Makbet - motyw małżeństwa
Małżeństwo Makbeta i Lady Makbet to nietypowy jak na realia epoki związek, w którym początkowo dominuje kobieta. Relacja bohaterów opiera się na wspólnej żądzy władzy, a nie na tradycyjnie pojmowanej miłości czy czułości. Wspólna zbrodnia, zamiast zbliżyć do siebie małżonków, ostatecznie prowadzi do ich całkowitego wyobcowania i rozpadu więzi.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Motyw w skrócie
Związek głównych bohaterów dramatu Szekspira łamie ówczesne schematy obyczajowe. Zamiast klasycznego patriarchatuSystem społeczny, w którym władzę i decydujący głos w rodzinie ma mężczyzna., obserwujemy tu układ partnerski, a w kluczowych momentach wręcz dominację żony. Relacja ta opiera się na wspólnym celu, jakim jest zdobycie korony. Małżonkowie doskonale się rozumieją, dopóki łączy ich zbrodniczy plan. Kiedy jednak cel zostaje osiągnięty, ich drogi drastycznie się rozchodzą.
Jak motyw się przejawia?
Odwrócenie ról w rodzinie
Lady Makbet przejmuje inicjatywę w planowaniu morderstwa Duncana. Wykazuje się bezwzględnością i stanowczością, czyli cechami przypisywanymi ówcześnie wyłącznie mężczyznom. Sam Makbet jest pełen podziwu dla jej twardego charakteru. Wypowiada słowa, które stanowią najwyższe uznanie dla jej brutalnej siły:
„Rodź mi samych chłopców!
Bo męstwa twego nieugięty kruszec
Nic niewieściego od dziś dnia nie spłodzi”.
Brutalna wizja macierzyństwa
Bohaterka wykorzystuje sferę rodzicielstwa do emocjonalnego szantażu. Aby zmusić męża do działania, odwołuje się do własnych doświadczeń z dziećmi.
„Byłam karmicielką
I wiem, jak to jest słodko kochać dziecię,
Które się karmi”.
Zaraz potem deklaruje jednak, że bez wahania zabiłaby własne niemowlę, gdyby złożyła taką przysięgę, jakiej teraz unika jej mąż.
„(...) byłabym mu jednak
Wyrwała była pierś z ust nadstawionych,
Które się do mnie tkliwie uśmiechały,
I roztrzaskała czaszkę, gdybym była
Zobowiązała się do tego czynu,
Jak ty do tego”.
Kwestia potomstwa Makbetów to jeden z najsłynniejszych problemów interpretacyjnych dramatu. Historyczna Lady Makbet miała syna z pierwszego małżeństwa. W sztuce Szekspira bohaterowie nie mają żyjących następców, co potęguje ich frustrację w obliczu przepowiedni gwarantującej tron potomkom Banka.
Obojętność w obliczu śmierci
W miarę rozwoju akcji małżonkowie przestają ze sobą rozmawiać. Makbet samodzielnie planuje kolejne morderstwa, odsuwając żonę od władzy. Kobieta popada w obłęd, zżerana przez wyrzuty sumienia. Finał ich relacji jest wstrząsający. Na wieść o samobójstwie żony tyran reaguje chłodno, stwierdzając jedynie, że umarła w nieodpowiednim momencie.
Funkcja motywu
Szekspir wykorzystuje relację małżeńską do pokazania destrukcyjnej siły zbrodni. Wspólna wina nie buduje trwałej więzi. Przeciwnie – prowadzi do całkowitego osamotnienia. Bohaterowie, którzy na początku sztuki stanowili zgrany zespół, kończą jako dwoje obcych sobie ludzi. Związek oparty wyłącznie na chorej ambicji i makiawelizmiePostawa polityczna i życiowa zakładająca, że cel uświęca środki, dopuszczająca zdradę i podstęp. musi ulec rozpadowi. Brak tradycyjnej miłości i skupienie się na władzy ostatecznie niszczy oboje małżonków.