Baśnie polskie i europejskie - bohaterowie
Zestawienie to prezentuje najważniejsze postacie z najpopularniejszych baśni Charles'a Perraulta, braci Grimm oraz Hansa Christiana Andersena. Opisy bohaterów pomagają zrozumieć ich motywacje, cechy charakteru oraz rolę w rozwoju wydarzeń. Znajomość tych sylwetek ułatwia dostrzeżenie uniwersalnych morałów płynących z poszczególnych opowieści.
Spis treści
Kopciuszek
Kopciuszek to jedna z najbardziej znanych bohaterek. Jej historię spisali zarówno Charles PerraultFrancuski pisarz z XVII wieku, autor pierwszego znanego zbioru baśni., jak i bracia GrimmNiemieccy badacze, którzy w XIX wieku spisali wiele ludowych opowieści.. Dziewczyna jest zmuszana do ciężkiej pracy przez macochę i przyrodnie siostry.
Żyje w skrajnej biedzie, ale nie traci dobroci ani łagodności. Jej postać symbolizuje niewinność i cierpliwość. Dzięki magicznej pomocy dostaje się na królewski bal.
W wersji Perraulta pomaga jej wróżka chrzestna, a u braci Grimm – drzewko na grobie matki. Na balu zakochuje się w niej książę. Zostawia po sobie szklany pantofelek, dzięki któremu ukochany ją odnajduje.
Kopciuszek udowadnia, że wewnętrzne piękno jest ważniejsze niż bogactwo. Jej przemiana ze służącej w księżniczkę to bardzo znany motyw wędrownyWątek lub postać, które powtarzają się w literaturze różnych krajów i epok..
Brzydkie kaczątko
Brzydkie kaczątko to główny bohater baśni Hansa Christiana AndersenaDuński baśniopisarz, autor m.in. "Królowej Śniegu" i "Calineczki".. Od pierwszych chwil życia doświadcza odrzucenia. Inne zwierzęta na podwórku drwią z niego, bo wygląda inaczej.
Kaczątko wędruje samotnie przez kolejne pory roku. Szuka miejsca, w którym zostanie zaakceptowane. To opowieść o samotności i wykluczeniu.
Wiosną bohater odkrywa, że jest łabędziem – pięknym i dostojnym ptakiem. Andersen stworzył w tej postaci obraz kogoś, kto czuje się inny i niezrozumiany.
Baśń o Brzydkim kaczątku ma charakter autobiograficzny. Sam Andersen przez długi czas czuł się odrzucony przez społeczeństwo ze względu na swoje pochodzenie i wygląd.
Historia ta pokazuje, że prawdziwa wartość człowieka nie zależy od opinii otoczenia.
Dziewczynka z zapałkami
Dziewczynka z zapałkami to bohaterka bardzo smutnej baśni Andersena. Akcja tej opowieści rozgrywa się w sylwestrową noc. Mała, bosa dziewczynka sprzedaje zapałki na mroźnej ulicy.
Boi się wrócić do domu bez zarobionych pieniędzy. Zapala kolejne zapałki, aby się ogrzać. W płomieniach widzi piękne wizje: ciepłą izbę, suto zastawiony stół i ukochaną babcię.
Każdy obraz znika, gdy zapałka gaśnie. Rzeczywistość okazuje się lodowata i okrutna. Dziewczynka umiera z zimna i głodu.
Andersen przedstawia jej śmierć jako spokojne odejście do babci. Postać ta symbolizuje dziecięcą biedę i obojętność dorosłych. To rzadki przypadek, gdy dobra bohaterka nie otrzymuje nagrody w realnym świecie.
Kot w butach
Kot w butach pochodzi z baśni Perraulta. To wyjątkowy bohater, ponieważ nie jest człowiekiem, lecz bardzo sprytnym zwierzęciem. Zostaje odziedziczony przez najmłodszego z trzech braci.
