Makbet - motyw zbrodni
Szekspirowski dramat ukazuje zbrodnię jako mechanizm niszczący ludzką psychikę i porządek świata. Morderstwo króla uruchamia lawinę kolejnych krwawych czynów, z których główny bohater nie potrafi się już wyzwolić. Utwór udowadnia, że każdy akt przemocy pociąga za sobą nieuchronną karę i prowadzi do ostatecznego upadku sprawcy.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Motyw w skrócie
W dramacie Szekspira zbrodnia funkcjonuje jak wirus, który infekuje umysł i niszczy moralność. Tytułowy bohater, początkowo szlachetny wódz, pod wpływem ambicji przekracza granicę, zza której nie ma już powrotu. Choć wcześniej wielokrotnie zabijał wrogów w walce, morderstwo z premedytacją całkowicie zmienia jego naturę.
Motyw ten napędza całą akcję utworu. Pierwszy krwawy czyn pociąga za sobą konieczność popełniania kolejnych, tworząc tragiczną spiralę przemocy. Zbrodnia w tym ujęciu nie jest tylko jednorazowym aktem, ale procesem degradacji człowieka. Do wejścia na tę drogę popychają bohatera mroczne siły – czarowniceW dramacie uosabiają mroczne siły losu i ukryte pragnienia bohatera, kusząc go dwuznacznymi przepowiedniami..
„Zuchwałe baby, jak wy śmiecie
Z Makbetem w tajne szachry wchodzić,
Z zbrodni do zbrodni go przywodzić,
A mnie, mistrzynię waszą, mnie,
Krzewiącą głównie wszystko złe,
Nie wezwać nawet do udziału
W tym dziele śmierci i zakału?”
- Hekate
Jak motyw się przejawia?
Zabójstwo śpiącego Dunkana
To najtrudniejszy krok dla głównego bohatera. Makbet własnoręcznie morduje swojego władcę i gościa, łamiąc święte prawa gościnności oraz lojalności. Ten czyn wywołuje u niego natychmiastowe wyrzuty sumienia, przerażenie i poczucie hańby. Morderca jest w takim szoku, że ledwie potrafi zatrzeć ślady swojego występku.
W epoce Szekspira wierzono w boskie prawo królów. Monarcha był pomazańcem bożym, a jego zamordowanie traktowano nie tylko jako zbrodnię polityczną, ale przede wszystkim jako świętokradztwo i zamach na naturalny porządek wszechświata.
Zlecenie morderstwa Banka
Kolejne akty przemocy przychodzą już ze swoistą łatwością. Nowy władca nie brudzi sobie rąk osobiście, lecz wynajmuje zbirów, by pozbyli się jego dawnego przyjaciela z pola bitwy. Motywacją nie jest już zdobycie korony, ale paniczny strach przed jej utratą. Przepowiednia głosiła, że to potomkowie zamordowanego zasiądą na tronie, co staje się dla tyrana nie do zniesienia.
Funkcja motywu
Szekspir wykorzystuje ten motyw, aby ukazać nieuchronność kary za złamanie praw moralnych. Świat przedstawiony w dramacie dąży do przywrócenia równowagi, która została zachwiana przez morderstwo. Sprawiedliwość dosięga winnych nie tylko w wymiarze fizycznym, ale przede wszystkim psychologicznym.
Lady Makbet, początkowo zimna i opanowana inspiratorka zła, zatraca się w szaleństwie. Dręczą ją somnambuliczne wizje zmywania krwi z dłoni, co ostatecznie popycha ją do samobójstwa. Z kolei jej mąż popada w nihilizmPostawa odrzucająca wszelkie normy moralne, społeczne i religijne, uznająca życie za pozbawione sensu i wartości.. Złudzony poczuciem bezpieczeństwa wierzy, że nikt nie jest w stanie go pokonać. Dopiero w finałowym starciu z Makdufem odkrywa swój błąd, a jego śmierć kończy epokę terroru.