Opracowanie

Hamlet — streszczenie krótkie i szczegółowe

„Hamlet” to barokowy dramat Williama Szekspira, powstały około 1600-1602 roku. Młody książę Hamlet, główny bohater, dąży do zemsty na swoim stryju Klaudiuszu, który zamordował jego ojca i poślubił matkę. Utwór eksploruje uniwersalne tematy dylematów moralnych, szaleństwa, zdrady i władzy, zmuszając do refleksji nad kruchością ludzkiego życia i konsekwencjami czynów.

Autor: Magdalena Frankiewicz-Piórek Czas czytania: 22 min
Spis treści
  1. Streszczenie w pigułce
  2. Hamlet — bohaterowie
  3. Hamlet — geneza
  4. Znaczenie tytułu
  5. Hamlet — problematyka
  6. Hamlet — motywy literackie
  7. Hamlet — konteksty interpretacyjne
  8. Hamlet — kompozycja, narracja i język
  9. Hamlet — jak wykorzystać na maturze
  10. Streszczenie szczegółowe
  11. Akt I
  12. Akt II
  13. Akt III
  14. Akt IV
  15. Akt V
  16. Hamlet — najczęściej zadawane pytania
  17. Test

Streszczenie w pigułce

Akcja rozgrywa się na zamku w ElsynorzeZamek Kronborg w duńskim mieście Helsingør, historyczna twierdza strzegąca cieśniny Sund.. Młody książę Hamlet opłakuje śmierć ojca. Potępia też szybki ślub swojej matki, Gertrudy, ze stryjem Klaudiuszem. Pewnej nocy na murach zamku ukazuje się duch zmarłego króla. Zjawa wyznaje, że została otruta przez Klaudiusza i żąda od syna zemsty.

Aby uśpić czujność wrogów, Hamlet udaje obłąkanego. Jego zachowanie martwi ukochaną Ofelię oraz jej ojca, Poloniusza. Książę organizuje na dworze przedstawienie teatralne, które odtwarza scenę morderstwa ojca. Gwałtowna reakcja Klaudiusza na spektakl ostatecznie potwierdza jego winę.

Podczas burzliwej rozmowy z matką, Hamlet przypadkowo zabija podsłuchującego za kotarą Poloniusza. Klaudiusz wysyła bratanka do Anglii z tajnym rozkazem zgładzenia go. Książę unika jednak pułapki i wraca do Danii. W międzyczasie Ofelia popada w obłęd po śmierci ojca i tonie w rzece.

Jej brat, Laertes, wraca z Francji. W zmowie z Klaudiuszem planuje zabić Hamleta podczas pojedynku na szpady. W finałowym starciu intryga wymyka się spod kontroli. Królowa Gertruda nieświadomie wypija zatrute wino. Hamlet i Laertes ranią się nawzajem zatrutym ostrzem. Przed śmiercią książę zabija Klaudiusza i prosi swojego przyjaciela Horacego, by przekazał światu prawdę. Władzę w Danii przejmuje norweski książę Fortynbras.

Hamlet — bohaterowie

Hamlet

Książę Danii, główny bohater tragedii, który zmaga się z moralnym dylematem zemsty za śmierć ojca. Jego melancholia i udawane szaleństwo są kluczowe dla rozwoju intrygi.

Klaudiusz

Brat zmarłego króla, stryj i nowy mąż Gertrudy, który podstępnie objął tron Danii. Jest postacią przebiegłą i bezwzględną, gotową na wszystko, by utrzymać władzę.

Pelna charakterystyka →

Gertruda

Królowa Danii i matka Hamleta, która po śmierci męża poślubiła jego brata, Klaudiusza. Jej szybkie małżeństwo i bierność wobec wydarzeń budzą gniew i rozczarowanie syna.

Pelna charakterystyka →

Ofelia

Córka Poloniusza i ukochana Hamleta, która staje się ofiarą dworskich intryg i szaleństwa księcia. Jej tragiczny los symbolizuje niewinność zniszczoną przez otaczające zło.

Pelna charakterystyka →

Poloniusz

Królewski szambelan, ojciec Ofelii i Laertesa, znany z długich, często banalnych rad. Jest postacią intrygującą i nadmiernie lojalną wobec króla, co ostatecznie prowadzi do jego śmierci.

Pelna charakterystyka →

Duch ojca Hamleta

Zjawa zmarłego króla Danii, która objawia się synowi, ujawniając prawdę o swoim morderstwie. Jego pojawienie się jest katalizatorem zemsty i głównym motorem akcji dramatu.

