Mały książę - motywy literackie

Motyw przyjaźni

Nauczycielem budowania relacji jest w utworze lis. Daje on Małemu Księciu lekcję cierpliwości w kontaktach z drugim człowiekiem. Wcześniej chłopiec nie potrafił odnaleźć bliskiej osoby.

Lis nazywa przyjaźń oswajaniemWedług lisa to tworzenie więzów, budowanie relacji opartej na wzajemnej potrzebie i odpowiedzialności.. Tłumaczy, że to długi proces. Wymaga czasu, drobnych rytuałów i czekania na spotkanie.

Rozpoznawanie kroków czy kojarzenie koloru zboża z włosami przyjaciela budują silne więzi. Chłopiec uświadamia sobie własne uczucia wobec pozostawionej na planecie róży. Zwierzę przekazuje mu jednak trudną prawdę:

Decyzja o oswojeniu niesie z sobą ryzyko łez.

Mimo konieczności rozstania, lis zyskuje coś bezcennego. Zostaje mu wspomnienie ukryte w szumie łanów zboża.

Motyw miłości

Pierwszym i jedynym głębokim uczuciem Małego Księcia była róża. Nie od razu potrafił ją mądrze kochać. Początkowo czuł jedynie fascynację pięknem kwiatu.

Róża przywiązała do siebie chłopca. Bywała jednak dumna, kapryśna i wymagająca. Książę był za młody, by dostrzec jej prawdziwą wartość pod maską kokieterii.

Wyruszył w daleką podróż. Przeżył gorzkie rozczarowanie na widok ogrodu pełnego tysięcy identycznych kwiatów. Szybko zrozumiał, że fizyczne podobieństwo to nie wszystko.

Jego róża była wyjątkowa, ponieważ poświęcił jej swój czas. Stał się za nią odpowiedzialny. Patrzenie w gwiazdy z myślą o ukochanym kwiecie dawało mu poczucie absolutnego szczęścia.

Motyw samotności

Prawdziwą samotność bohater poznaje dopiero podczas swojej międzyplanetarnej wędrówki. Na własnej asteroidzie nigdy nie czuł się sam. W kosmosie szukał przyjaciół, ale napotykał jedynie dorosłych zamkniętych w swoich małych światach.

Byli zapatrzeni w siebie i pozbawieni wyobraźni. Scena w górach potęguje to wrażenie. Na wołanie chłopca odpowiada wyłącznie głuche echoW tej scenie symbolizuje całkowity brak komunikacji i pustkę w relacjach między ludźmi..

Samotność dotyka też Pilota. Przez lata nie mógł znaleźć nikogo, kto rozumiałby jego rysunek węża boa. Dopiero spotkanie z Małym Księciem przełamuje tę barierę.

Chłopiec od razu rozumie rysunek. To staje się początkiem autentycznej relacji. Lis uczy, że samotność można przezwyciężyć tylko przez powolne budowanie więzi.

Motyw wyobraźni

Utwór bezlitośnie obnaża ograniczenia dorosłych. Zgubili oni gdzieś swoją dziecięcą fantazję. Żyją sprawami materialnymi, cyframi i suchymi faktami.

Mały Książę patrzy na rzeczywistość zupełnie inaczej. Potrafi dostrzec piękno w zwykłej kropli wody. Pilot w dzieciństwie miał podobną wrażliwość.

Namalował węża boa trawiącego słonia. Dorośli widzieli w tym jedynie zwykły kapelusz. Ten rysunek stał się dla lotnika testem na wyobraźnię nowo poznanych osób.

Dla Małego Księcia idealnym barankiem okazał się ten narysowany wewnątrz zamkniętej skrzynki.

Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu.

Prezenty bohaterów mają charakter niematerialny. Gwiazdy przypominające śmiech przyjaciela to symbolMotyw lub znak, który oprócz znaczenia dosłownego ma też ukryty, głębszy sens. światła i nadziei. Nikt nie może ich ukraść ani zniszczyć.

Motyw śmierci

Odejście z tego świata zostało tu ukazane w sposób łagodny. Mały Książę oswaja się z myślą o śmierci już podczas pierwszego spotkania ze żmijąW mitologii często uosabia zło, jednak u Exupéry'ego staje się mistyczną bramą pozwalającą na powrót do domu.. Gad obiecuje mu pomoc w powrocie na rodzinną planetę.

Po roku wędrówki chłopiec wraca na miejsce lądowania. Towarzyszy mu pilot, który z trudem próbuje zaakceptować nadchodzące rozstanie. Śmierć nie jest tu końcem, ale przejściem.

To jedynie zrzucenie starej, zbyt ciężkiej powłoki. Ciało uniemożliwia podróż do gwiazd. Dla czytelnika scena ukąszenia jest smutna i kojąca zarazem. Chłopiec odchodzi spokojnie, z uśmiechem, jakby zasypiał.

Motyw chciwości

Uosobieniem materializmuPostawa życiowa polegająca na przypisywaniu najwyższej wartości dobrom materialnym i bogactwu. jest Biznesmen. Całe jego życie sprowadza się do liczenia gwiazd. Traktuje je jak swoją własność.

