Mistrz i Małgorzata - streszczenie krótkie i szczegółowe

Streszczenie w pigułce

Pewnego upalnego dnia w Moskwie pojawia się tajemniczy cudzoziemiec, profesor Woland, który w rzeczywistości jest szatanem. Jego przybycie rozpoczyna serię niewytłumaczalnych i katastrofalnych wydarzeń. Pierwszą ofiarą jest redaktor Michał Berlioz, któremu Woland przepowiada dekapitację przez tramwaj – i przepowiednia natychmiast się spełnia. Świadek zdarzenia, poeta Iwan Bezdomny, w pogoni za diabelską świtą trafia do szpitala psychiatrycznego. Tam poznaje Mistrza, autora genialnej powieści o Poncjuszu Piłacie, zniszczonego przez krytykę literacką. Równolegle poznajemy historię ukochanej Mistrza, Małgorzaty, która dla jego odnalezienia jest gotowa na wszystko. Kobieta zawiera pakt z Wolandem i zostaje gospodynią na jego wielkim balu. W zamian za jej usługi diabeł zwraca jej Mistrza i jego zaginiony rękopis. Powieść kończy się, gdy Woland i jego świta opuszczają Moskwę, zabierając ze sobą kochanków. Nie trafiają oni do raju, lecz otrzymują dar wiecznego spokoju w ustronnym domu, uwalniając wcześniej duszę Poncjusza Piłata.

Streszczenie szczegółowe

Część I

1. Nigdy nie rozmawiaj z nieznajomymi

Akcja rozpoczyna się w upalny wieczór na Patriarszych PrudachNazwa skweru z parkiem i stawem w centrum Moskwy, popularne miejsce spotkań. w Moskwie. Dwóch literatów – Michał Aleksandrowicz Berlioz, prezes stowarzyszenia literackiego MassolitFikcyjne stowarzyszenie literackie, którego nazwa jest parodią licznych skrótowców organizacji radzieckich (np. Mossowiet). Stanowi satyrę na zbiurokratyzowany i konformistyczny światek literacki ZSRR., i młody poeta Iwan Nikołajewicz Ponyriow (pseudonim Bezdomny) – dyskutuje o poemacie Iwana o Jezusie. Berlioz poucza kolegę, że kluczem nie jest przedstawienie Jezusa w złym świetle, ale udowodnienie, że nigdy nie istniał.motyw ateizmu W tym momencie do ich rozmowy włącza się elegancki, tajemniczy cudzoziemiec.

Nieznajomy jest zszokowany, że dwaj intelektualiści są ateistamiOsoba niewierząca w istnienie Boga ani sił nadprzyrodzonych. W ZSRR ateizm był elementem oficjalnej ideologii państwowej.. Z nonszalancją powołuje się na dowody na istnienie BogaKlasyczne argumenty filozoficzne i teologiczne mające dowieść istnienia Boga. Nieznajomy wspomina o pięciu dowodach św. Tomasza z Akwinu i szóstym Immanuela Kanta. i twierdzi, że osobiście dyskutował o nich z Kantem przy śniadaniu. Przekonuje, że człowiek, jako istota śmiertelna, nie może kierować swoim losem. Ku zdumieniu literatów, przepowiada Berliozowi nagłą śmierć jeszcze tego wieczoru: kobieta odetnie mu głowę, ponieważ niejaka Annuszka już rozlała olej. Z tego powodu zebranie Massolitu, któremu Berlioz miał przewodniczyć, nie odbędzie się.

Cudzoziemiec przedstawia się jako profesor czarnej magiiRodzaj magii, której celem jest szkodzenie innym, często kojarzona z przywoływaniem demonów i sił nieczystych. i pokazuje paszport na nazwisko zaczynające się na literę „W". Aby udowodnić, że Jezus istniał, zaczyna opowieść, która przenosi akcję do starożytnej Judei.

W białym płaszczu z podbiciem koloru krwawnika, posuwistym krokiem kawalerzystysymbol władzy, wczesnym rankiem czternastego dnia wiosennego miesiąca nisan pod krytą kolumnadę łączącą oba skrzydła pałacu Heroda Wielkiego wyszedł procurator Judei Poncjusz Piłat.