Zobacz więcej: Hamlet — bohaterowie

Hamlet — geneza

  1. XII wiek
    Źródła legendy o Amlecie

    Duński kronikarz Saxo Grammaticus spisał historię księcia Amleta w swoim dziele "Gesta Danorum", która stanowiła pierwowzór dla późniejszych adaptacji.

  2. Lata 80. XVI w.
    Zaginiona tragedia "Ur-Hamlet"

    Istniała wcześniejsza, zaginiona wersja tragedii o Hamlecie, prawdopodobnie autorstwa Thomasa Kyda, która mogła być bezpośrednią inspiracją dla Szekspira.

  3. ok. 1600-1602
    Szekspir tworzy "Hamleta"

    William Szekspir napisał swoją wersję tragedii, rozwijając wątki zemsty i moralnych dylematów, czyniąc ją jednym z najważniejszych dzieł literatury światowej.

  4. 1603
    Pierwsze wydanie (Bad Quarto)

    Pojawia się pierwsze drukowane wydanie "Hamleta", znane jako "Bad Quarto", prawdopodobnie nieautoryzowane i oparte na fragmentarycznych zapiskach.

  5. 1604
    Wydanie poprawione (Good Quarto)

    Ukazuje się drugie, znacznie pełniejsze i bardziej autorytatywne wydanie "Hamleta", znane jako "Good Quarto", uważane za bliższe intencjom autora.

Zobacz więcej: Hamlet — geneza

Znaczenie tytułu

Tytuł "Hamlet" odnosi się bezpośrednio do imienia głównego bohatera – księcia Hamleta, syna zamordowanego króla Danii. Jest on centralną postacią utworu, a cała akcja tragedii Szekspira koncentruje się wokół jego wewnętrznych rozterek, dylematów moralnych i dążenia do zemsty za śmierć ojca. To jego historia, psychika i decyzje kształtują fabułę, czyniąc go symbolicznym patronem dzieła.

Hamlet — problematyka

1Zemsta i jej moralne dylematy

Hamlet, poznawszy prawdę o śmierci ojca, staje przed koniecznością dokonania krwawej zemsty na Klaudiuszu. Ta decyzja prowadzi go w głąb moralnych rozterek, zmuszając do kwestionowania sensu i ceny ludzkiego życia. Ostatecznie dążenie do sprawiedliwości poprzez zemstę skutkuje tragicznym finałem dla wielu bohaterów.

2Szaleństwo jako maska i rzeczywistość

Książę Hamlet, aby uśpić czujność stryja i dworu, zaczyna udawać obłąkanego, co pozwala mu swobodnie obserwować otoczenie. Granica między jego udawanym szaleństwem a autentycznym cierpieniem psychicznym staje się jednak coraz bardziej zatarta. To zachowanie ma tragiczne konsekwencje dla jego relacji z Ofelią i Poloniuszem.

3Kryzys wartości i zepsucie moralne

Akcja dramatu ukazuje dwór duński jako miejsce pełne intryg, zdrady i moralnego upadku, symbolizowanego przez morderstwo króla. Hamlet boleśnie odczuwa to zepsucie, widząc je w szybkim ślubie matki oraz działaniach Klaudiusza. Jego walka jest próbą przywrócenia porządku w świecie, który utracił etyczne fundamenty.

4Rola kobiety w patriarchalnym świecie

Postacie Gertrudy i Ofelii ukazują trudną pozycję kobiet w świecie zdominowanym przez mężczyzn i ich decyzje. Gertruda jest oskarżana o brak lojalności i zbyt szybkie zapomnienie o zmarłym mężu, zaś Ofelia staje się ofiarą intryg i szaleństwa Hamleta. Obie bohaterki doświadczają cierpienia i nie mają realnego wpływu na swój los.

5Władza, zbrodnia i polityka

"Hamlet" to również studium mechanizmów władzy, która może być zdobywana i utrzymywana za pomocą zbrodni i manipulacji. Klaudiusz, mordując brata, pokazuje, jak daleko można posunąć się dla tronu i panowania. Dramat bada także konsekwencje polityczne takich działań dla całego państwa.

Zobacz więcej: Hamlet — problematyka

Hamlet — motywy literackie

Motyw zemsty

Jest to główny motor napędowy akcji, ukazujący dylematy Hamleta w obliczu konieczności pomszczenia ojca oraz impulsywność Laertesa. Szekspir przedstawia zemstę jako spiralę destrukcji, pochłaniającą kolejne ofiary i prowadzącą do tragicznego finału.