Pieniądze służą mu wyłącznie do kupowania kolejnych ciał niebieskich. Nigdy nie marzy. Nie ma czasu na radość, bo całkowicie pochłaniają go rachunki.

Posiada rzeczy dla samego faktu ich posiadania. Jego egzystencja jest całkowicie jałowa. Mały Książę dbał o swoje wulkany i różę, a Biznesmen nie przynosi gwiazdom żadnego pożytku.

Motyw nałogu

Mechanizm uzależnienia poznajemy na planecie Pijaka. Mężczyzna tkwi w pułapce własnej słabości. Nie ma siły na walkę z nałogiem.

Pije, aby zapomnieć o wstydzie. Kiedy Mały Książę pyta, czego się wstydzi, Pijak odpowiada, że samego faktu picia. To klasyczne błędne kołoSytuacja bez wyjścia, w której skutek staje się jednocześnie przyczyną kolejnego problemu..

Jego postępowanie całkowicie przeczy logice. Ukazuje destrukcyjną siłę nałogu, który odbiera człowiekowi wolną wolę. Ta krótka scena niesie poważne przesłanie.

Uzależnienie zamienia człowieka w więźnia własnych słabości. Odcina go od prawdziwego życia i relacji z innymi.

Motyw próżności

Próżny to człowiek chorobliwie uzależniony od komplementów. Żyje w przekonaniu, że sensem istnienia innych ludzi jest podziwianie go. Kiedy Mały Książę klaskał w dłonie, Próżny kłaniał się i zdejmował kapelusz.

Nie słuchał pytań ani uwag. Do jego uszu docierały wyłącznie pochwały. Skupienie na własnym egoW psychologii to część osobowości odpowiedzialna za obraz samego siebie. U Próżnego zostało ono karykaturalnie wyolbrzymione. czyniło go postacią groteskowąKategoria estetyczna łącząca w sobie elementy komizmu i tragizmu, często oparta na absurdzie i wyolbrzymieniu..

Jego planeta jest miejscem bez prawdziwej rozmowy. Trwa tam tylko jednostronny spektakl podziwu. Mały Książę szybko się nudzi i odchodzi. Podziwianie kogoś bez przerwy nie ma sensu.

Motyw władzy

Król zajmuje całą swoją planetę, otulony majestatycznym płaszczem. Uwielbia wydawać rozkazy. Dba jednak o to, by jego żądania były rozsądne.

Gdyby rozkazał słońcu zajść w środku dnia, straciłby swój autorytetPoważanie i szacunek. Król dbał o niego tak bardzo, że wydawał tylko takie rozkazy, które i tak by się spełniły.. Jego panowanie to w rzeczywistości teatr pozorów. Władca pragnie decydować o losie innych.

W gruncie rzeczy jest postacią tragiczną. Siedzi zupełnie sam na pustej planecie. Kurczowo trzyma się sztucznej etykiety.

Scena z Królem pokazuje, że władza pozbawiona prawdziwego wpływu na cokolwiek jest tylko iluzją. Trzymanie się jej za wszelką cenę prowadzi do izolacji.

Motyw podróży

Mały Książę opuszcza asteroidę B-612. Kolejno odwiedza sześć planet przed dotarciem na Ziemię. Każdy przystanek to spotkanie z innym typem człowieka i inną ludzką słabością.

Podróż nie jest tu zwykłą wyprawą w przestrzeni. To droga poznania siebie i świata. Chłopiec wyrusza, bo chce zrozumieć, czego mu brakuje w relacji z różą.

W trakcie wędrówki uczy się, czym jest przyjaźń, miłość i odpowiedzialność. Bez tej podróży nie mógłby wrócić do swojej planety bogatszy o doświadczenie.

Wędrówka przypomina klasyczny motyw inicjacjiProces dojrzewania bohatera. Przejście od dziecięcej naiwności do dorosłego, świadomego życia.. Bohater odchodzi jako naiwny chłopiec, a wraca z głębszym rozumieniem tego, co naprawdę ważne.

Motyw dziecka i dorosłego

Przepaść między dziecięcym a dorosłym sposobem patrzenia na świat to główny temat powiastki. Dorośli są zamknięci w schematachUstalony, powtarzalny wzorzec myślenia lub działania, który ogranicza kreatywność i wyobraźnię.. Liczą, rządzą, piją lub zbierają.

Żaden z nich nie potrafi naprawdę porozmawiać z chłopcem. Pilot jest wyjątkiem. Jako dziecko sam rysował węże boa i nie rozumiał, dlaczego dorośli widzą w tym kapelusz.

Mały Książę przywraca mu tę dziecięcą wrażliwość. Exupéry pokazuje, że dorośli nie rodzą się pozbawieni wyobraźni. Po prostu zapominają, jak patrzeć.

Dziecko widzi słonia w wężu boa. Dorosły widzi kapelusz. Pytanie, które stawia autor, brzmi: kiedy i dlaczego przestajemy widzieć to, co ważne?