2. Poncjusz Piłat

Piąty prokuratorW starożytnym Rzymie urzędnik zarządzający prowincją, posiadający władzę wojskową, administracyjną i sądowniczą. Judei, Poncjusz Piłat, cierpi na potworny atak migreny. Przed jego oblicze zostaje przyprowadzony skazany przez SanhedrynNajwyższa rada religijna i sądownicza Żydów w starożytności, składająca się z 71 członków. na śmierć więzień, Jeszua Ha-Nocri. Piłat ma jedynie zatwierdzić wyrok. Jeszua zaprzecza oskarżeniom o podburzanie ludu i chęć zburzenia świątyni, twierdząc, że jego uczeń, Mateusz Lewita, wszystko źle zapisuje.

Ku zdumieniu Piłata, Jeszua odgaduje jego myśli o pragnieniu ucieczki od bólu, a nawet o truciźnie. Twierdzi, że wszyscy ludzie są z natury dobrzy, a zło wynika z nieszczęścia.motyw dobra i zła Piłat, zaintrygowany i poruszony, jest gotów go ułaskawić. Niestety, w aktach oskarżenia znajduje zarzut obrazy majestatu cesarza. Jeszua przyznaje, że mówił, iż wszelka władza jest gwałtem i nadejdzie królestwo prawdy, w którym nie będzie żadnej władzy. To przesądza sprawę. Piłat zatwierdza wyrok śmierci.

Później prokurator spotyka się z arcykapłanem Józefem Kajfaszem. Zgodnie z tradycją święta PaschyNajważniejsze święto żydowskie, obchodzone na pamiątkę wyzwolenia Izraelitów z niewoli egipskiej., może uwolnić jednego skazańca. Proponuje Jeszuę, ale Kajfasz nieugięcie żąda wolności dla buntownika Bar Rawana. Piłat, zmuszony do ustępstwa, ogłasza tłumom wyrok.

3. Dowód siódmy

Profesor kończy opowieść. Berlioz, utwierdzony w przekonaniu, że ma do czynienia z wariatem, postanawia zawiadomić biuro turystyki zagranicznej. Nieznajomy oświadcza, że zamierza zatrzymać się w mieszkaniu Berlioza i dodaje, że skoro literaci nie wierzą w Boga, to może uwierzą w diabła. Twierdzi, że zaraz otrzymają siódmy, ostateczny dowód na jego istnienie.

Berlioz rusza w stronę budki telefonicznej. Gdy próbuje przejść przez tory, poślizguje się na czymś i wpada pod nadjeżdżający tramwaj, prowadzony przez kobietę. Pojazd odcina mu głowę. Przepowiednia spełnia się co do joty.

4. Pogoń

Iwan Bezdomny jest w szoku. Z rozmowy dwóch kobiet dowiaduje się, że niejaka Annuszka faktycznie rozlała tego ranka olej słonecznikowy na torach. Poeta kojarzy fakty: przepowiednia profesora, kobieta motorniczy, rozlany olej. To nie mógł być przypadek. Postanawia schwytać tajemniczego cudzoziemca.

Rozpoczyna się szaleńczy pościg za profesorem, do którego dołączają dwie dziwaczne postacie: chudy jegomość w kraciastej marynarce, dżokejcePłaska, okrągła czapka z daszkiem, noszona przez dżokejów. i z pękniętymi binoklamiOkulary bez zauszników, utrzymujące się na nosie dzięki sprężynującemu zaciskowi. oraz gigantyczny czarny kot, chodzący na dwóch łapach.symbol diabła Trójka z łatwością umyka Iwanowi, rozdzielając się. Kot wskakuje na zderzak tramwaju i odjeżdża, a profesor znika w plątaninie uliczek. Zdesperowany poeta wdziera się do przypadkowego mieszkania, zabiera świeczkę i ikonę, po czym rusza nad rzekę, przekonany, że tam znajdzie uciekinierów. Po kąpieli odkrywa, że jego ubranie zniknęło, a na jego miejscu leżą podarte kalesony. W tym stroju postanawia szukać profesora w GribojedowieFikcyjny dom, siedziba stowarzyszenia Massolit. Nazwa nawiązuje do rosyjskiego pisarza Aleksandra Gribojedowa. Słynął z luksusowej restauracji, niedostępnej dla zwykłych śmiertelników..

