i tańczy z księciem. Przed północą musi jednak uciekać, bo wtedy czar pryska. Pierwszej i drugiej nocy udaje się jej wrócić niepostrzeżenie.

Trzeciej nocy książę każe posmarować schody smołą. Kopciuszek ucieka w wielkim pośpiechu. Na schodach zostaje jej jeden pantofelek.

Poszukiwanie właścicielki pantofla

Książę wyrusza w podróż po całym królestwie. Ma tylko jeden dowód: mały szklany bucik. Każda panna w kraju próbuje go włożyć. To popularny motyw wędrownyZnany schemat lub element fabuły, który powtarza się w wielu różnych utworach i kulturach. w literaturze.

Siostry Kopciuszka usiłują na siłę wcisnąć do środka swoje duże stopy. W brutalniejszej wersji braci Grimm jedna z nich ucina sobie palec, a druga piętę. Ptak widzi krew i ostrzega księcia przed oszustwem.

Kiedy pantofelek trafia na stopę Kopciuszka, pasuje idealnie. Dziewczyna wyciąga z kieszeni drugi bucik. W tej samej chwili gołębice przynoszą jej piękną suknię.

Wszyscy wreszcie widzą, że to ona była tajemniczą księżniczką z balu. Książę żeni się z Kopciuszkiem. Macocha i siostry ponoszą surową karę za swoje okrucieństwo.

Brzydkie kaczątko - szczegółowe streszczenie

Narodziny i pierwsze odrzucenie

Na wiejskim podwórku kaczka cierpliwie wysiaduje jajka. Wszystkie małe kaczuszki wykluwają się ładne i żółte. Tylko jedno pisklę jest duże, szare i bardzo niezgrabne.

Od razu wzbudza drwiny całego otoczenia. Inne kury dziobią je, a kaczki brutalnie popychają. Nawet własna matka nie potrafi stanąć w jego obronie.

Pisklę próbuje normalnie żyć wśród innych zwierząt. Wszędzie jednak spotyka się z odrzuceniem i agresją. W końcu nie wytrzymuje i ucieka z podwórka.

Tułaczka - jesień i zima

Kaczątko wędruje samotnie przez dzikie mokradła. Spotyka dzikie gęsi, które są dla niego całkiem życzliwe. Niestety, wkrótce giną one od kul myśliwych.

Później malec trafia do chaty starej kobiety. Mieszkają tam kura i kot. Kurka radzi mu, żeby zaczął znosić jajka, a kot każe mu mruczeć. Kaczątko nie potrafi robić tych rzeczy, więc znów jest wyśmiewane i musi uciekać.

Nadchodzi sroga zima. Kaczątko przymarza do lodu na jeziorze. W ostatniej chwili ratuje je pewien chłop, który zabiera ptaka do swojego domu.

Dzieci rolnika chcą się z nim bawić, ale przerażone kaczątko wpada w panikę. Ucieka przez dzbanki z mlekiem, masło i mąkę, robiąc w chacie ogromny bałagan. Resztę zimy spędza samotnie, ukryte w trzcinach. Cierpi z powodu głodu, mrozu i ciągłego lęku.

Wiosna i przemiana

Kiedy wreszcie przychodzi wiosna, kaczątko wychodzi z ukrycia. Widzi wspaniałe łabędzie lecące nad jeziorem. Postanawia do nich podpłynąć.

Spodziewa się, że te królewskie ptaki również je odpędzą. Pochyla głowę i czeka na ciosy dziobem.

W wodzie zamiast szarego pisklęcia widzi odbicie pięknego, białego łabędzia. Okazuje się, że przez cały czas należał do tego gatunku. Po prostu wykluł się w złym gnieździe.

Inne łabędzie witają go z wielką radością. Dzieci bawiące się nad jeziorem krzyczą z zachwytem, że nowy ptak jest najpiękniejszy ze wszystkich.

Dobrze wiedzieć
Hans Christian AndersenDuński pisarz z XIX wieku, autor najsłynniejszych baśni na świecie, m.in. Królowej Śniegu. zawarł w tej baśni własne doświadczenia. Sam w dzieciństwie był biedny i wyśmiewany, a jako dorosły stał się sławnym pisarzem.

Kaczątko, które stało się łabędziem, czuje wreszcie prawdziwe szczęście. Baśń uczy, że nie ma znaczenia, gdzie się urodziłeś. Liczy się to, kim ostatecznie się staniesz.

Dziewczynka z zapałkami - szczegółowe streszczenie

Sylwestrowy wieczór

Trwa ostatni dzień roku. Na ulicach panuje siarczysty mróz i sypie gęsty śnieg. W oknach bogatych kamienic widać ciepłe światło i cienie świętujących rodzin.

Po zaśnieżonym chodniku idzie bosa dziewczynka. Miała na nogach za duże buty po matce, ale właśnie zgubiła je w głębokiej zaspie. Niesie w rękach koszyk pełen zapałek. To bolesny kontrastZestawienie dwóch zupełnie różnych zjawisk, np. bogactwa w oknach i skrajnej biedy na ulicy., który potęguje smutek tej historii.

Musi sprzedać zapałki, żeby nie wracać do domu z pustymi rękami. Wie, że ojciec zbije ją okrutnie, jeśli nie przyniesie żadnych pieniędzy.

Nikt jednak nic od niej nie kupuje. Przechodnie w ogóle jej nie zauważają. Dziewczynka chowa się w ciemnym kącie między domami i siada na śniegu. Jest całkowicie zmarznięta.

