Opracowanie

Najważniejsze inscenizacje

Sceniczna historia dramatu Adama Mickiewicza to zapis zmieniających się nastrojów społecznych i politycznych w Polsce. Kolejni reżyserzy mierzyli się z tekstem, dostosowując go do realiów swojej epoki, od monumentalnych wizji po kameralne dramaty psychologiczne. Zestawienie obejmuje najważniejsze realizacje teatralne i filmowe, począwszy od krakowskiej premiery z początku XX wieku, aż po głośne adaptacje telewizyjne.

Autor: Redakcja klp.pl Czas czytania: 2 min
Spis treści
  1. Początki scenicznej historii i teatr monumentalny
  2. Powojenne powroty i polityczna burza
  3. Nowe odczytania i demitologizacja
  4. Ekranizacje i eksperymenty formalne
  5. Test

Początki scenicznej historii i teatr monumentalny

W 1901 roku Stanisław WyspiańskiWybitny dramaturg i reżyser epoki Młodej Polski, autor m.in. „Wesela”. wystawił dramat w Teatrze Miejskim w Krakowie. Połączył on części wileńsko-kowieńskie z drezdeńskimi w spójną całość. Akcja obrzędu wywoływania duchów została przeniesiona z cmentarnej kaplicy do krakowskiego kościoła.

Leon Schiller w 1934 roku na deskach Teatru Polskiego w Warszawie stworzył inscenizację uznawaną za szczytowe osiągnięcie teatru monumentalnegoKoncepcja teatru operującego ogromnymi masami ludzkimi, potężną scenografią i wzniosłą tematyką narodową..

Shorty na maturę

Powojenne powroty i polityczna burza

Pierwsza powojenna realizacja dramatu to dzieło Aleksandra Bardiniego z 1955 roku w warszawskim Teatrze Polskim. Spektakl cieszył się ogromnym zainteresowaniem publiczności. Zagrano go aż 270 razy.

Inscenizacja Kazimierza Dejmka w Teatrze Narodowym w Warszawie z 1967 roku przeszła do historii jako iskra zapalna wydarzeń marcowych 1968 rokuKryzys polityczny w PRL, zapoczątkowany protestami studenckimi przeciwko cenzurze i brutalnie stłumiony przez władze.. Konrad, w którego wcielił się Gustaw Holoubek, został wykreowany na intelektualistę toczącego z Bogiem zacięty spór ideowy. W finałowej scenie bohater pojawiał się na proscenium w kajdankach. Publiczność odczytała spektakl jako wyraźnie antyradziecki.

Dobrze wiedzieć
Władze komunistyczne zawiesiły przedstawienie Dejmka w styczniu 1968 roku, obawiając się jego wywrotowego wpływu na społeczeństwo. Przywrócenie „Dziadów” na afisz stało się jednym z głównych postulatów strajkujących studentów, co doprowadziło do ogólnopolskich zamieszek i represji.
Okładka ebooka Pytania jawne na maturę ustnąEbook na maturę ustnąPytania jawne: 76 gotowych odpowiedzi na ustnyKonspekt, wersja rozszerzona i strefa dogrywki do każdego pytania CKE. PDF od razu po płatności. 59 zł, a razem z Atlasem motywów 79 zł.Zobacz ebook

Nowe odczytania i demitologizacja

W 1973 roku Konrad Swinarski w Starym Teatrze w Krakowie całkowicie zerwał z bogoojczyźnianą tradycją. Reżyser wyeksponował chorobliwość, obłęd i bluźnierstwo Konrada. Spektakl bezlitośnie obnażał oportunizm polskiego społeczeństwa, odchodząc od romantycznego mitu narodu wybranego.

Jerzy Kreczmar w Teatrze Współczesnym w Warszawie (1978 r.) jako pierwszy wystawił niemal kompletny tekst wileńsko-kowieńskich części dramatu. Rok później, w 1979 roku, Maciej Prus w gdańskim Teatrze Wybrzeże zaprezentował spektakl nazywany „Dziadami na etapie”. Ukazywał on Konrada w drodze na zesłanie. Symbolem zniewolonego pokolenia stała się scenografia nawiązująca do malarstwa Jacka Malczewskiego z motywem wielkiej mapy imperium rosyjskiego.

Ekranizacje i eksperymenty formalne

Dramat doczekał się również adaptacji filmowej. W 1988 roku Tadeusz Konwicki wyreżyserował „Lawę. Opowieść o Dziadach”. Reżyser mocno uwspółcześnił wymowę dzieła. Wielkiej Improwizacji towarzyszyły dokumentalne kadry z Katynia i obozu w Oświęcimiu. W scenie Widzenia księdza Piotra wykorzystano migawki z papieżem Janem Pawłem II.

W 1995 roku Jerzy Grzegorzewski przygotował w Starym Teatrze w Krakowie autorski spektakl oparty na dwunastu improwizacjach na motywach tekstu Mickiewicza. Z kolei w 1997 roku swoją telewizyjną wizję dramatu zrealizował Jan Englert dla Teatru Telewizji.

Test

Komentarze

Redakcja klp.plpytanie do dyskusji
Inscenizacje Dziadów odzwierciedlają zmieniające się nastroje społeczne. Czy klasyka powinna być wystawiana tradycyjnie, czy zawsze w nowych, kontrowersyjnych odczytaniach?

Nikt jeszcze nie odpowiedział. Napisz pierwszy.