5. Co się zdarzyło w Gribojedowie

W siedzibie Massolitu, w słynnej restauracji Gribojedowa, zarząd niecierpliwie czeka na Berlioza. Gdy dociera do nich wieść o jego tragicznej śmierci, w lokalu pojawia się Iwan Bezdomny – bosy, w kalesonach, z podrapaną twarzą i świecą w dłoni. Zaczyna chaotycznie opowiadać o profesorze, Poncjuszu Piłacie i gadającym kocie. Jego opowieść zostaje uznana za majaczenie szaleńca. Gdy Iwan wdaje się w bójkę, zostaje obezwładniony, skrępowany i odwieziony do szpitala psychiatrycznego.

6. Schizofrenia, zgodnie z zapowiedzią

W klinice psychiatrycznej Iwan opowiada lekarzowi swoją historię. Próbuje dzwonić na milicję, żądając wysłania wozów pancernych w celu schwytania „konsultanta". Kiedy orientuje się, że nie zostanie wypuszczony, próbuje uciec przez okno. Otrzymuje zastrzyk uspokajający. Lekarz diagnozuje u niego schizofrenięPoważna choroba psychiczna charakteryzująca się m.in. zaburzeniami myślenia, postrzegania i emocji, często prowadząca do urojeń i halucynacji..

7. Fatalne mieszkanie

Stiopa Lichodiejew, dyrektor teatru VariétésFikcyjny moskiewski teatr rewiowy, w którym odbywa się słynny seans czarnej magii., budzi się na potwornym kacu w swoim mieszkaniu przy ulicy Sadowej 302-A, które dzielił z Berliozem. Obok łóżka widzi nieznajomego, który przedstawia się jako Woland, specjalista od czarnej magii, i twierdzi, że jest umówiony na dzisiejszy występ w teatrze Stiopy. Zdezorientowany dyrektor niczego nie pamięta, ale Woland pokazuje mu kontrakt z jego własnym podpisem.

Stiopa dzwoni do dyrektora finansowego teatru, Rimskiego, który potwierdza występ. W mieszkaniu pojawiają się też znajome nam postacie: człowiek w kraciastej marynarce i ogromny kot pijący wódkę. Woland oświadcza, że potrzebuje tego mieszkania dla siebie i swojej świty.motyw domu W następnej chwili Stiopa w niewytłumaczalny sposób materializuje się w Jałcie, setki kilometrów od Moskwy.

8. Pojedynek profesora z poetą

W szpitalu Iwan rozmawia z dyrektorem kliniki, profesorem Strawińskim. Próbuje go przekonać, że jest zdrowy, ale Strawiński zręcznie dowodzi, że jego zachowanie było irracjonalne i wymaga leczenia. Radzi mu, by zamiast osobiście ścigać przestępców, napisał spokojnie zawiadomienie na milicję. Iwan, uspokojony logiką profesora, zgadza się pozostać w klinice.

9. Głupie dowcipy Korowiowa

Nikanor Iwanowicz Bosy, prezes spółdzielni mieszkaniowej, udaje się do opieczętowanego mieszkania Berlioza. Zastaje tam jegomościa w kraciastej marynarce, który przedstawia się jako Korowiow, tłumacz zagranicznego artysty Wolanda. Twierdzi, że Lichodiejew zgodził się udostępnić im mieszkanie na czas swojego pobytu w Jałcie. Bosy jest sceptyczny, ale Korowiow pokazuje mu list od Stiopy, który w magiczny sposób znalazł się w teczce prezesa.