Motyw śmierci

Śmierć nie jest jedynie faktem fizycznym, lecz centralnym obiektem filozoficznych rozważań Hamleta o sensie życia i jego zakończeniu. Książę postrzega ją jako naturalny etap, który zrównuje wszystkich ludzi, niezależnie od ich pozycji społecznej.

Motyw przemijania

Motyw ten jest wyraźnie zarysowany w słynnej scenie z czaszką błazna Yoryka, skłaniającej Hamleta do refleksji nad kruchością ludzkiej egzystencji. Uświadamia on, że śmierć zaciera wszelkie różnice, obracając każde ciało w proch.

Motyw władzy i zbrodni

Klaudiusz, dążąc do tronu, dopuszcza się bratobójstwa i manipulacji, co staje się początkiem tragicznych wydarzeń. Motyw ten ukazuje moralne zepsucie na dworze i konsekwencje bezwzględnej ambicji.

Motyw relacji matka-syn

Relacja Hamleta z Gertrudą jest skomplikowana i pełna rozczarowania syna postawą matki, która zbyt szybko poślubiła jego stryja. Mimo to, Hamlet nie potrafi się na niej zemścić, co podkreśla głębię ich więzi.

Motyw relacji ojciec-syn

W dramacie ukazano dwie postawy ojcowskie: Ducha zmarłego króla, będącego dla Hamleta niedoścignionym wzorem, oraz kontrolującego Poloniusza, którego śmierć wywołuje obłęd Ofelii i żądzę zemsty u Laertesa.

Pozostałe motywyMotyw zdradyMotyw cudzołóstwaMotyw kazirodztwaMotyw szaleństwa

Zobacz więcej: Hamlet — motywy

Hamlet — konteksty interpretacyjne

Literacki

Topos theatrum mundi (świat jako teatr), popularny w renesansie, np. w twórczości Pedro Calderóna de la Barca. Ten motyw pomaga zrozumieć, jak Hamlet celowo inscenizuje przedstawienie, by zdemaskować zbrodnię, a także jak postrzega własne życie jako rolę do odegrania.

Filozoficzny

Filozofia skupiona na ludzkim istnieniu, rozwijana później przez myślicieli takich jak Søren Kierkegaard czy Jean-Paul Sartre. Dylematy Hamleta, jego pytania o sens życia i śmierci ("Być albo nie być"), antycypują kluczowe zagadnienia dotyczące ludzkiej wolności i odpowiedzialności.

Historyczny

Epoka renesansu, która przyniosła nowe spojrzenie na człowieka (humanizm) i świat. Kontekst ten ukazuje Hamleta jako postać rozdartą między wiarą w ludzki rozum a świadomością mrocznych stron natury ludzkiej i utrzymującymi się średniowiecznymi wierzeniami.

Kulturowy/artystyczny

Liczne adaptacje filmowe i teatralne "Hamleta", na przykład film Laurence'a Oliviera z 1948 roku czy Kennetha Branagha z 1996 roku. Te interpretacje świadczą o ponadczasowości dramatu, który wciąż inspiruje twórców i pozwala na nowe odczytania w zmieniających się epokach.

Literacki

Wzorce tragedii antycznej, takie jak "Król Edyp" Sofoklesa, z motywami fatum i zemsty. Szekspir czerpie z tych starożytnych idei, jednocześnie wzbogacając je o głęboką psychologię postaci i skupienie na wewnętrznym konflikcie bohatera.

Zobacz więcej: Hamlet — konteksty

Hamlet — kompozycja, narracja i język

01KompozycjaUkład i budowa fabuły

Utwór jest klasyczną tragedią, podzieloną na pięć aktów, która charakteryzuje się linearną kompozycją fabuły, prowadzącą od ekspozycji do tragicznego rozwiązania. Akcja koncentruje się wokół motywu zemsty i moralnych dylematów głównego bohatera.

02NarracjaTyp narratora

W dramacie szekspirowskim nie występuje tradycyjny narrator; fabuła rozwija się poprzez dialogi postaci oraz didaskalia, które informują o miejscu akcji i zachowaniu bohaterów. Widz lub czytelnik poznaje wydarzenia bezpośrednio z wypowiedzi i działań bohaterów.

03Język i stylCharakterystyczne środki

Język "Hamleta" jest niezwykle bogaty i poetycki, często wykorzystujący biały wiersz (jambiczny pięciostopowiec), a także liczne metafory, porównania i wyszukane figury retoryczne. Charakterystyczne są również rozbudowane monologi (solilokwia), które ujawniają wewnętrzne rozterki bohaterów, oraz obecność ironii i gry słów.

