Hamlet - charakterystyka. Czy Hamlet jest bohaterem tragicznym?
Hamlet to trzydziestoletni duński książę i student uniwersytetu w Wittemberdze, którego analityczny umysł zderza się z brutalną rzeczywistością dworskich intryg. Jego tragizm wynika z konieczności pomszczenia zamordowanego ojca przy jednoczesnej głębokiej odrazie do zepsutego świata. Udawane szaleństwo, melancholia i samotność stają się narzędziami, dzięki którym bohater próbuje zrozumieć prawdę i wymierzyć sprawiedliwość.
Autor: Magdalena Frankiewicz-Piórek
Czas czytania: 4 min
Spis treści
Renesansowy intelektualista na duńskim dworze
Główny bohater tragedii Szekspira ma 30 lat i jest absolwentem uniwersytetu w WittemberdzeNiemieckie miasto uniwersyteckie, w epoce renesansu jeden z najważniejszych ośrodków myśli humanistycznej i reformacji.. To środowisko ukształtowało jego sposób patrzenia na świat. Wypowiedzi księcia zdradzają potężną wiedzę z zakresu medycyny, astronomii, filozofii oraz mitologii antycznej. Nauka wyrobiła w nim nawyk ciągłej analizy. Hamlet nie przyjmuje niczego na wiarę. Każdą informację poddaje refleksji.
Sposób interpretacji tej postaci dzieli badaczy od stuleci. Część widzi w nim człowieka sparaliżowanego przez pesymizm i moralny relatywizm. Inni dostrzegają jednostkę aktywną, której działanie blokują zewnętrzne manipulacje KlaudiuszaStryj Hamleta, który po cichym zamordowaniu brata przejął tron Danii i poślubił wdowę po nim.. Książę z pewnością nie poddaje się ślepo losowi. Sam kreuje intrygę, która ma zdemaskować zbrodniarza.
Gra pozorów i doskonałe maski
Aby przetrwać na wrogim dworze, Hamlet zakłada maskę obłąkanego. Udawanie szaleństwa wychodzi mu na tyle wiarygodnie, że nawet grabarze na cmentarzu traktują go jak prawdziwego wariata. Konsekwentna gra i ironiczny dystans do rzeczywistości pozwalają mu ukryć prawdziwe intencje.
Książę zdejmuje tę maskę tylko w wyjątkowych sytuacjach. Prawdziwe oblicze pokazuje wyłącznie HoracemuNajbliższy przyjaciel i powiernik Hamleta z czasów studiów w Wittemberdze, jedyna osoba, której książę w pełni ufa. oraz – przez krótką chwilę – własnej matce. Wobec reszty dworu pozostaje nieodgadniony.
W czasach Szekspira powszechnie wierzono w medyczną teorię humoralną. Zakładała ona, że ludzki temperament zależy od proporcji płynów w organizmie. Przewaga krwi dawała temperament sangwiniczny, flegmy – flegmatyczny, żółci – choleryczny, a nadmiar czarnej żółci tworzył melancholika. W średniowieczu melancholię traktowano jak chorobę objawiającą się wiecznym smutkiem. RenesansEpoka w kulturze europejskiej (XV-XVI w.) stawiająca w centrum zainteresowania człowieka, jego rozum i powrót do ideałów antyku. przyniósł na angielskie dwory swoistą modę na ten stan. W 1621 roku Robert Burton wydał nawet słynne dzieło „Anatomia melancholii”.
Melancholia Hamleta wymyka się jednak prostym definicjom. Książę mówi o niej otwarcie w swoim trzecim monologuRozbudowana wypowiedź jednej postaci w utworze dramatycznym, często ujawniająca jej wewnętrzne przeżycia i myśli.. Nie jest to jednak typowa dworska poza. Ostentacyjne zachowanie bohatera wynika w dużej mierze z przyjętej strategii, a nie tylko z wrodzonego charakteru.
Izolacja i odrzucenie świata
Samotność księcia ma podwójne dno. Z jednej strony to wynik działań otoczenia. Klaudiusz, GertrudaMatka Hamleta i królowa Danii. Jej szybki ślub z Klaudiuszem po śmierci męża staje się dla księcia źródłem głębokiej traumy. i Poloniusz tworzą wokół niego mur kłamstw. Z drugiej strony – Hamlet sam odcina się od ludzi. Świadomie rani tych, których w głębi serca kocha.
Chcąc być łagodnym, okrutnym być muszę.
Te słowa skierowane do matki idealnie oddają jego wewnętrzne rozdarcie. Książę jest bezlitosny dla Gertrudy i OfeliiCórka Poloniusza, obiekt uczuć Hamleta. Odrzucona przez księcia i wplątana w dworskie intrygi, ostatecznie popada w obłęd.. Wobec przeciwników okazuje jawną pogardę. Otwarcie drwi z PoloniuszaGłówny doradca króla Klaudiusza. Intrygant i lojalny sługa władzy, ojciec Laertesa i Ofelii., Rosencrantza i Guildensterna. Ta izolacja potrwa aż do śmierci. Dopiero Horacy otrzyma zadanie przekazania światu prawdy o motywach duńskiego następcy tronu.
Wymiar tragiczny duńskiego księcia
Hamlet to klasyczny bohater tragicznyPostać uwikłana w konflikt równorzędnych racji, której każde działanie nieuchronnie prowadzi do katastrofy., choć jego sytuacja różni się od antycznych wzorców. Nie niszczy go ślepe fatumW starożytności: nieodwołalne przeznaczenie, nadrzędna siła kierująca ludzkim losem, przed którą nie ma ucieczki.. Książę sam podejmuje decyzje i ponosi za nie odpowiedzialność. Jego świat zawalił się z dnia na dzień. Ojciec zmarł nagle – oficjalnie od ukąszenia węża podczas snu w sadzie. Chwilę później matka wzięła ślub ze stryjem.
Młody człowiek czuje się oszukany. Więź z matką zostaje brutalnie zerwana. Książę nie potrafi wybaczyć Gertrudzie kazirodczego związku i zdrady pamięci ojca. Odkrywa, że rzeczywistość jest pełna hipokryzji. Dania w jego oczach gnije, a życie dworzan przypomina zwierzęcy pęd za instynktami.
Ciężar prawdy i zemsty
Pojawienie się Ducha zmusza bohatera do działania. Zjawa ojca symbolizuje niepokój i narzuca synowi obowiązek odkrycia prawdy. Hamlet musi zmierzyć się z faktem, że jego stryj jest mordercą. Poznanie tej tajemnicy to dla księcia symboliczne przejście w dorosłość. Staje się mężczyzną odpowiedzialnym za losy całego państwa.
Wybór drogi zemsty jest dla niego niszczący. Z natury wrażliwy intelektualista brzydzi się rozlewem krwi. Pragnie czystości i spokoju, a musi wejść w świat zbrodni. Odrzuca miłość Ofelii, uznając ich związek za bezsensowny w tak zepsutym świecie. Nie chce, by ich potencjalne dzieci musiały żyć w obłudzie.
Tragizm Hamleta dopełnia się w finale. Książę ostatecznie wymierza sprawiedliwość i zabija Klaudiusza, ale płaci za to najwyższą cenę. Ginie od zatrutego ostrza, pociągając za sobą do grobu niemal wszystkich członków królewskiego dworu.