Uspokojony Bosy przyjmuje od Korowiowa opłatę za czynsz oraz łapówkę w wysokości 400 rubli. Gdy tylko wychodzi, Korowiow dzwoni na milicję i donosi, że Nikanor Iwanowicz spekuluje walutąW ZSRR posiadanie obcej waluty przez obywateli było surowo zabronione i karane jako poważne przestępstwo gospodarcze.. W tym samym czasie Bosy chowa łapówkę w przewodzie wentylacyjnym w toalecie. Chwilę później do jego mieszkania wkraczają agenci i w wentylacji znajdują paczkę – ale zamiast rubli są w niej dolary. Przerażony prezes zostaje aresztowany.

10. Wieści z Jałty

W teatrze Variétés dyrektor finansowy Rimski i administrator Warionucha bezskutecznie próbują skontaktować się z Lichodiejewem. Nagle otrzymują depeszęKrótka wiadomość przesyłana za pomocą telegrafu; telegram. z Jałty, informującą, że na tamtejszym komisariacie pojawił się człowiek podający się za dyrektora teatru. Uznają to za żart, ale kolejne depesze, w tym jedna z odręcznym pismem Stiopy, potwierdzają jego obecność na Krymie. Rimski i Warionucha są w kropce – jak Lichodiejew mógł pokonać tysiące kilometrów w kilkanaście minut?

Rimski każe Warionusze zanieść depesze na milicję. Gdy administrator ma już wychodzić, dzwoni telefon i tajemniczy głos nakazuje mu tego nie robić. Warionucha ignoruje ostrzeżenie, ale na ulicy drogę zastępują mu wielki kot i mały, rudy człowieczek z kłem (Asasello). Zostaje pobity i zaniesiony do mieszkania nr 50, gdzie wita go naga, ruda wiedźma. Pocałunek kobiety sprawia, że mdleje.

11. Rozdwojenie Iwana

W szpitalu Iwan próbuje napisać doniesienie na milicję, ale nie jest w stanie złożyć sensownego zdania. W jego głowie kłócą się dwie osobowości: stary, porywczy Iwan i nowy, rozsądny, który przyznaje, że jego dotychczasowe działania były szalone. Nagle na balkonie swojego pokoju dostrzega tajemniczą postać.

12. Czarna magia oraz jak ją zdemaskowano

W teatrze Variétés rozpoczyna się wyczekiwany seans czarnej magii. Konferansjer Żorż Bengalski zapowiada, że wszystkie sztuczki zostaną na końcu zdemaskowane. Na scenie pojawia się Woland ze swoją świtą. Korowiow i kot Behemot rozpoczynają przedstawienie. Z sufitu zaczyna padać deszcz czerwońcówPopularna nazwa banknotu o nominale 10 rubli w ZSRR., które publiczność chciwie łapie.

Bengalski próbuje racjonalizować zjawisko, co irytuje Korowiowa. Na sugestię z widowni, kot Behemot urywa konferansjerowi głowę. Po chwili, na prośbę publiczności, przytwierdza ją z powrotem. Następnie na scenie otwiera się „magazyn dla pań", gdzie kobiety mogą za darmo wymieniać swoje stare ubrania na eleganckie paryskie stroje. Gdy jedna z nich, Arkadiusz Siemplejarow, domaga się zdemaskowania trików, Korowiow publicznie ujawnia jego romans, co prowadzi do awantury. W ogólnym chaosie cała trupa Wolanda znika ze sceny.

13. Pojawia się bohater

Tajemniczy gość z balkonu wchodzi do pokoju Iwana. Wysłuchuje jego historii o spotkaniu na Patriarszych Prudach i, ku zdziwieniu poety, nie uważa go za wariata. Oświadcza, że Iwan spotkał samego szatana. Nieznajomy przedstawia się jako Mistrz. Opowiada, że jest historykiem, który wygrał na loterii dużą sumę pieniędzy, rzucił pracę i poświęcił się pisaniu powieści o Poncjuszu Piłacie.

