Motyw matki w „Granicy”

Cecylia Kolichowska – macierzyństwo niespełnione

Cecylia Kolichowska przez lata czekała na powrót jedynego syna, Karola Wąbrowskiego. W przeszłości stanęła przed dramatycznym wyborem i poświęciła dziecko dla drugiego małżeństwa, wysyłając schorowanego chłopca do sanatorium. Swoje stłumione uczucia przelała na siostrzenicę, Elżbietę Biecką, choć nigdy nie potrafiła okazać jej prawdziwego ciepła.

Gdy dorosły Karol w końcu wraca do kraju, matka z trudem rozpoznaje w nim własne dziecko. Widzi przed sobą człowieka zniszczonego chorobą, starszego niż jej pierwszy mąż w dniu, gdy musiał uciekać z kraju. Dopiero ostatnie tygodnie życia Cecylii przynoszą pojednanie. Długie rozmowy pozwalają matce i synowi wyjaśnić dawne żale i zrozumieć motywy, którymi kierowali się przed laty.

Żancia Ziembiewiczowa – miłość ślepa i bezkrytyczna

Matka Zenona uosabia uczucie naiwne i pozbawione refleksji. Żancia kochała syna miłością bezwzględną, automatycznie akceptując wszystkie jego wady, błędy i moralne potknięcia. Cieszyła się jego małżeństwem, ale nigdy nie próbowała zrozumieć wewnętrznych rozterek Zenona ani dotrzeć do przyczyn jego niepokoju.

Zawsze znajdowała dla niego wygodne usprawiedliwienie, zamykając oczy na niewygodne fakty. W jej wyidealizowanym świecie syn był wyłącznie symbolem życiowego sukcesu i błyskotliwej kariery.

Bieda i cierpienie – Jasia Gołąbska i Karolina Bogutowa

Nałkowska brutalnie zderza macierzyństwo z determinizmem społecznymKoncepcja, według której los, wybory i moralność człowieka są z góry ukształtowane przez jego pochodzenie i warunki materialne.. Jasia Gołąbska, mieszkająca w wilgotnych suterenachCzęściowo zagłębione w ziemi kondygnacje budynków, w dwudziestoleciu międzywojennym masowo zamieszkiwane przez najbiedniejszą warstwę społeczną. kamienicy Kolichowskiej, patrzy na powolną śmierć swoich dzieci z powodu niedożywienia. Kobieta przyjmuje te tragedie z przerażającą pokorą, tłumacząc sobie, że Bóg wie, co robi, bo i tak nie zdołałaby ich wychować. Jej troska skupia się na najmłodszej, tracącej wzrok córeczce. Po śmierci dziewczynki Jasia całkowicie traci wolę życia.

Z kolei Karolina Bogutowa to przykład kobiety, która samotne macierzyństwo i ciężką pracę fizyczną znosi z cichą godnością. W tle pojawia się również Władysława Niska – zdesperowana samotna matka, która z powodu braku pracy zmuszona jest oddawać małego Zbysia do opieki społecznej. Kiedy znajduje zatrudnienie, przyprowadza chłopca do pracodawców, licząc na ich sympatię. Kobieta walczy o syna awanturami i groźbami, próbując za wszelką cenę wyrwać go z systemu opiekuńczego.

Elżbieta Ziembiewiczowa – powielanie schematów

Początkowo Elżbieta wydaje się matką idealną. Syn jest dla niej ukoronowaniem miłości do Zenona i największym życiowym szczęściem. Jednak finał powieści przynosi szokujący zwrot. Po samobójczej śmierci męża Elżbieta zostawia małego Waleriana pod opieką teściowej i wyjeżdża za granicę.