Wizje przy płomieniu zapałek

Żeby choć trochę rozgrzać zgrabiałe dłonie, zapala pierwszą zapałkę. W jej jasnym blasku widzi wielki żelazny piec. Czuje przyjemne ciepło, ale płomień szybko gaśnie, a wizja znika.

Zapala drugą zapałkę. Tym razem widzi wspaniale nakryty stół z pieczoną gęsią. Nagle ptak wstaje z półmiska i idzie prosto do niej. Płomyk znów gaśnie.

Trzecia zapałka rozświetla ogromną choinkę bożonarodzeniową. Jest o wiele wyższa i piękniejsza niż ta, którą dziewczynka widziała przez okno bogaczy. Gdy ogień gaśnie, światełka z drzewka lecą w górę i zamieniają się w gwiazdy. Nagle jedna z nich spada z nieba.

Dziewczynka przypomina sobie słowa swojej zmarłej babci. Staruszka mówiła, że gdy gwiazda spada, czyjaś dusza wędruje do Boga. Babcia była jedyną osobą na świecie, która naprawdę kochała małą bohaterkę.

Dziecko zapala całą resztę zapałek naraz. Chce zatrzymać wizję na dłużej. W jasnym świetle pojawia się babcia. Uśmiecha się i wyciąga do wnuczki ręce.

Dziewczynka błaga, by staruszka zabrała ją ze sobą. Babcia bierze ją w ramiona. Razem wznoszą się wysoko do nieba, z dala od mrozu, głodu i ludzkiego okrucieństwa.

Ranek Nowego Roku

Następnego ranka przechodnie znajdują martwą dziewczynkę. Leży w kącie między domami, a wokół niej walają się spalone zapałki.

Na jej twarzy zastygł delikatny uśmiech. Ludzie myślą, że po prostu chciała się ogrzać. Nie mają pojęcia, jak piękne rzeczy widziała tuż przed śmiercią.

Dobrze wiedzieć
Ta baśń ma bardzo smutne zakończenie, co jest nietypowe dla tego gatunku. Autor nie daje prostego szczęśliwego finału na ziemi, lecz przenosi nagrodę dla bohaterki do zaświatów.

Kot w butach - szczegółowe streszczenie

Dziedzictwo po młynarzu

Stary młynarz umiera i zostawia swój skromny majątek trzem synom. Najstarszy dostaje młyn, średni osła, a najmłodszy musi zadowolić się zwykłym kotem.

Najmłodszy brat jest załamany. Zastanawia się, co zrobi ze zwierzakiem. Myśli nawet o tym, by go zjeść, a z futra uszyć sobie rękawiczki.

Nagle kot przemawia do niego ludzkim głosem. Prosi swojego nowego pana o worek i parę solidnych butów. Obiecuje, że chłopak nie pożałuje tej inwestycji. Syn młynarza jest w szoku, ale spełnia prośbę. Kot zakłada buty, bierze worek i rusza w świat.

Taka antropomorfizacjaNadanie zwierzętom, przedmiotom lub zjawiskom ludzkich cech, np. umiejętności mówienia. to częsty zabieg w baśniach. Dzięki niemu zwierzęta stają się równorzędnymi partnerami dla ludzi.

Polowania i kłamstwa w dobrym celu

Kot okazuje się niezwykle sprytnym graczem. Łapie w lesie króliki i kuropatwy. Następnie zanosi je prosto do królewskiego pałacu.

Wręcza je władcy jako dary od wymyślonego „pana markiza de Carabas”. Król jest zachwycony hojnością szlachcica, którego nigdy w życiu nie widział.

Pewnego dnia kot dowiaduje się, że król będzie jechał karetą wzdłuż rzeki. Towarzyszy mu piękna córka. Zwierzak każe swojemu panu rozebrać się i wejść do wody.

Gdy powóz się zbliża, kot zaczyna głośno krzyczeć, że markiz tonie, a złodzieje ukradli mu ubranie. Król natychmiast rozkazuje przynieść z pałacu najwspanialsze szaty.

Syn młynarza wychodzi z wody i ubiera się jak prawdziwy arystokrataPrzedstawiciel najwyższej warstwy społecznej, posiadający tytuł szlachecki i duży majątek.. Wygląda tak przystojnie, że królewna od razu się w nim zakochuje.

Zamek ogra i szczęśliwy finał

Kot biegnie szybko przed królewską karetą. Dociera do potężnego zamku, który należy do groźnego ograBaśniowy potwór, często ludożerca, charakteryzujący się ogromną siłą i okrucieństwem.. Ten potwór to potężny czarownik, który potrafi zmieniać się w różne zwierzęta.

Sprytny zwierzak wchodzi do środka. Zaczyna pochlebiać ogrowi. Mówi, że słyszał o jego wielkiej mocy, ale nie wierzy, że potwór potrafi zmienić się w coś tak małego jak mysz.

Ogr czuje się urażony tymi wątpliwościami. Chcąc udowodnić swoją potęgę, natychmiast zamienia się w małą myszkę. Kot błyskawicznie rzuca się na nią i ją połyka.

Chwilę później pod zamek podjeżdża królewska kareta. Słudzy ogra są przerażeni gadającym kotem. Zgodnie z jego rozkazem witają gości i mówią, że to posiadłość markiza de Carabas.

Król jest pod wielkim wrażeniem bogactwa swojego przyszłego zięcia. Syn młynarza bierze ślub z królewną i zostaje panem na zamku. Kot w butach otrzymuje honorowe miejsce na dworze. Od tej pory goni za myszami wyłącznie dla rozrywki.

Baśnie polskie i europejskie · 8 kroków do poznania lektury