Pewnego dnia spotkał kobietę niosącą bukiet żółtych kwiatów. Zakochali się w sobie od pierwszego wejrzenia. Była mężatką, więc ich związek pozostawał w tajemnicy. Stała się jego muzą i największą zwolenniczką powieści. Gdy Mistrz ukończył dzieło, próbował je wydać, ale spotkał się z odmową. Wkrótce w prasie ukazały się zjadliwe recenzje autorstwa krytyków Łatuńskiego i Laurowicza, które zniszczyły powieść i jej autora. Mistrz popadł w depresję i zaczął bać się ciemności.motyw artysty i dzieła Pewnej nocy, w akcie desperacji, spalił rękopis w piecu. Wtedy wróciła jego ukochana, która gołymi rękami wyciągnęła z ognia tlące się resztki. Obiecała, że go wyleczy i odejdzie od męża. Jednak wkrótce po jej wyjściu Mistrz został aresztowany (w wyniku donosu), a po zwolnieniu, nie mając dokąd pójść, sam zgłosił się do kliniki.

14. Chwała kogutowi!

Rimski siedzi samotnie w swoim gabinecie w teatrze. Na ulicy panuje chaos – eleganckie ubrania, które kobiety otrzymały podczas seansu, zniknęły, pozostawiając je w samej bieliźnie. Nagle w gabinecie pojawia się zaginiony Warionucha. Opowiada dziwną historię o tym, jakoby Lichodiejew upił się i robił wszystkim kawały. Rimski mu nie wierzy, zauważa w administratorze coś nienaturalnego – jest blady i nie rzuca cienia. Warionucha staje się wampiremW folklorze istota nieumarła, która żywi się krwią ludzi. W powieści Bułhakowa Warionucha i Hella są przedstawieni jako wampiry..

Przerażony Rimski widzi, jak przez okno próbuje wejść naga dziewczyna-wampir (Hella). W ostatniej chwili ratuje go pianie koguta, które zwiastuje świt. Potwory znikają. Rimski w panice ucieka na dworzec i wsiada do pociągu do Leningradu.

15. Sen Nikanora Iwanowicza

Nikanor Iwanowicz Bosy również trafia do kliniki psychiatrycznej. Podczas przesłuchania upiera się, że brał ruble, nie dolary, i że za wszystkim stoi Korowiow. Otrzymuje zastrzyk uspokajający i zapada w sen. Śni mu się, że znajduje się w teatrze, gdzie prowadzący zmusza publiczność do oddawania nielegalnie posiadanej waluty. Sen jest groteskowym odzwierciedleniem jego lęków i paranoi panującej w społeczeństwie.

16. Kaźń

Akcja wraca do JeruszalaimHebrajska nazwa Jerozolimy, używana w powieści Mistrza dla podkreślenia historycznego i biblijnego klimatu.. Na Nagiej GórzeWzgórze poza murami Jerozolimy, tradycyjnie utożsamiane z Golgotą, miejscem ukrzyżowania Jezusa. trwa egzekucja Jeszui i dwóch innych skazańców. Panuje potworny upał, a nad miastem zbiera się burza. Z ukrycia obserwuje wszystko Mateusz Lewita, który wcześniej próbował bezskutecznie ukraść nóż, by skrócić cierpienia swojego mistrza. Skazańcy mdleją z bólu. Na rozkaz centurionaOficer w armii rzymskiej dowodzący centurią, oddziałem liczącym około 80-100 żołnierzy. Marka Szczurzej Śmierci, jeden z oprawców podaje Jeszui gąbkę z wodą, a następnie przebija mu serce włócznią. Gdy nadciąga gwałtowna ulewa, tłum i żołnierze uciekają. Mateusz Lewita zdejmuje ciało Jeszui z krzyża.

17. Niespokojny dzień

Następnego dnia po seansie w Moskwie panuje zamieszanie. Ludzie szturmują kasy teatru, ale przedstawienie jest odwołane. Milicja prowadzi śledztwo, ale nie znajduje żadnych śladów po Wolandzie i jego trupie. Pieniądze z kas teatru, a także te, którymi płacono w bufecie czy taksówkarzom, zamieniają się w bezwartościowe etykiety. Księgowy teatru, Łastoczkin, odkrywa, że w Komisji Nadzoru Widowisk zamiast przewodniczącego siedzi pusty garnitur, a pracownicy śpiewają w chórze. Gdy próbuje wpłacić utarg do banku, okazuje się, że ruble zamieniły się w obcą walutę, za co zostaje natychmiast aresztowany.

