Czas i miejsce akcji „Skąpca”
Akcja komedii Moliera rozgrywa się w drugiej połowie XVII wieku w Paryżu, w posiadłości tytułowego bohatera. Brak precyzyjnych ram czasowych i dokładnej lokalizacji nadaje utworowi uniwersalny charakter, skupiając uwagę odbiorcy na psychologii postaci. Ograniczenie przestrzeni do jednego, zaniedbanego domu doskonale oddaje chorobliwe skąpstwo zamożnego paryskiego mieszczanina.
Autor: Karolina Marlęga
Czas czytania: 2 min
Czas akcji: uniwersalność ponad historią
Wydarzenia przedstawione w utworze toczą się w drugiej połowie XVII wieku. Molier zrezygnował z podawania konkretnych dat, traktując swoją sztukę jako utwór współczesny ówczesnej widowni. Taki zabieg celowo odrywa fabułę od konkretnych uwarunkowań historyczno-społecznych.
Brak precyzyjnego tła historycznego sprawia, że sztuka zyskuje wymiar ponadczasowy. Autor skupia się na komedii charakterówOdmiana komedii, w której komizm wynika z wyjaskrawienia określonych cech psychologicznych głównego bohatera., a nie na kronikarskim zapisie epoki. Problem chorobliwej chciwości jest na tyle powszechny, że akcja mogłaby równie dobrze rozgrywać się w starożytności lub w czasach nam współczesnych.
Główną inspiracją dla Moliera była komedia „Aulularia” (Sztuka o garncu), którą w starożytności napisał rzymski komediopisarz Plaut. Główny bohater tamtego utworu, Euklion, wykazuje identyczne cechy jak Harpagon – żyje w ciągłym strachu o swój ukryty skarb.
Miejsce akcji: paryski dom Harpagona
Jedyną wskazówką lokalizacyjną pozostawioną przez autora są krótkie didaskaliaTekst poboczny w dramacie, zawierający wskazówki autora dotyczące wyglądu sceny, zachowania postaci czy rekwizytów.:
Rzecz dzieje się w Paryżu, w domu Harpagona.
Molier nie precyzuje nazwy ulicy ani dzielnicy. Wiemy jednak, że Harpagon jest zamożnym paryskim mieszczaninem. Posiada służbę, powóz, konie oraz rozległy ogród, w którym zakopuje swoją słynną szkatułkę z dziesięcioma tysiącami złotych talarów. Przestrzeń, w której toczy się akcja, jest zamknięta i ogranicza się wyłącznie do posiadłości głównego bohatera.
Choć dom należy do bogatego człowieka, jego wnętrze odzwierciedla obsesję właściciela. Ze względu na skrajne skąpstwo Harpagona, wystrój jest surowy, a meble stare i zniszczone. Przestrzeń domowa nie daje poczucia bezpieczeństwa ani ciepła – przypomina raczej pułapkę, w której tyranizuje on swoje dzieci i służbę, nieustannie węsząc spisek i kradzież majątku.