Średniowiecze

Średniowiecze jest epoką obejmującą aż 1000 lat (od V do XV wieku), przez co bardzo zróżnicowaną. Jest to okres bardzo długi, w którym wiele się działo. Średniowiecze zasadniczo wpłynęło na późniejszą literaturę, kształtując swoistą i typową dla swojej epoki duchowość, mogąc poszczycić się osiągnięciami w zakresie nauki i sztuki.

W Średniowieczu z jednej strony silne były dążenia unifikacyjne, jednoczące chrześcijańską kulturę. Z drugiej daje się zauważyć tendencje odśrodkowe, różnicujące poszczególne państwa narodowe, regiony, dzielnice. Wieki średnie to czas rozłamów wewnątrz Kościoła (zwłaszcza schizmy wschodniej). To czas rozwoju gospodarki rolniczej i dość powolnego postępu cywilizacyjnego. Oczywiście, nie była to epoka pozbawiona innowacji– wymyślono m.in. młyn wodny, pług z kołami, pod koniec epoki wynaleziono druk. To czas wielkich plag i epidemii, powszechnej śmierci i osobliwej nią fascynacji. Stąd też w literaturze powszechne były motywy dance macabre, ascezy oraz motywy pasyjne związane nie tylko z pobudkami czysto religijnymi, ale również z aktualnymi warunkami społeczno-politycznymi, głodem, ubóstwem, epidemiami.

Bibliografia

[b]I. OPRACOWANIA OGÓLNE[/b]

1. Hieronim Feicht, [i]Polska pieśń średniowieczna[/i], Staropolska on-line.
2. Roman Mazurkiewicz, [i]Średniowieczne pieśni religijne[/i], Staropolska on-line.
3. Teresa Michałowska, [i]Średniowiecze[/i], wyd. 7, PWN, Warszawa 2002.
4. Jerzy Starnawski, [i]Średniowiecze[/i], WSiP, Warszawa 1989.
5. Jan Tomkowski, Literatura powszechna, Świat Książki, Warszawa 1997.
6. Tadeusz Witczak, [i]Literatura Średniowiecza[/i], PWN, Warszawa 1990.

[b]II. OPRACOWANIA POSZCZEGÓLNYCH UTWORÓW[/b]

[b][i]Bogurodzica[/i][/b]
1. Jan Łoś, [i]Bogurodzica. Pierwszy polski hymn narodowy[/i], PBI.
2. Roman Mazurkiewicz, [i]Bogurodzica - między pieśnią a ikoną[/i], Staropolska on-line.
3. Ewa Ostrowska, [i]„Bogurodzica” – najstarszy wiersz polski[/i], [w:] [i]Literatura polska w szkole średniej[/i], pod red. F. Bielaka i S. Grzeszczuka, WSiP, Warszawa 1975, s. 21-47.
4. Dariusz Rott, [i]Pierwszy wiersz polski[/i], [w:] [i]Poezja polska. Interpretacje[/i], pod red. K. Heskiej-Kwaśniewicz i B. Zelera, Książnica, Katowice 2000, s. 9-13.

[b][i]Wielki Testament[/i] Villona[/b]
1. Katarzyna Dybeł, [i]Geniusz w opałach i szkoła przetrwania: o poezji François Villona słów kilka [/i], w: Katarzyna Dybeł, Barbara Marczuk, Jan Prokop, [i]Historia literatury francuskiej[/i], PWN, Warszawa 2005.
2. Józef Heistein, [i]Historia literatury francuskiej : od początków do czasów najnowszych[/i], Ossolineum, Wrocław 1997.
3. Tadeusz Boy- Żeleński, [i]Villon[/i], [w:] tegoż, [i]Szkice o literaturze francuskiej[/i], t.1, PIW, Warszawa 1956.

[b][i]Historyja o chwalebnym zmartwychwstaniu Pańskim[/i] Mikołaja z Wilkowiecka[/b]
1. Jan Okoń, [i]Wstęp[/i], [w:] Mikołaj z Wilkowiecka, [i]Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim[/i], oprac. J. Okoń, Ossolineum, Wrocław 1971.
2. Julian Lewański, [i]Dramat i teatr średniowiecza i renesansu w Polsce[/i], PWN, Warszawa 1981.

[b][i]Kronika polska[/i] Galla Anonima[/b]
Marian Plezia, [i]Wstęp[/i], [w:] Anonim tzw. Gall, [i]Kronika polska[/i], przeł. R. Grodecki, Ossolineum, Wrocław 1965.

[b][i]Legenda o świętym Aleksym[/i][/b]
Paweł Stępień, [i]Z literatury religijnej polskiego średniowiecza. Studia o czterech tekstach (Kazanie na dzień św. Katarzyny, Legenda o św. Aleksym, Lament świętokrzyski, Żołtarz Jezusow)[/i], Wydział Polonistyki UW, Warszawa 2003.