18. Pechowi goście

Do Moskwy przyjeżdża wuj zmarłego Berlioza, Maksymilian Andriejewicz Popławski z Kijowa. Otrzymał absurdalny telegram o śmierci siostrzeńca, rzekomo wysłany przez samego nieboszczyka. Popławski liczy na przejęcie atrakcyjnego mieszkania w stolicy. W mieszkaniu nr 50 spotyka jednak Korowiowa i gadającego kota Behemota. Po chwili pojawia się Asasello, który grozi mu i wyrzuca go z mieszkania, nakazując powrót do Kijowa.

Kolejnym gościem jest Andrzej Fokicz Sokow, bufetowy z Variétés, który przyszedł poskarżyć się na straty spowodowane przez znikające czerwońce. Woland wygłasza mu tyradę na temat fatalnej jakości jedzenia w jego bufecie. Na pożegnanie Korowiow przepowiada mu śmierć na raka wątroby za dziewięć miesięcy. Przerażony Sokow pędzi do najlepszego specjalisty.

Część II

19. Małgorzata

Za mną, czytelniku! Któż to ci powiedział, że nie ma już na świecie prawdziwej, wiernej, wiecznej miłości? A niechże wyrwą temu kłamcy jego plugawy język!

Poznajemy ukochaną Mistrza, trzydziestoletnią Małgorzatę. Jest żoną wybitnego specjalisty, żyje w luksusie, ale czuje się nieszczęśliwa i pusta.motyw niespełnienia Od zniknięcia Mistrza nie może znaleźć sobie miejsca. Tego dnia, dręczona snem o ukochanym, wychodzi na spacer. Pod murem Kremla jest świadkiem konduktu pogrzebowego Berlioza, któremu, jak słyszy, skradziono głowę z trumny.

Na ławce dosiada się do niej Asasello. Wie o niej wszystko, cytuje nawet fragmenty spalonej powieści Mistrza. Składa jej propozycję w imieniu „pewnego cudzoziemca": zaprasza ją na bal. Małgorzata, widząc w tym szansę na odnalezienie ukochanego, zgadza się.motyw miłości Asasello wręcza jej pudełeczko z magicznym kremem i każe czekać na telefon.

20. Krem Asasella

Wieczorem Małgorzata naciera się kremem. Kosmetyk działa cuda – kobieta młodnieje, staje się olśniewająco piękna, a jej ciało zyskuje zdolność lewitacji. Czuje się wolna i potężna. Dzwoni Asasello i instruuje ją, by o wpół do dziesiątej wyleciała naga na miotle przez okno. Małgorzata pisze list pożegnalny do męża, żegna się ze służącą Nataszą i wylatuje w noc, ku przerażeniu swojego sąsiada, Mikołaja Iwanowicza.

21. Lot

Niewidzialna dla innych, Małgorzata leci nad Moskwą, upajając się wolnością. Postanawia zemścić się na krytyku Łatuńskim, który zniszczył Mistrza. Wlatuje do jego mieszkania i kompletnie je demoluje. W trakcie destrukcji dołącza do niej jej służąca Natasza, która również użyła resztek kremu i leci na wieprzu, w którego zamienił się podglądający ją sąsiad, Mikołaj Iwanowicz. Obie docierają za miasto, gdzie czeka na nie Asasello w automobilu, którym lecą do mieszkania na Sadowej.

22. Przy świecach

W mieszkaniu Berlioza, które magicznie rozszerzyło swoje granice, Małgorzata poznaje Wolanda i resztę jego świty. Korowiow wyjaśnia jej zadanie: co roku Woland wydaje wielki bal, na który zaprasza największych grzeszników w historii.nawiązanie do Fausta Tradycja wymaga, by gospodynią była kobieta o imieniu Małgorzata, pochodząca z miasta, w którym odbywa się bal. Małgorzata bez wahania zgadza się pełnić tę rolę.

