Motyw fatum i przeznaczenia w Iliadzie

Motyw w skrócie

Fatum w eposie Homera to konkretna siła, ciążąca nad każdą postacią. Grecy nazywali ją MojrąW mitologii greckiej bogini (lub boginie) losu, wyznaczająca granice ludzkiego życia i przeznaczenia. lub Ajsą. Traktowali ją jako potęgę starszą i potężniejszą od samych bogów olimpijskich. Mieszkańcy niebios dzierżą pioruny i prowadzą dłonie wojowników. Nikt jednak nie potrafi trwale odwrócić zapisanego wyroku.

W słynnej scenie kerostazjiMotyw ważenia losów ludzkich na złotej wadze przez najwyższe bóstwo, decydujący o życiu lub śmierci. najwyższy z bogów kładzie na szalach losy śmiertelników. Gdy jedna z szal opada ku HadesowiW mitologii greckiej podziemny świat zmarłych, a także imię boga władającego tą krainą., wyrok staje się ostateczny. Śmiertelnicy znają swoje przeznaczenie lub je przeczuwają. Ta świadomość nadaje ich wyborom ogromny ciężar. Fatum nie jest ślepym, mechanicznym przymusem. Człowiek zachowuje wolność w jednym aspekcie: sam decyduje, w jaki sposób zmierzy się z nieuchronnym końcem.

Jak motyw się przejawia?

Hektor żegna się z Andromachą

Przed decydującym starciem obrońca Troi, Hektor, spotyka przy bramach SkajskichGłówna brama starożytnej Troi, z której rozciągał się widok na pole bitwy i obóz Greków. żonę Andromachę i małego syna. Kobieta błaga męża, aby nie wracał na pole walki. Przewiduje niewolę dla siebie i dziecka. Hektor odpowiada ze spokojem, mając pełną świadomość nadchodzącej klęski.

Zgubę Troi ja sam przeczuwam w sercu i duszy.

Mimo tej wiedzy zakłada hełm i wychodzi do walki. To wybór człowieka, który rozumie swoje przeznaczenie i stawia mu czoła z honorem. Fatum odbiera mu możliwość ocalenia, ale pozostawia sprawczość i godność.

Śmierć Patroklosa

Kiedy przyjaciel Achillesa, Patroklos, zakłada jego zbroję i rusza do boju, odnosi wielkie sukcesy. Zwycięża aż do momentu interwencji bóstwa. Apollo trzykrotnie odpycha go od murów miasta, a następnie osobiście ściąga mu hełm i pozbawia tarczy. Bóg działa tu wyłącznie jako wykonawca wyroku.

Patroklos ginie z ręki wroga, ale to Apollo czyni go bezbronnym. Scena ta obnaża mechanizm przeznaczenia. Bogowie nie tworzą losu, oni go jedynie realizują jako posłuszne narzędzia. Śmierć Greka uruchamia łańcuch zdarzeń, który doprowadzi do ostatecznego starcia.

Wybór Achillesa

Morska bogini Tetyda ujawnia swojemu synowi, Achillesowi, dwie ścieżki życia. Pierwsza to długa, spokojna starość bez sławy. Druga to krótkie, chwalebne życie zakończone śmiercią na wojnie. Największy z greckich herosów dokonuje wyboru jeszcze przed wyruszeniem do walki.

Zabijając wroga, heros wypełnia ostatni etap własnej ścieżki. Ściąga na siebie wyrok, ponieważ po śmierci przeciwnika nadejdzie czas na niego. Przyszedł pod mury miasta z otwartymi oczami. Jego śmierć zyskuje wymiar świadomego poświęcenia w imię kleosStarożytne greckie pojęcie oznaczające nieśmiertelną chwałę, zdobywaną najczęściej poprzez bohaterską śmierć w walce..

Funkcja motywu

Przeznaczenie organizuje całą strukturę eposuGłówny gatunek epiki starożytnej, rozbudowany utwór wierszowany ukazujący losy bohaterów na tle przełomowych wydarzeń. niczym szkielet. Bez niego opowieść o oblężeniu byłaby zwykłą kroniką rzezi. Dzięki temu motywowi każda śmierć na polu bitwy zyskuje sens wykraczający poza przypadek. Wojownicy giną, ponieważ nadszedł ich wyznaczony czas.

Homer buduje atmosferę nieuchronności. Czytelnik współczuje walczącym, znając wynik z góry, podobnie jak oni sami. Twórca stawia fundamentalne pytanie o godność człowieka w obliczu sił, których nie da się pokonać. Wartość jednostki mierzy się sposobem, w jaki staje naprzeciw losu.

Umieszczenie mieszkańców niebios w roli wykonawców sugeruje, że boski porządek ustępuje przed kosmicznym prawem. Nadaje to dziełu wymiar metafizyczny. Światem rządzą reguły, których nikt nie ustanowił i nikt nie odwoła. W takim wszechświecie heroizm staje się jedyną sensowną odpowiedzią na brutalność egzystencji.