"Być albo nie być, oto jest pytanie."
— Hamlet, Akt III, scena 1 (najsłynniejszy monolog, w którym bohater rozważa sens życia, cierpienia i samobójstwo w obliczu okrucieństwa świata).

To słynne zdanie wyraża fundamentalny dylemat księcia Hamleta, który rozważa sens dalszego życia w obliczu cierpienia i zła, a także możliwość ucieczki od nich poprzez samobójstwo. Jest to kluczowy moment utworu, ukazujący wewnętrzną walkę bohatera z tragicznym losem i jego głębokie refleksje nad naturą ludzkiej egzystencji, strachem przed nieznanym oraz konsekwencjami podjętych decyzji.

Hamlet — jak wykorzystać na maturze

Typowe tematy

  • Jakie są konsekwencje dążenia do zemsty?Dążenie Hamleta do pomszczenia ojca prowadzi do serii tragicznych wydarzeń, w tym śmierci Ofelii, Poloniusza, Gertrudy, Laertesa i samego księcia.
  • Czy szaleństwo może być narzędziem w walce o prawdę?Hamlet udaje obłąkanego, aby zmylić Klaudiusza i zebrać dowody jego winy, co pozwala mu na zdemaskowanie zbrodni.
  • Rola teatru w ujawnianiu prawdy i demaskowaniu zła.Przedstawienie 'Pułapka na myszy' zorganizowane przez Hamleta służy jako lustro odbijające zbrodnię Klaudiusza, prowokując jego gwałtowną reakcję.
  • Jakie dylematy moralne towarzyszą bohaterom w obliczu zła?Hamlet zmaga się z wewnętrznym konfliktem, rozważając moralne aspekty zemsty i własne prawo do wymierzenia sprawiedliwości, co wyraża w słynnym monologu 'Być albo nie być'.

Z czym zestawić

Makbet Szekspira
Wspólny motyw

Żądza władzy, zbrodnia i jej konsekwencje

Dziady cz. III Mickiewicza
Wspólny motyw

Bohater romantyczny, bunt przeciwko niesprawiedliwości, cierpienie w imię idei

Kordian Słowackiego
Wspólny motyw

Indywidualizm, samotność bohatera, szaleństwo, niemożność działania

Zbrodnia i kara Dostojewskiego
Wspólny motyw

Zbrodnia, kara, poczucie winy, moralne rozterki

Streszczenie szczegółowe

Akt I

Scena I

Zimna noc na tarasach zamku. Do pełniącego wartę Francisca dołączają Horacy, Marcellus i Bernardo. Mężczyźni są niespokojni. Wspominają niedawną wizytę tajemniczej zjawyDuchy w dramacie elżbietańskim często pełniły funkcję motywatora akcji i zwiastuna nieszczęść. przypominającej zmarłego króla Danii. Kilka minut później sytuacja się powtarza – duch materializuje się na ich oczach. Mimo prób nawiązania kontaktu, widmo szybko znika. Wartownicy zastanawiają się nad sensem tego zjawiska. Horacy przypomina, że zmarły król pokonał niedawno norweskiego władcę, Fortynbrasa. Jego syn zebrał wojska i planuje odwet. Horacy traktuje pojawienie się ducha jako zwiastun nadciągającej wojny. Z nastaniem świtu strażnicy postanawiają powiadomić o wszystkim młodego księcia Hamleta.

Scena II

Nowy król, Klaudiusz, wygłasza oficjalną mowę. Stwierdza, że państwo nie może pogrążyć się w żałobie, ponieważ młody Fortynbras tylko czeka na chwilę słabości Danii. Władca wysyła poselstwo do Norwegii, aby powstrzymać zbrojne zapędy sąsiada.

Gertruda, matka Hamleta, prosi syna o zrzucenie czarnych szat. Namawia go, by przestał rozpamiętywać śmierć ojca. Klaudiusz wtóruje żonie, tłumacząc, że bunt przeciwko śmierci jest sprzeczny z wolą niebios. Para królewska nakłania księcia, by zrezygnował z powrotu na studia do WittenbergiSłynny niemiecki uniwersytet, kojarzony w epoce z reformacją i nowoczesną myślą humanistyczną. i pozostał na dworze. Hamlet niechętnie się zgadza. Gdy zostaje sam, daje upust swojemu obrzydzeniu. Ma żal do matki, że tak szybko zapomniała o mężu i poślubiła jego brata.

