Opracowanie

Hamlet — streszczenie krótkie i szczegółowe

Akcja dramatu Williama Szekspira skupia się na losach duńskiego księcia, który pragnie pomścić morderstwo swojego ojca, a zarazem prawowitego władcy. Intryga kończy się tragicznym finałem, w którym giną niemal wszyscy główni bohaterowie, a władzę nad krajem przejmuje norweski wódz. Utwór stanowi brutalne studium ludzkiej psychiki, zdrady, szaleństwa oraz paraliżujących wątpliwości moralnych.

MF Autor: Magdalena Frankiewicz-Piórek Czas czytania: 11 min

Streszczenie w pigułce

Akcja rozgrywa się na zamku w ElsynorzeZamek Kronborg w duńskim mieście Helsingør, historyczna twierdza strzegąca cieśniny Sund.. Młody książę Hamlet opłakuje śmierć ojca. Potępia też szybki ślub swojej matki, Gertrudy, ze stryjem Klaudiuszem. Pewnej nocy na murach zamku ukazuje się duch zmarłego króla. Zjawa wyznaje, że została otruta przez Klaudiusza i żąda od syna zemsty.

Aby uśpić czujność wrogów, Hamlet udaje obłąkanego. Jego zachowanie martwi ukochaną Ofelię oraz jej ojca, Poloniusza. Książę organizuje na dworze przedstawienie teatralne, które odtwarza scenę morderstwa ojca. Gwałtowna reakcja Klaudiusza na spektakl ostatecznie potwierdza jego winę.

Podczas burzliwej rozmowy z matką, Hamlet przypadkowo zabija podsłuchującego za kotarą Poloniusza. Klaudiusz wysyła bratanka do Anglii z tajnym rozkazem zgładzenia go. Książę unika jednak pułapki i wraca do Danii. W międzyczasie Ofelia popada w obłęd po śmierci ojca i tonie w rzece.

Jej brat, Laertes, wraca z Francji. W zmowie z Klaudiuszem planuje zabić Hamleta podczas pojedynku na szpady. W finałowym starciu intryga wymyka się spod kontroli. Królowa Gertruda nieświadomie wypija zatrute wino. Hamlet i Laertes ranią się nawzajem zatrutym ostrzem. Przed śmiercią książę zabija Klaudiusza i prosi swojego przyjaciela Horacego, by przekazał światu prawdę. Władzę w Danii przejmuje norweski książę Fortynbras.

Streszczenie szczegółowe

Akt I

Scena I

Zimna noc na tarasach zamku. Do pełniącego wartę Francisca dołączają Horacy, Marcellus i Bernardo. Mężczyźni są niespokojni. Wspominają niedawną wizytę tajemniczej zjawyDuchy w dramacie elżbietańskim często pełniły funkcję motywatora akcji i zwiastuna nieszczęść. przypominającej zmarłego króla Danii. Kilka minut później sytuacja się powtarza – duch materializuje się na ich oczach. Mimo prób nawiązania kontaktu, widmo szybko znika. Wartownicy zastanawiają się nad sensem tego zjawiska. Horacy przypomina, że zmarły król pokonał niedawno norweskiego władcę, Fortynbrasa. Jego syn zebrał wojska i planuje odwet. Horacy traktuje pojawienie się ducha jako zwiastun nadciągającej wojny. Z nastaniem świtu strażnicy postanawiają powiadomić o wszystkim młodego księcia Hamleta.

Scena II

Nowy król, Klaudiusz, wygłasza oficjalną mowę. Stwierdza, że państwo nie może pogrążyć się w żałobie, ponieważ młody Fortynbras tylko czeka na chwilę słabości Danii. Władca wysyła poselstwo do Norwegii, aby powstrzymać zbrojne zapędy sąsiada.

Gertruda, matka Hamleta, prosi syna o zrzucenie czarnych szat. Namawia go, by przestał rozpamiętywać śmierć ojca. Klaudiusz wtóruje żonie, tłumacząc, że bunt przeciwko śmierci jest sprzeczny z wolą niebios. Para królewska nakłania księcia, by zrezygnował z powrotu na studia do WittenbergiSłynny niemiecki uniwersytet, kojarzony w epoce z reformacją i nowoczesną myślą humanistyczną. i pozostał na dworze. Hamlet niechętnie się zgadza. Gdy zostaje sam, daje upust swojemu obrzydzeniu. Ma żal do matki, że tak szybko zapomniała o mężu i poślubiła jego brata.