Nowy właściciel uważa swojego kota za bezwartościowy spadek. Zwierzak prosi o buty i worek. Za pomocą sprytu i kłamstw robi ze swojego biednego pana wielkiego bogacza.
Przedstawia go królowi jako markiza de Carabas. Zdobywa dla niego ziemię, zamek i rękę królewny. Po drodze pokonuje ograBaśniowy potwór, często ludożerca, charakteryzujący się wielką siłą i okrucieństwem., zmuszając go do przemiany w mysz.
Kot w butach nie używa czarów, ale sprytu i daru przekonywania. Jego zachowanie rodzi pytanie, czy cel uświęca środki. To jedna z najciekawszych postaci w europejskich baśniach.
Macocha Kopciuszka
Macocha to klasyczna przeciwniczka głównej bohaterki. Jest uosobieniem złości i zazdrości. Faworyzuje własne córki, a Kopciuszka traktuje jak darmową służącą.
Jej okrutne zachowanie mocno kontrastuje z dobrocią pasierbicy. Dzięki temu czytelnik od razu staje po stronie Kopciuszka.
Macocha symbolizuje niesprawiedliwość. Jej ostateczna klęska potwierdza baśniowy morałPouczający wniosek płynący z baśni lub bajki., że dobro zawsze zwycięża nad złem.
Wróżka chrzestna
Wróżka chrzestna pojawia się w baśni Perraulta o Kopciuszku. Uosabia magiczną pomoc, która nadchodzi w chwili największej bezsilności.
Przemienia dynię w karetę, myszy w konie, a łachmany w balową suknię. Daje Kopciuszkowi szansę na zmianę smutnego losu.
W baśniach magia ma często swoje ograniczenia. Czar wróżki chrzestnej działa tylko do północy, co zmusza bohaterkę do szybkiego powrotu.
Wróżka nie rozwiązuje wszystkich problemów dziewczyny. Daje jej jedynie narzędzia, by mogła sama odmienić swoje życie.
Królewna z baśni o Śpiącej Królewnie
Śpiąca Królewna, znana też jako Aurora lub Różyczka, to bohaterka baśni Perraulta i braci Grimm. Jej los zostaje przesądzony już w dniu narodzin.
Zła wróżka rzuca na nią klątwęMagiczne zaklęcie, które ma sprowadzić na kogoś nieszczęście.. Dziewczyna dorasta w nieświadomości zagrożenia. Gdy kłuje się wrzecionemDrewniany przyrząd używany dawniej do ręcznego przędzenia nici., zapada w głęboki sen na sto lat.
Królewna jest postacią całkowicie bierną. Jej przebudzenie zależy wyłącznie od pocałunku królewicza. Symbolizuje niewinność zagrożoną przez zło.
Zła wróżka (Carabosse)
Zła wróżka, często nazywana Carabosse, to uosobienie pychy i urazy. Zostaje pominięta przy zaproszeniach na chrzciny królewny.
W akcie zemsty rzuca na dziecko klątwę śmierci. Jej postać pokazuje, jak zawiść i poczucie krzywdy prowadzą do złych czynów.
W baśniach postacie często są budowane na zasadzie kontrastu. Zła wróżka jest całkowitym przeciwieństwem dobrych wróżek, co podkreśla walkę dobra ze złem.
Królewicz (książę)
Królewicz to postać pojawiająca się w wielu baśniach, na przykład u Kopciuszka czy Śpiącej Królewny. Zazwyczaj jest nagrodą dla szlachetnej bohaterki.
Uosabia ideał sprawiedliwości i prawdziwej miłości. Potrafi dostrzec wartość człowieka niezależnie od jego majątku.
W baśniach królewicz rzadko ma skomplikowany charakter. Jego głównym zadaniem jest rozpoznanie i nagrodzenie dobra.
Rozwiń: Bohater baśniowy - archetypy i cechy postaci (czas czytania: 4 min)