Chwilę później Hamlet spotyka Horacego i wartowników. Przyjaciele opowiadają mu o nocnych wizytach ducha. Książę decyduje się dołączyć do najbliższej warty.

Scena III

Laertes przygotowuje się do wyjazdu do Francji. Przed podróżą ostrzega swoją siostrę, Ofelię, przed uczuciem do Hamleta. Przypomina jej, że książę jest następcą tronu i jego małżeństwo będzie podyktowane racją stanu, a nie miłością. Do rodzeństwa dołącza Poloniusz. Udziela synowi życiowych rad, a następnie wypytuje córkę o jej relację z Hamletem. Ofelia przyznaje, że książę wyznał jej miłość. Ojciec brutalnie sprowadza ją na ziemię i zakazuje dalszych spotkań.

Scena IV

Nocą Hamlet czeka na tarasie. Z wnętrza zamku dobiegają odgłosy hucznej zabawy Klaudiusza. Nagle pojawia się duch. Zjawa daje znak księciu, by poszedł za nią. Mimo ostrzeżeń przerażonych towarzyszy, Hamlet rusza w ślad za widmem.

Scena V

Duch wyznaje prawdę. Potwierdza, że jest zmarłym ojcem Hamleta.motyw ojca Oficjalna wersja o ukąszeniu węża to kłamstwo. Król został zamordowany przez własnego brata, Klaudiusza, który wlał mu do ucha truciznęCzęsty rekwizyt w dramatach elżbietańskich, symbolizujący podstęp i zepsucie moralne. podczas popołudniowej drzemki w ogrodzie. Zjawa żąda zemsty, ale prosi syna, by oszczędził matkęmotyw zemsty i zostawił ją osądowi niebios.

Hamlet przysięga spełnić wolę ojca. Wymusza na Horacym i Marcellusie przysięgę milczenia. Zapowiada również, że w najbliższym czasie może zachowywać się jak szaleniec, i prosi, by nie zdradzili prawdziwego powodu jego dziwnego stanu.

Dobrze wiedzieć
Szekspir wykorzystuje tu schemat tzw. tragedii zemsty (revenge tragedy), gatunku niezwykle popularnego w teatrze elżbietańskim. Jego stałymi elementami były: pojawienie się ducha żądającego odwetu, udawane szaleństwo głównego bohatera, intrygi dworskie oraz krwawy finał, w którym ginie mściciel.

Akt II

Scena I

Poloniusz wysyła sługę do Paryża, by potajemnie szpiegował Laertesa. Do komnaty wpada przerażona Ofelia. Opowiada ojcu o dziwnym zachowaniu Hamleta. Książę wtargnął do jej pokoju w rozchełstanym stroju, milczał, wpatrywał się w nią intensywnie, po czym wyszedł bez słowa. Poloniusz uznaje, że to odrzucenie zalotów doprowadziło księcia do szaleństwa.motyw szaleństwa Postanawia natychmiast donieść o tym królowi.

Scena II

Klaudiusz i Gertruda są zaniepokojeni stanem Hamleta. Wzywają jego dawnych szkolnych przyjaciół, Rozenkranca i Gildensterna, by wybadać przyczyny tej zmiany. Dworzanie zgadzają się szpiegować księcia.

Pojawia się Poloniusz. Najpierw przekazuje dobre wieści z Norwegii – król powstrzymał zapędy Fortynbrasa. Następnie przedstawia swoją teorię na temat obłędu Hamleta, pokazując przechwycony list miłosny. Proponuje zorganizowanie zaaranżowanego spotkania młodych, by z ukrycia obserwować reakcję księcia.

Hamlet spotyka Poloniusza i kpi z niego, udając całkowite pomieszanie zmysłów. Następnie wita Rozenkranca i Gildensterna. Szybko domyśla się, że zostali nasłani przez parę królewską. Przyjaciele informują go o przybyciu trupy aktorskiejWędrowne zespoły teatralne były powszechnym zjawiskiem w czasach Szekspira, często występując na dworach arystokracji..

Książę wita aktorów i prosi o deklamację fragmentu o upadku Troi. Wpada na genialny pomysł. Zleca wystawienie sztuki Zabójstwo GonzagiSztuka wykorzystana przez Hamleta jako pułapka psychologiczna na mordercę ojca. i planuje dopisać do niej własną scenę. W końcowym monologuDłuższa wypowiedź jednej postaci, ujawniająca jej wewnętrzne myśli i dylematy. Hamlet wyrzuca sobie bierność. Postanawia użyć teatru jako pułapki na sumienie Klaudiusza, by upewnić się, że duch mówił prawdę.