Chwilę później Hamlet spotyka Horacego i wartowników. Przyjaciele opowiadają mu o nocnych wizytach ducha. Książę decyduje się dołączyć do najbliższej warty.

Scena III

Laertes przygotowuje się do wyjazdu do Francji. Przed podróżą ostrzega swoją siostrę, Ofelię, przed uczuciem do Hamleta. Przypomina jej, że książę jest następcą tronu i jego małżeństwo będzie podyktowane racją stanu, a nie miłością. Do rodzeństwa dołącza Poloniusz. Udziela synowi życiowych rad, a następnie wypytuje córkę o jej relację z Hamletem. Ofelia przyznaje, że książę wyznał jej miłość. Ojciec brutalnie sprowadza ją na ziemię i zakazuje dalszych spotkań.

Scena IV

Nocą Hamlet czeka na tarasie. Z wnętrza zamku dobiegają odgłosy hucznej zabawy Klaudiusza. Nagle pojawia się duch. Zjawa daje znak księciu, by poszedł za nią. Mimo ostrzeżeń przerażonych towarzyszy, Hamlet rusza w ślad za widmem.

Scena V

Duch wyznaje prawdę. Potwierdza, że jest zmarłym ojcem Hamleta. Oficjalna wersja o ukąszeniu węża to kłamstwo. Król został zamordowany przez własnego brata, Klaudiusza, który wlał mu do ucha truciznęCzęsty rekwizyt w dramatach elżbietańskich, symbolizujący podstęp i zepsucie moralne. podczas popołudniowej drzemki w ogrodzie. Zjawa żąda zemsty, ale prosi syna, by oszczędził matkę i zostawił ją osądowi niebios.

Hamlet przysięga spełnić wolę ojca. Wymusza na Horacym i Marcellusie przysięgę milczenia. Zapowiada również, że w najbliższym czasie może zachowywać się jak szaleniec, i prosi, by nie zdradzili prawdziwego powodu jego dziwnego stanu.

Dobrze wiedzieć
Szekspir wykorzystuje tu schemat tzw. tragedii zemsty (revenge tragedy), gatunku niezwykle popularnego w teatrze elżbietańskim. Jego stałymi elementami były: pojawienie się ducha żądającego odwetu, udawane szaleństwo głównego bohatera, intrygi dworskie oraz krwawy finał, w którym ginie mściciel.

Akt II

Scena I

Poloniusz wysyła sługę do Paryża, by potajemnie szpiegował Laertesa. Do komnaty wpada przerażona Ofelia. Opowiada ojcu o dziwnym zachowaniu Hamleta. Książę wtargnął do jej pokoju w rozchełstanym stroju, milczał, wpatrywał się w nią intensywnie, po czym wyszedł bez słowa. Poloniusz uznaje, że to odrzucenie zalotów doprowadziło księcia do szaleństwa. Postanawia natychmiast donieść o tym królowi.

Scena II

Klaudiusz i Gertruda są zaniepokojeni stanem Hamleta. Wzywają jego dawnych szkolnych przyjaciół, Rozenkranca i Gildensterna, by wybadać przyczyny tej zmiany. Dworzanie zgadzają się szpiegować księcia.

Pojawia się Poloniusz. Najpierw przekazuje dobre wieści z Norwegii – król powstrzymał zapędy Fortynbrasa. Następnie przedstawia swoją teorię na temat obłędu Hamleta, pokazując przechwycony list miłosny. Proponuje zorganizowanie zaaranżowanego spotkania młodych, by z ukrycia obserwować reakcję księcia.

Hamlet spotyka Poloniusza i kpi z niego, udając całkowite pomieszanie zmysłów. Następnie wita Rozenkranca i Gildensterna. Szybko domyśla się, że zostali nasłani przez parę królewską. Przyjaciele informują go o przybyciu trupy aktorskiejWędrowne zespoły teatralne były powszechnym zjawiskiem w czasach Szekspira, często występując na dworach arystokracji..

Książę wita aktorów i prosi o deklamację fragmentu o upadku Troi. Wpada na genialny pomysł. Zleca wystawienie sztuki Zabójstwo GonzagiSztuka wykorzystana przez Hamleta jako pułapka psychologiczna na mordercę ojca. i planuje dopisać do niej własną scenę. W końcowym monologuDłuższa wypowiedź jednej postaci, ujawniająca jej wewnętrzne myśli i dylematy. Hamlet wyrzuca sobie bierność. Postanawia użyć teatru jako pułapki na sumienie Klaudiusza, by upewnić się, że duch mówił prawdę.

