William Szekspir - biografia, twórczość
William Szekspir to najwybitniejszy dramaturg w historii literatury, którego biografia do dziś kryje wiele białych plam. Droga twórcy wiodła od prowincjonalnego Stratfordu aż na deski najważniejszych londyńskich teatrów epoki elżbietańskiej. Jego błyskotliwa kariera połączyła geniusz literacki ze zmysłem biznesowym, zapewniając mu majątek i szlachectwo.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 3 min
Spis treści
Młodość i rodzina
Dokładna data narodzin artysty pozostaje nieznana, jednak zachowały się dokumenty potwierdzające jego chrzest 26 kwietnia 1564 roku. Szekspir przyszedł na świat w Stratford-upon-AvonNiewielkie miasto targowe w środkowej Anglii, leżące nad rzeką Avon.. Jego ojciec, John, był zamożnym rzemieślnikiem i miejskim radnym. Matka, Mary, wywodziła się z rodziny zamożnego farmera Roberta Ardena.
Przyszły dramaturg najprawdopodobniej uczył się w miejscowym gimnazjum. Poznawał tam dzieła łacińskich klasyków, ze szczególnym uwzględnieniem tekstów Owidiusza. W listopadzie 1582 roku osiemnastoletni Szekspir poślubił starszą o osiem lat Anne Hathaway. Para doczekała się trójki dzieci. Badacze literatury często spekulują na temat jakości ich małżeństwa. Podstawą tych rozważań są analizy sonetów, które sugerują biseksualną orientację twórcy.
„Stracone lata” i londyńska scena
Po narodzinach dzieci biografia Szekspira urywa się na około osiem lat. Ten okres historycy nazywają „latami straconymi”. Istnieje kilka hipotez dotyczących losów artysty w tym czasie. Mógł walczyć jako żołnierz w Holandii, pracować jako wiejski nauczyciel lub od razu wyruszyć do Londynu za wędrowną trupą aktorską.
Nazwisko Szekspira wraca na karty historii w 1592 roku. Wiadomo, że przebywał już wtedy w Londynie i zyskiwał popularność. W 1594 roku dołączył do Trupy Lorda SzambelanaJedna z najważniejszych grup teatralnych w renesansowym Londynie, dla której Szekspir pisał i w której występował.. Zespół początkowo wystawiał spektakle w londyńskim budynku The Theatre. Szekspir zaczynał jako aktor, ale szybko zajął się pisaniem sztuk. Przyniosło mu to ogromną sławę i stabilność finansową.
Teatr Pod Kulą Ziemską i królewski mecenat
Lata dziewięćdziesiąte XVI wieku to czas wielkiego triumfu Szekspira. W 1597 roku kupił drugą co do wielkości rezydencję w rodzinnym Stratfordzie – New Place. Posiadał również własny dom w Londynie.
Rok później dramaturg został jednym ze współudziałowców finansujących budowę słynnego teatru The GlobeTeatr Pod Kulą Ziemską, zbudowany w 1599 roku. Miał kształt wieloboku bez dachu nad główną widownią.. Mógł tam swobodnie wystawiać swoje kolejne dzieła. Zgromadzony majątek pozwolił rodzinie Szekspirów na uzyskanie herbu i wejście do stanu szlacheckiego.
Twórczość Szekspira cieszyła się uznaniem królowej Elżbiety I. Po jej śmierci mecenat nad trupą objął sam król Jakub I Stuart, a zespół zmienił nazwę na Sługi Królewskie.
Teatr elżbietański diametralnie różnił się od współczesnego. Scena nie miała kurtyny ani bogatej scenografii, a wszystkie role kobiece odgrywali młodzi chłopcy. Widzowie z najtańszymi biletami stali pod gołym niebem tuż pod sceną, żywo reagując na akcję.
Powrót do Stratfordu i śmierć
Około 1613 roku wybitny dramaturg zakończył karierę teatralną i wrócił do rodzinnego Stratfordu. Zamieszkał w swojej posiadłości New Place. Zmarł 23 kwietnia 1616 roku.
Został pochowany w miejscowym kościele Świętej Trójcy. Na jego nagrobku wyryto łacińskie epitafium:
IVDICIO PYLIUM, GENIO SOCRATEM, ARTE MARONEM. TERRA TEGIT, POPULUS MAERET, OLYMPUS HABET.
Słowa te oznaczają: „Pylos w osądach, Sokrates w geniuszu, Maro w sztuce. Ziemia go grzebie, ludzie opłakują, do Olimpu należy”.