Akt III

Scena I

Rozenkranc i Gildenstern meldują królowi fiasko swojej misji. Hamlet nie zdradził im swoich sekretów. Przekazują jednak zaproszenie na wieczorny spektakl. Klaudiusz i Poloniusz wcielają w życie swój plan – ukrywają się i nasyłają Ofelię na księcia.

Hamlet wygłasza słynny monolog o sensie istnienia, a następnie dostrzega Ofelię. Rozmowa szybko przeradza się w brutalny atak. Książę wypiera się dawnego uczucia, szydzi z kobiecej natury i radzi dziewczynie, by zamknęła się w klasztorze. Podsłuchujący Klaudiusz orientuje się, że to nie miłość jest przyczyną zachowania bratanka. Wyczuwa zagrożenie i decyduje się wysłać Hamleta do Anglii.

Scena II

Hamlet instruuje aktorów, jak mają grać. Prosi Horacego, by podczas spektaklu bacznie obserwował twarz króla. Zaczyna się przedstawienie. Zastosowano tu chwyt teatru w teatrzeZabieg kompozycyjny polegający na wystawieniu sztuki wewnątrz właściwej akcji dramatu.. Aktorzy odgrywają scenę łudząco podobną do morderstwa starego Hamleta – wlanie trucizny do ucha śpiącego władcy. Klaudiusz nie wytrzymuje napięcia. Przerywa spektakl i w panice opuszcza salę. Hamlet ma już pewność – stryj jest mordercą.motyw winy i kary

Scena III

Przerażony król zleca Rozenkrancowi i Gildensternowi natychmiastowe przygotowania do rejsu. Gdy zostaje sam, próbuje się modlić. Przyznaje się do zbrodni, ale wie, że jego skruchaW teologii chrześcijańskiej warunek odpuszczenia grzechów, którego Klaudiusz nie potrafi szczerze wzbudzić. jest fałszywa – nie zamierza oddać korony ani żony. Hamlet zakrada się do komnaty i ma idealną okazję do zemsty. Cofa jednak miecz. Uznaje, że zabicie modlącego się zbrodniarza pośle go prosto do nieba, co nie byłoby sprawiedliwą karą.

Scena IV

Poloniusz chowa się za zasłoną w komnacie Gertrudy, by podsłuchać jej rozmowę z synem. Hamlet wpada w furię. Jego agresywne zachowanie przeraża matkę, która zaczyna wołać o pomoc. Poloniusz również krzyczy z ukrycia. Książę, myśląc, że za kotarą stoi Klaudiusz, przebija materiał mieczem i zabija starca.

Nie zważając na trupa, Hamlet kontynuuje atak na matkę. Wytyka jej moralny upadek i obrzydliwy związek z mordercą. Nagle pojawia się duch ojca, by przypomnieć synowi o celu misji. Gertruda nie widzi zjawy i uznaje, że Hamlet całkowicie postradał zmysły. Książę błaga matkę, by odsunęła się od Klaudiusza i zachowała w tajemnicy to, co zaszła w komnacie.

Akt IV

Scena I

Gertruda informuje męża o śmierci Poloniusza. Klaudiusz zdaje sobie sprawę, że cios był przeznaczony dla niego. Decyduje o natychmiastowym odesłaniu Hamleta i zatuszowaniu morderstwa.

Scena II i III

Rozenkranc i Gildenstern próbują dowiedzieć się, gdzie Hamlet ukrył ciało. Książę drwi z nich, nazywając ich gąbkami wchłaniającymi łaski króla. Ostatecznie staje przed Klaudiuszem i w makabryczny sposób zdradza miejsce ukrycia zwłok. Król nakazuje mu natychmiastowy wyjazd do Anglii. Gdy władca zostaje sam, ujawnia swój prawdziwy plan – wysłał do angielskiego króla tajny list z żądaniem natychmiastowej egzekucji Hamleta.

Scena IV

W drodze do portu Hamlet spotyka wojska norweskie pod wodzą Fortynbrasa, maszerujące na Polskę. Widok żołnierzy gotowych zginąć za kawałek bezwartościowej ziemi zawstydza księcia. Obiecuje sobie, że od tej pory jego myśli będą skupione wyłącznie na krwawej zemście.