Akt III

Scena I

Rozenkranc i Gildenstern meldują królowi fiasko swojej misji. Hamlet nie zdradził im swoich sekretów. Przekazują jednak zaproszenie na wieczorny spektakl. Klaudiusz i Poloniusz wcielają w życie swój plan – ukrywają się i nasyłają Ofelię na księcia.

Hamlet wygłasza słynny monolog o sensie istnienia, a następnie dostrzega Ofelię. Rozmowa szybko przeradza się w brutalny atak. Książę wypiera się dawnego uczucia, szydzi z kobiecej natury i radzi dziewczynie, by zamknęła się w klasztorze. Podsłuchujący Klaudiusz orientuje się, że to nie miłość jest przyczyną zachowania bratanka. Wyczuwa zagrożenie i decyduje się wysłać Hamleta do Anglii.

Scena II

Hamlet instruuje aktorów, jak mają grać. Prosi Horacego, by podczas spektaklu bacznie obserwował twarz króla. Zaczyna się przedstawienie. Zastosowano tu chwyt teatru w teatrzeZabieg kompozycyjny polegający na wystawieniu sztuki wewnątrz właściwej akcji dramatu.. Aktorzy odgrywają scenę łudząco podobną do morderstwa starego Hamleta – wlanie trucizny do ucha śpiącego władcy. Klaudiusz nie wytrzymuje napięcia. Przerywa spektakl i w panice opuszcza salę. Hamlet ma już pewność – stryj jest mordercą.

Scena III

Przerażony król zleca Rozenkrancowi i Gildensternowi natychmiastowe przygotowania do rejsu. Gdy zostaje sam, próbuje się modlić. Przyznaje się do zbrodni, ale wie, że jego skruchaW teologii chrześcijańskiej warunek odpuszczenia grzechów, którego Klaudiusz nie potrafi szczerze wzbudzić. jest fałszywa – nie zamierza oddać korony ani żony. Hamlet zakrada się do komnaty i ma idealną okazję do zemsty. Cofa jednak miecz. Uznaje, że zabicie modlącego się zbrodniarza pośle go prosto do nieba, co nie byłoby sprawiedliwą karą.

Scena IV

Poloniusz chowa się za zasłoną w komnacie Gertrudy, by podsłuchać jej rozmowę z synem. Hamlet wpada w furię. Jego agresywne zachowanie przeraża matkę, która zaczyna wołać o pomoc. Poloniusz również krzyczy z ukrycia. Książę, myśląc, że za kotarą stoi Klaudiusz, przebija materiał mieczem i zabija starca.

Nie zważając na trupa, Hamlet kontynuuje atak na matkę. Wytyka jej moralny upadek i obrzydliwy związek z mordercą. Nagle pojawia się duch ojca, by przypomnieć synowi o celu misji. Gertruda nie widzi zjawy i uznaje, że Hamlet całkowicie postradał zmysły. Książę błaga matkę, by odsunęła się od Klaudiusza i zachowała w tajemnicy to, co zaszła w komnacie.

Akt IV

Scena I

Gertruda informuje męża o śmierci Poloniusza. Klaudiusz zdaje sobie sprawę, że cios był przeznaczony dla niego. Decyduje o natychmiastowym odesłaniu Hamleta i zatuszowaniu morderstwa.

Scena II i III

Rozenkranc i Gildenstern próbują dowiedzieć się, gdzie Hamlet ukrył ciało. Książę drwi z nich, nazywając ich gąbkami wchłaniającymi łaski króla. Ostatecznie staje przed Klaudiuszem i w makabryczny sposób zdradza miejsce ukrycia zwłok. Król nakazuje mu natychmiastowy wyjazd do Anglii. Gdy władca zostaje sam, ujawnia swój prawdziwy plan – wysłał do angielskiego króla tajny list z żądaniem natychmiastowej egzekucji Hamleta.

Scena IV

W drodze do portu Hamlet spotyka wojska norweskie pod wodzą Fortynbrasa, maszerujące na Polskę. Widok żołnierzy gotowych zginąć za kawałek bezwartościowej ziemi zawstydza księcia. Obiecuje sobie, że od tej pory jego myśli będą skupione wyłącznie na krwawej zemście.

Scena V

Śmierć ojca doprowadza Ofelię do prawdziwego obłędu. Dziewczyna krąży po zamku, śpiewa sprośne piosenki i rozdaje wyimaginowane kwiaty. Klaudiusz jest przerażony narastającym buntem luduMotyw zagrożenia władzy królewskiej przez niezadowolone masy społeczne, podsycane plotkami.. Do zamku wdziera się uzbrojony Laertes, żądając wyjaśnień w sprawie śmierci ojca. Widok obłąkanej siostry potęguje jego gniew. Król sprytnie manipuluje młodzieńcem, obiecując mu wskazanie prawdziwego winowajcy.

