Astrid Lindgren - biografia
Szwedzka pisarka to jedna z najbardziej znanych na świecie autorek literatury dziecięcej. Jej twórczość ukształtowało szczęśliwe dzieciństwo na wsi oraz trudne doświadczenia wczesnej dorosłości. Książki takie jak opowieść o Pippi czy braciach Lwie Serce przyniosły jej międzynarodową sławę i liczne nagrody.
Autor: Dorota Blednicka
Czas czytania: 4 min
Spis treści
Wczesne życie i edukacja
Astrid Lindgren urodziła się 14 listopada 1907 roku w Vimmerby. To małe miasteczko w szwedzkiej prowincji Smalandia. Jej rodzice, Samuel August Ericsson i Hanna z domu Jonsson, byli zamożnymi rolnikami. Wychowywali czwórkę dzieci w szacunku do tradycji i ciężkiej pracy.
Ogromny wpływ na wyobraźnię dziewczynki miał jej ojciec. Posiadał on niezwykły talent gawędziarski i potrafił pięknie opowiadać historie. Sama pisarka wspominała swoje dzieciństwo jako bardzo szczęśliwy czas, wypełniony zabawami z rodzeństwem.
Naukę w szkole rozpoczęła jako siedmiolatka. Szybko ujawnił się jej talent do pisania, a wypracowania budziły podziw nauczycieli. Jako nastolatka lubiła się buntować. Słuchała jazzu i ścięła włosy na krótko, co zszokowało konserwatywnych mieszkańców miasteczka.
W wieku dziewiętnastu lat zaszła w ciążę. Postanowiła samotnie wychować syna Larsa. Aby zdobyć zawód i utrzymać dziecko, wyjechała do Sztokholmu na kurs stenografiiSystem skróconego zapisu, pozwalający notować słowa tak szybko, jak ktoś je wypowiada. i maszynopisania.
Debiut i pierwsze dzieła
W Sztokholmie Astrid podjęła pracę w biurze. W dni wolne odwiedzała rodziców, którzy pomagali jej w opiece nad małym Larsem. Z czasem została asystentką redaktora w Królewskim Klubie Automobilowym. Tam poznała Sture Lindgrena, za którego wyszła za mąż w 1931 roku. Trzy lata później urodziła się ich córka, Karin.
Kariera literacka Szwedki rozpoczęła się przez przypadek. W 1941 roku mała Karin zachorowała i musiała leżeć w łóżku. Poprosiła mamę o wymyślenie bajki o zwariowanej dziewczynce. Tak narodziła się postać Pippi Långstrump.
W 1944 roku Astrid spisała przygody Pippi. W tym samym czasie wygrała konkurs wydawniczy swoją pierwszą książką dla dziewcząt zatytułowaną „Zwierzenia Britt-Mari”. Rok później zdobyła główną nagrodę za pierwszy tom opowieści o Pippi, co na dobre rozpoczęło jej wielką karierę.
Dojrzałość twórcza
Książki Astrid Lindgren błyskawicznie zdobyły ogromną popularność. W 1947 roku ukazały się słynne „Dzieci z Bullerbyn”. Pisarka zaczęła też pracować jako redaktorka książek dziecięcych. W kolejnych latach tworzyła swoje największe przeboje. Wśród nich znalazły się:
- „Pippi wchodzi na pokład” (1946) i „Pippi na Południowym Pacyfiku” (1948),
- „Detektyw Blomkvist” (1946) oraz „Nils Paluszek” (1949),
- Książki o Rasmusie: „Rasmus, rycerz Białej Róży” (1953), „Rasmus i włóczęga” (1956), „Rasmus, Pontus i pies Toker” (1957),
- Baśniowe opowieści: „Mio, mój Mio” (1954) i „Bracia Lwie Serce” (1973),
- Seria o Karlssonie: „Braciszek i Karlsson z dachu” (1955), „Karlsson z dachu lata znów” (1962), „Latający szpieg czy Karlsson z dachu” (1968),
- „Dzieci z ulicy Awanturników” (1958) i „Lotta z ulicy Awanturników” (1961),
- „Madika z Czerwcowego Wzgórza” (1960) i „Madika i berbeć z Czerwcowego Wzgórza” (1976),
- „Emil ze Smalandii” (1963) oraz „My na wyspie Saltkråkan” (1964),
- „Ronja, córka zbójnika” (1981).
Kontekst historyczny
Życie i twórczość pisarki przypadły na burzliwe czasy XX wieku. Kiedy wybuchła II wojna światowa, Astrid Lindgren zaczęła pisać osobiste dzienniki. Opisywała w nich codzienność w Sztokholmie i komentowała bieżące wydarzenia polityczne.
Szwecja podczas II wojny światowej pozostała państwem neutralnym. Oznacza to, że nie brała bezpośredniego udziału w walkach, ale wojna i tak mocno wpłynęła na życie jej obywateli.
Choć jej książki dla dzieci rzadko mówią wprost o wojnie, często poruszają temat walki dobra ze złem. Widać to wyraźnie w powieści „Bracia Lwie Serce”, gdzie bohaterowie stawiają czoła okrutnemu tyranowi.
Spuścizna i znaczenie
Za swoje wybitne osiągnięcia autorka otrzymała najważniejsze wyróżnienia literackie. W 1958 roku wręczono jej Medal im. Hansa Christiana Andersena. Z kolei w 1971 roku otrzymała medal Akademii Szwedzkiej, a w 1990 roku rodacy wybrali ją „Szwedką Stulecia”.
Szczególne więzi łączyły pisarkę z Polską. W 1978 roku, na wniosek polskich dzieci, otrzymała Order Uśmiechu. W tym samym roku we Frankfurcie odebrała Nagrodę Pokojową Niemieckiego Związku Księgarzy. Rok później nagrodzono ją Międzynarodową Nagrodą Literacką im. Janusza Korczaka za książkę „Bracia Lwie Serce”. Uniwersytet Warszawski przyznał jej tytuł doktora honoris causaHonorowy tytuł naukowy nadawany przez uczelnię osobom szczególnie zasłużonym. w 1989 roku.
Astrid Lindgren zmarła 28 stycznia 2002 roku w Sztokholmie, w wieku dziewięćdziesięciu czterech lat. Jej książki do dziś uczą empatii, odwagi i szacunku do każdego człowieka.