Charakterystyka Adama
Adam Żabczyński to mąż tytułowej bohaterki powieści Marii Kuncewiczowej, uosabiający cierpliwość i bezwarunkowe oddanie. Przez całe życie pozostaje w cieniu dominującej żony, znosząc jej chłód i upokorzenia. Jego biografia stanowi studium trudnego małżeństwa, w którym miłość miesza się z poczuciem obowiązku i głęboką rezygnacją.
Autor: Karolina Marlęga
Czas czytania: 3 min
Spis treści
Spokojny matematyk i mąż z rozsądku
Adam diametralnie różnił się od swojej żony. Był człowiekiem cichym, skrytym i niezwykle ustępliwym. Za młodu studiował matematykę w PetersburguW czasach zaborów jedno z głównych miast, do których polska inteligencja wyjeżdżała na studia wyższe.. Pochodził z ustatkowanej rodziny – jego ojciec pełnił funkcję burmistrza Nowego Miasta. Po powrocie z Rosji z dyplomem w ręku poznał Różę. Do małżeństwa w dużej mierze doprowadziły jego siostry, które skutecznie zaaranżowały ten związek.
Młode małżeństwo wyjechało do Saratowa. Adam otrzymał tam posadę naczelnika gimnazjum. Początkowo wierzył, że z czasem rozkocha w sobie żonę. Złudzenia prysły, gdy zastał ją zapłakaną ze zdjęciem Michała Bądnickiego w dłoniach. Zrozumiał wtedy, że na zawsze pozostanie na drugim planie. Zaakceptował ten stan rzeczy. Przez ponad czterdzieści lat znosił humory, kłótnie i chłód Róży z ogromną pokorą.
W strukturze powieści Adam stanowi całkowite przeciwieństwo Michała Bądnickiego. Michał uosabia romantyczny, wyidealizowany mit pierwszej miłości, z którym Róża nigdy się nie pożegnała. Adam to z kolei proza życia – stabilność, obowiązek i szara codzienność, którą tytułowa cudzoziemka głęboko gardziła.
Ojcostwo pełne strat
Relacje Adama z dziećmi były mocno ograniczone przez zaborczość żony. Małżeństwo doczekało się początkowo dwóch synów: Władysława i Kazia. Młodszy chłopiec zmarł w dzieciństwie na dyfterytOstra choroba zakaźna dróg oddechowych, która przed erą powszechnych szczepień zbierała ogromne żniwo wśród dzieci.. Starszego syna Róża całkowicie zawłaszczyła, odcinając ojca od wpływu na jego wychowanie.
Sytuacja zmieniła się, gdy na świat przyszła Marta. Dziewczynka stała się największym skarbem Adama. Przez pierwsze lata życia córki to on przejął główny ciężar opieki. Obdarzył ją ogromną ojcowską miłością. Ta bliskość trwała jednak tylko do siódmego roku życia Marty. Gdy dziewczynka poważnie zachorowała, Róża ponownie wkroczyła do akcji i brutalnie odsunęła męża od dziecka.
Rzadkie wybuchy buntu
Róża często szydziła z męża, wyśmiewała jego brak ambicji i dokuczała mu na każdym kroku. Adam znosił to w milczeniu. Pochodzili z dwóch różnych światów, nie mieli wspólnych pasji ani tematów do rozmów. Czasami jednak miarka się przebierała. Wtedy ten cichy matematyk zmieniał się nie do poznania i potrafił stanowczo postawić na swoim.
Do najważniejszych momentów buntu Adama należały:
- Wymuszenie wspólnych posiłków – zażądał, by Róża jadła obiady z rodziną, zamiast bez końca ćwiczyć grę na skrzypcach.
- Noc poczęcia Marty – w dziesiątą rocznicę śmierci Kazia wymusił na żonie współżycie, przełamując jej fizyczny i emocjonalny opór.
Wyprowadzka i ostateczne pojednanie
Gdy rodzina przeniosła się do Warszawy ze względu na studia Marty, Adam ostatecznie nie wytrzymał napięcia. Wyprowadził się od żony. Zamieszkał na Mokotowie u poczciwej pani Kwiatkowskiej, gdzie wreszcie zaznał odrobiny domowego ciepła i spokoju. Mimo separacji nigdy nie odciął się od Róży. Regularnie wspierał ją finansowo, dbał o jej interesy i szczerze martwił się jej pogarszającym się zdrowiem.
Finał ich relacji przynosi oczyszczenie. Na kilka godzin przed śmiercią Róży małżonkowie odbyli długą, szczerą rozmowę. Przebaczyli sobie dekady wzajemnych krzywd i wreszcie się pogodzili. Adam nie zdążył jednak towarzyszyć żonie w samej chwili odejścia. Wszedł do pokoju tuż po jej śmierci. Widząc martwą Różę, padł zapłakany na kolana, co ostatecznie dowodzi, jak silne i trwałe było jego uczucie.