Scena V

Śmierć ojca doprowadza Ofelię do prawdziwego obłędu. Dziewczyna krąży po zamku, śpiewa sprośne piosenki i rozdaje wyimaginowane kwiaty. Klaudiusz jest przerażony narastającym buntem luduMotyw zagrożenia władzy królewskiej przez niezadowolone masy społeczne, podsycane plotkami.. Do zamku wdziera się uzbrojony Laertes, żądając wyjaśnień w sprawie śmierci ojca. Widok obłąkanej siostry potęguje jego gniew. Król sprytnie manipuluje młodzieńcem, obiecując mu wskazanie prawdziwego winowajcy.

Scena VI i VII

Horacy otrzymuje list od Hamleta. Okazuje się, że statek księcia został zaatakowany przez piratów. Hamlet w brawurowy sposób dostał się na ich pokład i teraz wraca do Danii. To klasyczny zabieg deus ex machinaNiespodziewane rozwiązanie akcji, tu: atak piratów ratujący Hamleta przed dotarciem do Anglii..

Tymczasem Klaudiusz dowiaduje się o powrocie bratanka. Wspólnie z Laertesem knują podstęp. Zorganizują pokazowy pojedynek szermierczy. Laertes użyje ostrego, zatrutego miecza. Dla pewności król przygotuje również puchar z zatrutym winem. W trakcie narady wpada Gertruda z tragiczną wieścią – Ofelia utonęła w rzece.

Akt V

Scena I

Na cmentarzu grabarze kopią dół dla Ofelii. Zastanawiają się, czy samobójczyni zasługuje na chrześcijański pochówek. Nadchodzą Hamlet i Horacy. Książę wdaje się w filozoficzną dyskusję z grabarzem. Bierze do ręki czaszkę YorykaKrólewski błazen, którego czaszka stała się jednym z najsłynniejszych symboli marności życia., dawnego błazna królewskiego. Uświadamia sobie absolutną kruchość ludzkiego życia i równość wszystkich wobec śmierci.

Dobrze wiedzieć
Scena na cmentarzu to doskonały przykład motywu vanitas (marności). Szekspir zderza tu czarny humor grabarzy z głęboką refleksją nad przemijaniem. Wprowadzenie sceny komicznejSzekspir często wplatał humorystyczne epizody tuż przed tragicznym finałem, by rozładować napięcie. tuż przed krwawym finałem potęguje dramatyzm utworu.

Na cmentarz wkracza kondukt żałobny. Gdy Hamlet orientuje się, że to pogrzeb Ofelii, ujawnia się. Wskakuje do grobu i wdaje się w szarpaninę z Laertesem, krzycząc, że kochał dziewczynę bardziej niż tysiące braci.

Scena II

Hamlet opowiada Horacemu, jak przechytrzył króla. Znalazł tajny list z wyrokiem śmierci, podrobił pieczęć i napisał nowy rozkaz – polecił Anglikom ściąć Rozenkranca i Gildensterna. Książę nie czuje wyrzutów sumienia z powodu ich losu.

Pojawia się dworzanin Ozyryk i przekazuje zaproszenie na pojedynek. Hamlet, mimo złych przeczuć, przyjmuje wyzwanie. Przed walką przeprasza Laertesa za swoje zachowanie na cmentarzu. Rozpoczyna się starcie. Hamlet zdobywa przewagę. Klaudiusz wrzuca perłę z trucizną do pucharu i proponuje księciu wino. Hamlet odmawia. Zamiast niego kielich chwyta Gertruda i wypija śmiertelny trunek.

Walka staje się brutalna. Laertes rani Hamleta zatrutym ostrzem. W zamieszaniu walczący upuszczają broń i zamieniają się mieczami. Hamlet rani Laertesa jego własną, zatrutą bronią. Królowa pada na ziemię i przed śmiercią krzyczy, że wino było zatrute. Umierający Laertes wyznaje całą prawdę o spisku Klaudiusza.

Wściekły Hamlet przebija króla zatrutym mieczem i wmusza w niego resztkę wina z pucharu. Laertes i Hamlet przebaczają sobie nawzajem. Horacy chce wypić resztkę trucizny, by zginąć z przyjacielem, ale książę powstrzymuje go. Prosi, by Horacy przeżył i opowiedział światu prawdziwą historię Elsynoru.

Dalsza część jest milczeniem.

Hamlet umiera. Do zamku wkracza Fortynbras oraz posłowie z Anglii, którzy meldują o egzekucji dworzan. Horacy obiecuje wyjaśnić przyczyny tej rzezi. Fortynbras, przejmując władzę, nakazuje pochować Hamleta z najwyższymi honorami wojskowymi. Następuje ostateczne oczyszczenieKatharsis, moment przywrócenia porządku moralnego po serii tragicznych wydarzeń. i przywrócenie równowagi w państwie.

