Charakterystyka Winstona Smitha

ytówka bohatera

• Imię i nazwisko: Winston Smith
• Wiek: 39 lat
• Status społeczny: członek Zewnętrznej PartiiZewnętrzna Partia Średnia warstwa społeczna w Oceanii, pełniąca funkcje urzędnicze, ściśle inwigilowana przez władzę.
• Zawód: urzędnik w Departamencie Archiwów Ministerstwa PrawdyMinisterstwo Prawdy (Minitrud) Instytucja w Oceanii zajmująca się propagandą, cenzurą i nieustannym fałszowaniem historii.
• Rola w utworze: główny bohater, narrator i emocjonalny filtr, przez który czytelnik poznaje dystopijny świat.

Wygląd i cechy zewnętrzne

Orwell kreśli obraz człowieka fizycznie zniszczonego przez system. Winston ma trzydzieści dziewięć lat, ale wygląda na znacznie starszego. Ma jasne włosy, niebieskie oczy i drobną, wątłą sylwetkę, którą ukrywa pod niebieskim kombinezonem członka Partii. Nad prawą kostką nosi niegojący się wrzód żylakowy, który sprawia mu ból przy każdym wysiłku. Jego ciało to chodzący dowód na to, jak życie w OceaniiOceania Jedno z trzech supermocarstw w świecie Orwella, obejmujące m.in. obie Ameryki i Wielką Brytanię. wysysa z człowieka siły witalne. Pierwsze zdanie powieści –

Był jasny, zimny dzień kwietniowy i zegary biły trzynastą.

– wprowadza natychmiastowy dysonans. Winston idealnie wtapia się w ten nienaturalny, zaburzony świat.

Portret psychologiczny

Bunt ukryty pod maską konformisty

Na co dzień Winston funkcjonuje jak posłuszny trybik w maszynie. Uczestniczy w Dwuminutach NienawiściDwuminuty Nienawiści Codzienny, obowiązkowy rytuał, podczas którego obywatele wyładowują agresję na wrogach systemu., wykonuje polecenia, nie wychyla się. Pod tą powłoką kipi jednak nienawiść do systemu. Kupuje stary pamiętnik i zaczyna go potajemnie prowadzić, co samo w sobie jest myślozbrodnią karaną śmiercią lub waporyzacjąWaporyzacja Całkowite wymazanie człowieka z rejestrów i historii, fizyczna i dokumentalna egzekucja.. Zapisuje w nim wielokrotnie słowa: „Precz z Wielkim Bratem”. Jego bunt początkowo jest czysto wewnętrzny. To tlący się żar, który bohater starannie ukrywa przed okiem Teleekranu.

Obsesja na punkcie obiektywnej prawdy

Praca Winstona polega na fałszowaniu historii. Zmienia dawne artykuły prasowe tak, by zgadzały się z aktualną linią Partii. Ten paradoks niszczy go od środka. Kiedy natrafia na fotografię dowodzącą niewinności dawnych przywódców rewolucji (Jonesa, Aaronsona i Rutherforda), wrzuca ją do otworu pamięciOtwór pamięci System rur pneumatycznych służący do niszczenia niewygodnych dokumentów w piecach.. Faktu nie potrafi jednak wymazać z własnej głowy. Rozpaczliwie trzyma się obiektywnej rzeczywistości. Nie potrafi opanować dwójmyśleniaDwójmyślenie Zdolność do jednoczesnego wyznawania dwóch sprzecznych poglądów i wierzenia w oba z nich., które pozwala reszcie społeczeństwa szczerze wierzyć w ewidentne kłamstwa rządu.

Samotność i głód bliskości

Bohater żyje w permanentnej izolacji. Jego żona Katharine była zimna, wyprana z emocji, a seks traktowała wyłącznie jako „dług wobec Partii”. Brak autentycznej więzi sprawia, że Winston reaguje szokiem na gryps od Julii z wyznaniem miłości. Ich późniejszy romans to dla niego coś znacznie więcej niż fizyczna przyjemność. To akt politycznej rebelii. Bliskość drugiego człowieka staje się dowodem na to, że Partia nie zdołała jeszcze zniszczyć podstawowych ludzkich instynktów.

Intelektualna odwaga połączona z naiwnością

Winston myśli, analizuje i wyciąga wnioski. Rozumie mechanizmy władzy. Wie, że systemu nie da się obalić od wewnątrz. Szuka kontaktu z mitycznym BractwemBractwo Legendarna, podziemna organizacja oporu, rzekomo kierowana przez Emmanuela Goldsteina.. Jego przenikliwość idzie jednak w parze z tragiczną naiwnością. Ufa O'Brienowi wyłącznie na podstawie jednego, przelotnego spojrzenia wymienionego w tłumie. Desperacko chce wierzyć, że ma sojusznika w Wewnętrznej Partii. To pragnienie ostatecznie doprowadza go do zguby.

Ewolucja bohatera

Przemiana Winstona przebiega w trzech etapach. Początkowo jest biernym obserwatorem. Prowadzi dziennik, nienawidzi systemu, ale nie podejmuje realnych działań. Zakłada z góry, że przegra i zostanie złapany.

Związek z Julią pcha go do działania. Wynajmują pokój nad sklepem pana Charringtona, tworząc prywatną enklawę normalności. Winston odzyskuje siły fizyczne, wrzód na nodze przestaje boleć. Przystępuje do Bractwa, składa przysięgę przed O'Brienem i czyta Księgę Goldsteina. Osiąga szczyt swojej tożsamości jako świadomy buntownik. Jest gotów kłamać, zabijać i niszczyć, byle tylko zaszkodzić Partii.

Trzeci etap to upadek w Ministerstwie MiłościMinisterstwo Miłości (Minimił) Resort zajmujący się inwigilacją, torturami i praniem mózgów obywateli.. Tortury fizyczne i psychiczne stopniowo rozkładają jego osobowość. Winston pęka, ale kurczowo trzyma się uczucia do Julii jako ostatniej linii obrony. Ostateczny cios spada w Pokoju 101Pokój 101 Sala tortur, w której więzień musi zmierzyć się ze swoim największym, osobistym koszmarem.. Przerażony wizją klatki ze szczurami, krzyczy:

Zróbcie to Julii! Zróbcie to Julii, nie mnie!

Tym samym zdradza jedyną osobę, którą kochał, i bezpowrotnie traci resztki człowieczeństwa. Powieść kończy się w kawiarni Pod Kasztanem. Pusty, złamany Winston patrzy na plakat Wielkiego Brata i czuje do niego szczerą miłość.

Ocena postaci

Uważam, że Winston Smith to jeden z najbardziej tragicznych bohaterów w historii literatury. Nie jest herosem. Nie ratuje świata, nie porywa tłumów, nie ginie męczeńską śmiercią na barykadzie. Przegrywa absolutnie wszystko, łącznie z własną duszą. Orwell celowo nie daje mu zginąć z godnością – zostawia go przy życiu jako pustą, posłuszną skorupę.

Dla mnie Winston to przerażające ostrzeżenie. Pokazuje, że totalitaryzm nie zadowala się samym posłuszeństwem. System chce kontrolować myśli i uczucia, a wrogów nie zabija, lecz przerabia na fanatycznych zwolenników. Obserwując losy Smitha, trudno nie zadać sobie pytania o granice ludzkiej wytrzymałości. Jego historia udowadnia, że każdy człowiek ma swój własny Pokój 101, w którym pękają wszelkie ideały.

  Dowiedz się więcej