Opracowanie

Znaczenie snów Raskolnikowa - motyw snu w Zbrodni i karze

Fiodor Dostojewski wykorzystuje motyw snu do obnażenia najgłębszych, nieuświadomionych lęków i pragnień głównego bohatera. Nocne koszmary Rodiona Raskolnikowa pełnią funkcję psychologicznego lustra, w którym odbija się jego wewnętrzne rozdarcie przed i po dokonaniu morderstwa. Analiza wizji o zakatowanej klaczy oraz śmiejącej się lichwiarce pozwala zrozumieć prawdziwe motywy zbrodni i nieuchronność kary.

Autor: Karolina Marlęga Czas czytania: 3 min
Powtórka z lektury: slajdy streszczenie, bohaterowie i motywy w pigułce Zobacz slajdy
Spis treści
  1. Psychologiczna rola snów w powieści
  2. Sen o zakatowanej klaczy - utrata niewinności
  3. Sen o śmiejącej się lichwiarce - dekonstrukcja zbrodni
  4. Test

Psychologiczna rola snów w powieści

Dostojewski zatarł w swojej powieści granicę między jawą a koszmarem. Raskolnikow doświadcza wizji tak realistycznych, że często sam traci orientację w rzeczywistości. Ten literacki oniryzmSposób przedstawiania rzeczywistości na wzór marzenia sennego, często nielogiczny i pełen symboli. nie służy budowaniu nastroju grozy, lecz precyzyjnej analizie ludzkiej psychiki. Sny demaskują to, co bohater próbuje zagłuszyć racjonalnymi argumentami i chłodną kalkulacją.

Dobrze wiedzieć
Dostojewski wyprzedził o kilkadziesiąt lat odkrycia Zygmunta Freuda dotyczące podświadomości. W „Zbrodni i karze” sny nie są mistycznymi proroctwami, lecz projekcją wypartej psychiki. W wizji o klaczy Raskolnikow jest jednocześnie bezbronnym dzieckiem (współczucie), katem Mikołką (agresja) i samą ofiarą (poczucie zaszczucia).

Shorty na maturę

Sen o zakatowanej klaczy - utrata niewinności

Najbogatsza pod względem symboliki jest wizja, w której Raskolnikow cofa się do czasów dzieciństwa. Jako siedmioletni chłopiec idzie z ojcem na cmentarz w rodzinnym miasteczku. Ich drogę przecina postój przed lokalnym szynkiemDawna nazwa karczmy lub gospody, w której podawano alkohol.. Uwagę chłopca przykuwa chuda, stara i skrajnie wyczerpana klacz, zaprzęgnięta do ogromnego, ciężkiego wozu.

Z karczmy wytacza się grupa pijanych chłopów. Właściciel konia, Mikołka, brutalnie zmusza zwierzę do ruszenia z miejsca. Klacz nie ma siły zrobić nawet kroku. Spada na nią grad ciosów batem. Przerażony Rodion wyrywa się ojcu i biegnie ratować zwierzę. Tłum gapiów reaguje salwami śmiechu. Mikołka, wpadając w furię, zamienia bat na obuch, a ostatecznie zabija klacz potężnymi ciosami żelaznego łomu. Mały Rodion rzuca się z pięściami na oprawcę, płacząc nad martwym zwierzęciem.

Trzy wymiary koszmaru z dzieciństwa

Wizja ta nawiedza Raskolnikowa tuż przed zamordowaniem Alony IwanownyStara lichwiarka, pierwsza ofiara Raskolnikowa, symbolizująca w jego teorii „wesz ludzką”.. Pełni ona funkcję dramatycznego motywu zapowiedziZabieg literacki polegający na wprowadzeniu elementu, który zwiastuje późniejsze wydarzenia w fabule.. Kobyłka ginie w sposób równie okrutny i bezradny, co wkrótce lichwiarka oraz jej siostra Lizawieta.

Sen obnaża fundamentalną sprzeczność w naturze głównego bohatera. Z jednej strony widzimy w nim skrajną wrażliwość i instynktowny sprzeciw wobec cierpienia. Z drugiej - brutalna scena uświadamia mu drzemiący w świecie potencjał do bezsensownej przemocy. Koszmar stanowi symboliczne zamknięcie etapu niewinności. Chłopiec płaczący nad losem zwierzęcia wkrótce sam chwyci za siekierę, stając się lustrzanym odbiciem bezwzględnego Mikołki.

Okładka ebooka Pytania jawne na maturę ustnąEbook na maturę ustnąPytania jawne: 76 gotowych odpowiedzi na ustnyKonspekt, wersja rozszerzona i strefa dogrywki do każdego pytania CKE. PDF od razu po płatności. 59 zł, a razem z Atlasem motywów 79 zł.Zobacz ebook

Sen o śmiejącej się lichwiarce - dekonstrukcja zbrodni

Kolejny kluczowy sen pojawia się już po dokonaniu morderstwa. Rodion wraca w nim do mieszkania lichwiarki. Scena przypomina makabryczną groteskęKategoria estetyczna łącząca elementy sprzeczne, np. komizm z przerażeniem, tworząca absurdalny obraz świata.. Bohater ponownie uderza staruchę siekierą w głowę, jednak tym razem ciosy nie przynoszą efektu.

Starucha wprost wiła się ze śmiechu.

Z każdym kolejnym uderzeniem radość ofiary rośnie. Sfrustrowany i przerażony Raskolnikow próbuje uciec, ale odkrywa, że mieszkanie i schody wypełniają się milczącym, obserwującym go tłumem. W tym śnie całkowicie brakuje Lizawiety. Jej nieobecność dowodzi, że była jedynie przypadkową ofiarą, błędem w starannie zaplanowanej kalkulacji.

Upadek napoleońskiego mitu

Śmiech Alony Iwanowny to w rzeczywistości szyderczy śmiech podświadomości Raskolnikowa z niego samego. Bohater uświadamia sobie całkowitą klęskę swojej teorii wybitnej jednostkiStworzona przez Raskolnikowa koncepcja dzieląca ludzi na „zwykłych” i „niezwykłych”, mających prawo do łamania prawa w imię wyższych celów.. Zabił człowieka, ale nie zdołał zabić w sobie moralności. Nie stał się Napoleonem stojącym ponad prawem - pozostał zwykłym, zaszczutym mordercą.

Tłum gapiów w mieszkaniu symbolizuje narastającą paranoję i poczucie winy. Rodion wie, że zbrodnia nigdy nie zostanie wymazana z jego pamięci. Lichwiarka przeżyła w jego umyśle i będzie go dręczyć, dopóki nie przyjmie on kary i nie odpokutuje swojego czynu.

Test

Komentarze

Redakcja klp.plpytanie do dyskusji
Sny Raskolnikowa obnażają jego najgłębsze lęki. Czy sny mówią więcej o człowieku niż jego słowa?

Nikt jeszcze nie odpowiedział. Napisz pierwszy.

Zbrodnia i kara · 11 kroków do poznania lektury