Opracowanie

Pinokio - cytaty

Książka o drewnianym pajacyku jest pełna mądrych rad i życiowych przestróg. Wypowiedzi bohaterów pokazują trudną drogę, jaką musi przejść niesforny chłopiec, by stać się dobrym człowiekiem. Zestawienie najważniejszych fragmentów ułatwia zrozumienie przesłania tej klasycznej opowieści.

Autor: Redakcja klp.pl Czas czytania: 4 min
Spis treści
  1. Początki drewnianego pajacyka
  2. Mądrości Gadającego Świerszcza
  3. Lekcje od Dżepetta i Wróżki
  4. Zwierzęta na drodze Pinokia
  5. Przemiana bohatera i morał

Początki drewnianego pajacyka

Wszystko zaczyna się od zwykłego kawałka drewna. Dżepetto ma jednak wobec niego wielkie plany. Opowiada o tym narratorOsoba opowiadająca o wydarzeniach w książce. oraz sam stolarz.

„Dawno, dawno temu był sobie kawałek drewna. Nie jakiś kosztowny kawałek drewna, wręcz przeciwnie – zwykła szczapa na opał, jedna z tych grubych, solidnych szczap, które wkłada się do ognia w zimie, żeby zimny pokój stał się ciepły i przytulny.”
„Pomyślałem, że mógłbym sobie wystrugać pięknego drewnianego pajacyka. Musi być niezwykły, taki, który będzie umiał tańczyć, fechtować się i fikać koziołki. Zamierzam powędrować z nim dookoła świata, zarabiając na kromkę chleba i szklankę wina.”

Mądrości Gadającego Świerszcza

Świerszcz pełni w książce rolę głosu rozsądku. Próbuje ostrzec Pinokia przed konsekwencjami złego zachowania. To doskonały przykład uosobieniaNadanie zwierzętom lub przedmiotom cech ludzkich, np. umiejętności mówienia..

„Biada chłopcom, którzy nie chcą słuchać rodziców i uciekają z domu! Nigdy nie będą szczęśliwi, a gdy staną się starsi, gorzko tego pożałują.”
„Bo jesteś pajacykiem, a co gorsza, masz pustą głowę.”
„Nie słuchaj tych, którzy obiecują, że z dnia na dzień staniesz się bogaty, mój chłopcze. Zazwyczaj są to głupcy albo oszuści!”
„Pamiętaj, że chłopcy, którzy upierają się przy swoim, prędzej czy później tego żałują.”

Lekcje od Dżepetta i Wróżki

Dżepetto uczy syna szacunku do pracy i skromności. Z kolei Wróżka o Błękitnych Włosach tłumaczy, dlaczego kłamstwo zawsze wychodzi na jaw.

Dobrze wiedzieć
Dydaktyzm to cecha utworów, które mają na celu pouczenie czytelnika. „Pinokio” jest pełen takich wychowawczych lekcji.

Porady Dżepetta:

„Widzisz [...] miałem rację, kiedy powiedziałem ci, że nie możemy być grymaśni i wybredni. Mój drogi, nigdy nie wiemy, co czeka nas w życiu!”
„piękne ubranie nie czyni człowieka, o ile nie jest czyste i porządne.”
„[...] ojciec zawsze go uczył, że żebrać mogą tylko starzy albo chorzy. Mówił, że prawdziwymi biedakami, zasługującymi na naszą litość i pomoc są ci, którzy z powodu podeszłego wieku albo choroby stracili możliwość zarabiania za życie. Wszyscy inni powinni pracować [...].”

Przestrogi Wróżki:

„Kłamstwa, mój chłopcze, można poznać w jednej chwili. Są dwa rodzaje kłamstw – jedna mają krótkie nogi, a inne długie nosy. Twoje należą do tych drugich.”
„Pamiętaj, że człowiek, czy biedny, czy bogaty, powinien coś robić. Bez pracy nikt nie znajdzie szczęścia. Biada próżniakom! Lenistwo to poważna choroba, która wcześnie trzeba zacząć leczyć. Tak, nawet od dzieciństwa. Jeśli się jej nie leczy, w końcu może zabić.”
„Złe towarzystwo prędzej czy później sprawi, że stracisz miłość do nauki. Pewnego dnia sprowadzą cię na złą drogę”.

Zwierzęta na drodze Pinokia

Podczas swojej podróży pajacyk spotyka wiele mówiących zwierząt. Każde z nich daje mu cenną życiową wskazówkę. Ten motyw wędrówkiPodróż bohatera, podczas której zdobywa on doświadczenie i zmienia swój charakter. jest kluczowy dla fabuły.

Słowa papugi: „Dziś, chociaż to już za późno, doszłam do wniosku, że jeśli ktoś chce w uczciwy sposób zdobyć pieniądze, musi na nie zapracować – czy to rękami, czy głową – i musi umieć je oszczędzać.”
Rada świetlika: „Głód nie jest powodem, żeby zabierać coś, co jest cudzą własnością.”
Rada gołębia: „Musisz pamiętać, chłopcze [...] że głód jest najlepszą przyprawą!”
Słowa wielkiego kraba: „Przestańcie się bić, urwisy! Bójki chłopców rzadko dobrze się kończą. Będziecie mieć kłopoty!”

Przemiana bohatera i morał

Pinokio w końcu rozumie swoje błędy. Jego przemyślenia i ostateczna nagroda niosą jasne przesłanie. To typowe zakończenie dla każdej baśniUtwór, w którym świat realny miesza się z fantastycznym, a dobro zawsze zwycięża zło..

Przemyślenia Pinokia: „[...] my, chłopcy, mamy prawdziwego pecha. Wszyscy nas besztają, dają nam rady, ostrzegają nas. Gdybyśmy na to pozwolili, wszyscy chcieliby być dla nas jak matki i ojcowie”.
Dlaczego Pinokio stał się chłopcem: „Chłopcy, którzy kochają swoich rodziców i opiekują się nimi, kiedy są starzy i chorzy, zasługują na pochwałę nawet wtedy, kiedy nie są wzorami posłuszeństwa i dobrego zachowania.”
Morał: „Kiedy źli chłopcy stają się dobrzy i uprzejmi, dzięki nim ich domy napełniają się szczęściem i wesołością.”
Dobrze wiedzieć
Morał to pouczenie płynące z utworu literackiego. Wskazuje, jakie zachowania są dobre, a jakie złe.

Wszystkie cytaty pochodzą za: C. Collodi, „Pinokio”, przeł. Patrycja Jabłońska, Wydawnictwo GREG, Kraków 2005, ISBN 83-7327-609-2.

Pinokio · 6 kroków do poznania lektury