Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki

Motyw cierpienia i samobójstwa


Już pierwszy list Wertera rozpoczyna motto, które zapowiada bieg wydarzeń:
„Takiej miłości każdy młodzian czeka,
Tak być kochana chce każda dziewczyna;
Czemuż w najświętszym z popędów człowieka
Tkwi tak straszliwego cierpienia przyczyna?”.

Cierpienie dominuje całkowicie życie młodego bohatera. Werter przyjeżdża do ukochanej Lotty, chociaż wie, że ta wzięła ślub z Albertem. Spędza w domu młodego małżeństwa coraz więcej czasu, mimo że widok Lotty z innym mężczyzną jest ogromną udręką.

Werter zakleszcza się w swoim cierpieniu. Chce się od niego uwolnić, a jednocześnie robi wszystko, by stawało się co raz intensywniejsze. Cierpienie staje się pewnym świadomym wyborem, ale i przeznaczeniem osobowości nadwrażliwej i romantycznej.

Ból doprowadza Wertera do ostateczności, czyli do samobójstwa. Śmierć nie nadchodzi jednak od razu. Bohater ginie po dwunastu godzinach konania.

Samobójstwo przedstawione jest jako konsekwencja swoistego bólu istnienia, gest bezradności i ostateczny krzyk młodego człowieka, którego przerosła własna wrażliwość.

Motyw miłości


W dziele Goethego mamy do czynienia z miłością nieszczęśliwą. Werter spotyka na balu w Wahlheim czarującą Charlotte, która od razu go urzeka. Chociaż bohater szybko dowiaduje się, że Lotta jest zaręczona, nie zamierza odejść – pielęgnuje w sobie uczucie do dziewczyny.

Zakochany Werter nie potrafi zapomnieć o Lotcie, nie przestaje jej adorować, nawet po ślubie. Staje się częstym gościem w domu młodego małżeństwa. Miłość do dziewczyny okazuje się uczuciem destrukcyjnym. Jest bezpośrednią przyczyną cierpienia samego Wertera, ale też wprawia w zakłopotanie samą Lottę. Werter nie potrafi jednak odpuścić.

Miłość u Goethego przedstawiona jest jako uczucie bezkompromisowe, które – jeśli nad nim nie zechcemy zapanować – może mieć niezwykłą moc uzależniania, a nawet psychicznego niszczenia. Utrudniała Werterowi podejmowanie racjonalnych decyzji, doprowadziła go do nerwowego załamania. Jej ofiarą stała się też Lotta. Po samobójstwie Wertera ciężko zachorowała. Prawdopodobnie czuła się winna śmierci przyjaciela.

Motyw samotności


Werter nie jest fizycznie osamotniony, ale takim się czuje. Goethe przedstawia samotność na klika sposobów:
- jako stan upragniony, pełen spokoju. Werter wyznaje
„Samotność jest dla serca mego rozkosznym balsamem w tej rajskiej okolicy, a młoda pora roku ogrzewa w całej pełni moje odrętwiałe serce.... Jestem samotny i cieszę się z mego życia w tej okolicy stworzonej dla dusz takich jak moja”;

- jako konsekwencję bycia indywidualistą i artystą o nieprzeciętnej wrażliwości;
- jako jedną z przyczyn bólu istnienia, który prowadzi do nieskończonej rozpaczy, a w przypadku Wertera nawet do samobójstwa.

Źródeł samotności Wertera możemy dopatrywać się w przynajmniej dwóch zdarzeniach:
- śmierci jego towarzyszki, która doskonale go rozumiała;
- nieodwzajemnionej miłości Lotty, którą Werter uważał za bratnią duszę i centrum swojego życia.

Bohater – młody mieszczanin – czuł się też samotny ze względu na pewien brak społecznej przynależności. Dla mieszkańców Wahlheim był kimś z wyższej klasy społecznej, a więc „obcym”. Ale również arystokracja nie chciała go zaakceptować, uważając za gorszego.

Motyw przyjaźni


Listy pisane przez Wertera do Wilhelma są świadectwem ich głębokiej przyjaźni. Mężczyźni znają się od lat
„Opuściłem ciebie, którego tak kocham, z którym nierozłączny byłem (…) Ale wiem, że mi przebaczysz”.
Prawdopodobnie Wilhelm jest jedynym oddanym powiernikiem Wertera. Wilhelm, jak domyślamy się z korespondencji, jest mądrym doradcą i często głosem rozsądku. To on usiłuje przekonać Wertera do pożegnania się z Lottą. Deklaruje też chęć przyjazdu do Wahlheim i pomocy.

Innym przykładem przyjaźni może być relacja Wertera i Alberta. Jest to znajomość trudna i nieoczywista.
„Zacny Albert nie tylko nie burzy grymasami, czy złym humorem mego szczęścia, ale przeciwnie, obdarza mię przyjaźnią swoją i uważa po Locie za najbliższego sobie człowieka na świecie”.
Albert – mąż Lotty – nie wzbudza w Werterze nienawiści, lecz podziw. Mężczyźni, choć bardzo różni, są swoją odmienną wrażliwością jakoś zafascynowani.

Motyw wędrówki/ pielgrzyma


Wędrówka jest obecna w życiu Wertera dosłownie i w przenośni. Dosłownie, ponieważ bohater wciąż podróżuje. Jeśli nie zmienia miejsca zamieszkania, to wędruje po najbliższej okolicy
„W dali wyłania się cały łańcuch, zachodzących na siebie wzgórz! O, jakżeby miło było tam wędrować i błądzić”;

strona:   - 1 -  - 2 - 


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


dla: Kulturalna Polska klp.pl

  Dowiedz się więcej
1  Cierpienia młodego Wertera - streszczenie
2  Charakterystyka Lotty
3  Główne wątki i problematyka Cierpień młodego Wertera



Streszczenia książek
Tagi: