Franciszkanizm — radość, ubóstwo, braterstwo
Franciszkanizm to średniowieczny ruch religijno-filozoficzny zapoczątkowany przez świętego Franciszka z Asyżu. Nurt ten przełamał surowy model średniowiecznej ascezy, proponując w zamian radosną wiarę i afirmację świata. Najważniejszym tekstem literackim oddającym ducha tej filozofii jest anonimowy zbiór legend „Kwiatki świętego Franciszka”.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Kim był święty Franciszek?
Święty Franciszek z Asyżu żył w latach 1182–1226. Jego prawdziwe nazwisko brzmiało Giovanni di Bernardone. Pochodził z bogatej rodziny kupieckiej, jednak zrezygnował z wygodnego życia, by zostać wędrownym kaznodzieją. Założył zakon żebraczyZgromadzenie zakonne utrzymujące się wyłącznie z jałmużny, odrzucające posiadanie własności (np. franciszkanie, dominikanie). braci mniejszych, których dziś znamy jako franciszkanów.
Jego postawa zapoczątkowała potężny ruch odnowy moralnej. Podstawą franciszkanizmu była prosta, radosna wiara płynąca z miłości do Boga i całego stworzenia. Ruch ten opierał się na ewangelicznej zasadzie ubóstwa, miłosierdzia oraz braterskiej pomocy potrzebującym.
Na maturze często pojawia się zestawienie dwóch modeli średniowiecznej ascezy. Święty Aleksy reprezentuje ascezę skrajną: umartwianie ciała, ucieczkę od ludzi i cierpienie. Święty Franciszek to asceza radosna: rezygnacja z dóbr materialnych po to, by cieszyć się wolnością, bliskością natury i drugim człowiekiem.
Główne założenia franciszkanizmu
Franciszkanizm całkowicie zmieniał ówczesne spojrzenie na relację człowieka z Bogiem i światem. Zamiast bolesnego oczekiwania na śmierć, proponował drogę opartą na miłości i zachwycie nad stworzeniem.
Życie człowieka nie musi być wiecznym cierpieniem. Świat jest dziełem Boga, dlatego należy dostrzegać jego piękno i cieszyć się nim.
Świat to dom człowieka, a człowiek jest częścią natury. Święty Franciszek kochał wszystkie stworzenia i nazywał je swoimi braćmi.
Wyrzeczenie się bogactw to wyraz miłości do bliźniego. Ubóstwo uczy pokory - Franciszek mawiał: „Jestem tak mały, że mogę zmieszać się z pyłem”.
Wypełnianie nakazów ewangelicznych w codziennym życiu jest możliwe. Sens istnienia tkwi w braterskiej miłości, a ostatecznym szczęściem jest śmierć, łącząca z Bogiem.
Literacki ślad franciszkanizmu
Najważniejszym dziełem realizującym te założenia są „Kwiatki świętego Franciszka”. To anonimowy zbiór legendW średniowieczu opowieść o życiu, cudach i męczeństwie świętych, często zawierająca elementy fantastyczne. opowiadających o życiu założyciela zakonu i jego pierwszych towarzyszach. Utwór ten doskonale oddaje ducha epoki, pokazując w praktyce, jak wyglądało radosne ubóstwo i bezgraniczna ufność w boską opatrzność.