Scena VI i VII

Horacy otrzymuje list od Hamleta. Okazuje się, że statek księcia został zaatakowany przez piratów. Hamlet w brawurowy sposób dostał się na ich pokład i teraz wraca do Danii. To klasyczny zabieg deus ex machinaNiespodziewane rozwiązanie akcji, tu: atak piratów ratujący Hamleta przed dotarciem do Anglii..

Tymczasem Klaudiusz dowiaduje się o powrocie bratanka. Wspólnie z Laertesem knują podstęp. Zorganizują pokazowy pojedynek szermierczy. Laertes użyje ostrego, zatrutego miecza. Dla pewności król przygotuje również puchar z zatrutym winem. W trakcie narady wpada Gertruda z tragiczną wieścią – Ofelia utonęła w rzece.

Akt V

Scena I

Na cmentarzu grabarze kopią dół dla Ofelii. Zastanawiają się, czy samobójczyni zasługuje na chrześcijański pochówek. Nadchodzą Hamlet i Horacy. Książę wdaje się w filozoficzną dyskusję z grabarzem. Bierze do ręki czaszkę YorykaKrólewski błazen, którego czaszka stała się jednym z najsłynniejszych symboli marności życia., dawnego błazna królewskiego. Uświadamia sobie absolutną kruchość ludzkiego życia i równość wszystkich wobec śmierci.

Dobrze wiedzieć
Scena na cmentarzu to doskonały przykład motywu vanitas (marności). Szekspir zderza tu czarny humor grabarzy z głęboką refleksją nad przemijaniem. Wprowadzenie sceny komicznejSzekspir często wplatał humorystyczne epizody tuż przed tragicznym finałem, by rozładować napięcie. tuż przed krwawym finałem potęguje dramatyzm utworu.

Na cmentarz wkracza kondukt żałobny. Gdy Hamlet orientuje się, że to pogrzeb Ofelii, ujawnia się. Wskakuje do grobu i wdaje się w szarpaninę z Laertesem, krzycząc, że kochał dziewczynę bardziej niż tysiące braci.

Scena II

Hamlet opowiada Horacemu, jak przechytrzył króla. Znalazł tajny list z wyrokiem śmierci, podrobił pieczęć i napisał nowy rozkaz – polecił Anglikom ściąć Rozenkranca i Gildensterna. Książę nie czuje wyrzutów sumienia z powodu ich losu.

Pojawia się dworzanin Ozyryk i przekazuje zaproszenie na pojedynek. Hamlet, mimo złych przeczuć, przyjmuje wyzwanie. Przed walką przeprasza Laertesa za swoje zachowanie na cmentarzu. Rozpoczyna się starcie. Hamlet zdobywa przewagę. Klaudiusz wrzuca perłę z trucizną do pucharu i proponuje księciu wino. Hamlet odmawia. Zamiast niego kielich chwyta Gertruda i wypija śmiertelny trunek.

Walka staje się brutalna. Laertes rani Hamleta zatrutym ostrzem. W zamieszaniu walczący upuszczają broń i zamieniają się mieczami. Hamlet rani Laertesa jego własną, zatrutą bronią. Królowa pada na ziemię i przed śmiercią krzyczy, że wino było zatrute. Umierający Laertes wyznaje całą prawdę o spisku Klaudiusza.

Wściekły Hamlet przebija króla zatrutym mieczem i wmusza w niego resztkę wina z pucharu. Laertes i Hamlet przebaczają sobie nawzajem. Horacy chce wypić resztkę trucizny, by zginąć z przyjacielem, ale książę powstrzymuje go. Prosi, by Horacy przeżył i opowiedział światu prawdziwą historię Elsynoru.

Dalsza część jest milczeniem.

Hamlet umiera. Do zamku wkracza Fortynbras oraz posłowie z Anglii, którzy meldują o egzekucji dworzan. Horacy obiecuje wyjaśnić przyczyny tej rzezi. Fortynbras, przejmując władzę, nakazuje pochować Hamleta z najwyższymi honorami wojskowymi. Następuje ostateczne oczyszczenieKatharsis, moment przywrócenia porządku moralnego po serii tragicznych wydarzeń. i przywrócenie równowagi w państwie.

Hamlet — podejmij wyzwanie i poznaj lekturę! / 11
0% ukończone  ·  przesuń w bok, aby czytać następny artykuł