23. Wielki bal u szatana

Rozpoczynają się przygotowania. Hella i Natasza kąpią Małgorzatę w basenie krwi, a następnie nacierają olejkami. Ubrana jedynie w diadem i ciężki medalion z pudlem na szyi, staje na podeście, by witać gości. Z otchłani kominka zaczynają przybywać tłumy potępieńców: truciciele, mordercy, zdrajcy, wszyscy w ludzkiej postaci. Każdy z nich musi ucałować prawe kolano królowej balu.

Małgorzata jest wyczerpana, ale dzielnie pełni swoją rolę.motyw winy i kary Zwraca szczególną uwagę na Friedę, kobietę, która udusiła swoje nowo narodzone dziecko chusteczką. Za karę co rano pokojówka przynosi jej tę samą chusteczkę. W kulminacyjnym momencie balu pojawia się Woland z głową Berlioza na tacy. Wznosi toast krwią barona Meigla, donosiciela, którego na miejscu zabija Asasello. Pije z czaszki Berlioza, a potem podaje ją Małgorzacie. Gdy ta wypija krew, bal dobiega końca, a mieszkanie wraca do normalnych rozmiarów.

24. Wydobycie mistrza

Po balu Woland pyta Małgorzatę o jej życzenie. Zamiast prosić o siebie, Małgorzata wstawia się za Friedą, prosząc, by uwolniono ją od dręczącej ją chusteczki. Woland zgadza się, by to ona sama ułaskawiła kobietę. Dopiero potem pyta o jej prawdziwe pragnienie.

Chcę, by mi natychmiast, w tej chwili zwrócono mego ukochanego mistrza.

W tej samej chwili w pokoju pojawia się Mistrz w szpitalnym ubraniu. Woland dowiaduje się o spalonej powieści i wygłasza słynne zdanie: „Rękopisy nie płoną!". Na jego stole materializuje się kompletny maszynopis. Diabeł zwraca kochankom ich dawną suterenęMieszkanie znajdujące się na najniższej kondygnacji budynku, częściowo poniżej poziomu gruntu., magicznie usuwając z niej nowego lokatora, Alojzego Mogarycza, który zadenuncjował Mistrza. Małgorzata i Mistrz wracają do swojego domu.

25. Jak prokurator usiłował ocalić Judę z Kiriatu

Wracamy do powieści Mistrza. Piłat, dręczony wyrzutami sumienia, wzywa szefa tajnej służby, Afraniusza. Nakazuje mu zapewnić dyskretny i godny pochówek skazańcom. Jego głównym zleceniem jest jednak ochrona Judasza z Kiriatu, który ma tej nocy zostać zamordowany za zdradę Jeszui. Piłat przewiduje, że pieniądze, które Judasz otrzymał, zostaną podrzucone arcykapłanowi jako dowód jego rzekomej skruchy.

26. Złożenie do grobu

Plan Afraniusza jest jednak inny. Spotyka się z kobietą o imieniu Nisa, która zwabia Judasza w pułapkę do gaju oliwnego za miastem. Tam czekają na niego mordercy, którzy zabijają go i zabierają sakiewkę z trzydziestoma tetradrachmamiStarożytna srebrna moneta grecka, używana także w Judei w czasach rzymskich.. Pieniądze, zgodnie z przewidywaniami Piłata, zostają podrzucone do pałacu arcykapłana. Afraniusz melduje prokuratorowi wykonanie zadania. Później do Piłata przybywa Mateusz Lewita, który chce zabić Judasza. Piłat informuje go, że Judasz już nie żyje, dodając: „To ja go zabiłem".