Hamlet — najczęściej zadawane pytania

Krótkie odpowiedzi na pytania o treść i problematykę lektury. Kliknij pytanie, żeby rozwinąć odpowiedź.

1Dlaczego Hamlet opłakuje śmierć ojca i potępia matkę?

Hamlet opłakuje śmierć ojca, ponieważ zmarły król został podstępnie otruty przez Klaudiusza. Potępia matkę, Gertrudę, za jej szybki ślub ze stryjem Klaudiuszem, co uważa za moralnie niewłaściwe. To pośpieszne małżeństwo budzi w nim głęboki gniew i rozczarowanie.

2W jaki sposób Hamlet dowiaduje się o prawdziwej przyczynie śmierci ojca?

Hamlet dowiaduje się o prawdziwej przyczynie śmierci ojca, gdy na murach zamku w Elsynorze ukazuje się duch zmarłego króla. Zjawa wyznaje synowi, że została otruta przez Klaudiusza, brata króla. Duch żąda od Hamleta zemsty za to podstępne morderstwo.

3Jak Hamlet demaskuje winę Klaudiusza?

Hamlet demaskuje winę Klaudiusza, organizując na dworze przedstawienie teatralne. Spektakl ten odtwarza scenę morderstwa jego ojca, króla Danii. Gwałtowna reakcja Klaudiusza na tę sztukę ostatecznie potwierdza jego zbrodnię, rozwiewając wątpliwości Hamleta.

4Co dzieje się z Ofelią w trakcie trwania akcji dramatu?

Ofelia, ukochana Hamleta, popada w obłęd po śmierci swojego ojca, Poloniusza, którego przypadkowo zabił książę. Jej tragiczny los jest wynikiem dworskich intryg i szaleństwa Hamleta. W wyniku tego szaleństwa tonie w rzece, stając się ofiarą otaczającego zła.

5Jak dochodzi do śmierci Hamleta i Klaudiusza?

Do śmierci Hamleta i Klaudiusza dochodzi podczas pojedynku na szpady, zaplanowanego przez Klaudiusza i Laertesa. Królowa Gertruda nieświadomie wypija zatrute wino, przeznaczone dla Hamleta. Hamlet i Laertes ranią się nawzajem zatrutym ostrzem, a przed śmiercią książę zabija Klaudiusza, mszcząc śmierć ojca.

6Kto obejmuje władzę w Danii po śmierci Hamleta i Klaudiusza?

Po śmierci Hamleta i Klaudiusza władzę w Danii obejmuje norweski książę Fortynbras. Hamlet przed śmiercią prosi swojego przyjaciela Horacego, by przekazał światu prawdę o tragicznych wydarzeniach na dworze. Fortynbras przywraca porządek w państwie.

7Dlaczego Hamlet udaje obłąkanego?

Hamlet udaje obłąkanego, aby uśpić czujność swoich wrogów, zwłaszcza stryja Klaudiusza, i swobodnie obserwować dwór. Pozwala mu to zbierać dowody na winę króla, nie wzbudzając podejrzeń. Jest to maska, która skrywa jego prawdziwe intencje i wewnętrzne cierpienie.

8Co symbolizuje motyw zemsty w "Hamlecie"?

Motyw zemsty w "Hamlecie" symbolizuje spiralę destrukcji, która pochłania kolejne ofiary i prowadzi do tragicznego finału. Ukazuje on moralne dylematy Hamleta w obliczu konieczności pomszczenia ojca. Szekspir przedstawia zemstę jako siłę niszczącą zarówno sprawców, jak i ofiary.

9Jakie jest znaczenie słynnego monologu "Być albo nie być"?

Słynny monolog "Być albo nie być" jest centralnym punktem filozoficznych rozważań Hamleta o sensie życia i śmierci. Książę zastanawia się nad kruchością ludzkiej egzystencji i dylematem, czy warto znosić cierpienia życia, czy lepiej uciec w niebyt. Antycypuje on kluczowe zagadnienia dotyczące ludzkiej wolności i odpowiedzialności.

10W jaki sposób "Hamlet" ukazuje kryzys wartości i zepsucie moralne?

"Hamlet" ukazuje kryzys wartości i zepsucie moralne poprzez obraz dworu duńskiego, pełnego intryg, zdrady i upadku. Morderstwo króla i szybki ślub Gertrudy z Klaudiuszem symbolizują utratę etycznych fundamentów. Walka Hamleta jest próbą przywrócenia porządku w świecie, który utracił moralne zasady.

Test

Hamlet · 11 kroków do poznania lektury