27. Zagłada mieszkania numer pięćdziesiąt

W Moskwie trwa intensywne śledztwo. Władze dochodzą do wniosku, że za wszystkim stoi genialna szajka hipnotyzerów i brzuchomówców. Przesłuchiwani są wszyscy zamieszani w aferę. Gdy śledczy w końcu wchodzą do mieszkania nr 50, zastają tam tylko kota Behemota bawiącego się prymusemPrzenośna kuchenka naftowa, popularna w ZSRR.. Wywiązuje się strzelanina, w której kule omijają kota. Behemot oblewa mieszkanie benzyną, podpalając je. Z płonącego lokalu przez okno wylatują trzy męskie sylwetki i jedna naga kobieta.

28. Ostatnie przygody Korowiowa i Behemota

Korowiow i Behemot udają się do restauracji w Gribojedowie. Gdy pojawiają się agenci, by ich aresztować, duet wywołuje pożar i znika. Siedziba Massolitu staje w płomieniach.

29. Przesądzone zostają losy mistrza i Małgorzaty

O zachodzie słońca na dachu jednego z moskiewskich budynków Woland i Asasello obserwują miasto. Pojawia się przed nimi Mateusz Lewita. Został przysłany przez „Niego" (Jeszuę) z prośbą. Przeczytał on powieść Mistrza i prosi, aby Woland zabrał autora i jego ukochaną do siebie, obdarzając ich spokojem. Mistrz i Małgorzata nie zasłużyli na światłość, ale zasłużyli na spokój.

30. Czas już! Czas!

W suterenie kochanków zjawia się Asasello. Częstuje ich winem Falerno, które okazuje się trucizną. Mistrz i Małgorzata umierają w swoim świecie, by po chwili powstać w innej formie. Asasello podpala suterenę, zacierając ostatnie ślady ich ziemskiego życia. Cała trójka wylatuje na czarnych koniach w szalejącą nad miastem burzę. Po drodze Mistrz żegna się z Iwanem w klinice.

31. Na Worobiowych Górach

Na wzgórzu nad Moskwą cała diabelska świta wraz z Mistrzem i Małgorzatą zatrzymuje się po raz ostatni. Mistrz żegna się z miastem, które przyniosło mu tyle cierpienia i miłości. Wszyscy wzbijają się na koniach w niebo.

32. Przebaczenie i wiekuista przystań

W świetle księżyca orszak dociera do skalistej, bezludnej krainy. Na tronie siedzi Poncjusz Piłat ze swoim psem Bangą. Od dwóch tysięcy lat cierpi na bezsenność i dręczą go wyrzuty sumienia, pragnąc dokończyć rozmowę z Jeszuą. Woland pozwala Mistrzowi uwolnić swojego bohatera.

Jesteś wolny! Jesteś wolny! On czeka na ciebie.

Na te słowa Piłat zrywa się i wraz z psem rusza księżycową drogą na spotkanie z Jeszuą. Dla Mistrza i Małgorzaty czeka ich wiekuista przystań – mały domek z ogrodem, gdzie odnajdą obiecany spokój.

Epilog

Po zniknięciu Wolanda Moskwa powoli wraca do normy. Oficjalna wersja mówi o szajce hipnotyzerów. W całym kraju trwa polowanie na czarne koty. Losy bohaterów układają się różnie: Żorż Bengalski porzuca pracę konferansjera, a Alojzy Mogarycz zostaje dyrektorem finansowym Variétés po Rimskim.

Iwan Bezdomny porzuca poezję i zostaje profesorem w Instytucie Historii i Filozofii. Jednak co roku, podczas wiosennej pełni księżyca, dręczą go sny. Widzi w nich kaźń na Nagiej Górze, a potem Poncjusza Piłata idącego księżycową drogą obok Jeszui. We śnie pojawia się też Mistrz, który zapewnia go, że tak właśnie wszystko się skończyło. Potem, aż do następnej pełni, nic już nie zakłóca spokoju profesora – „ani beznosy morderca Gestasa, ani okrutny piąty procurator Judei, eques Romanus(łac.) „rycerz rzymski" lub „jeździec rzymski". Tytuł członka ekwitów, drugiej po senatorach warstwy społecznej w starożytnym Rzymie. Poncjusz Piłat należał do tego stanu., Poncjusz Piłat".