Plan wydarzeń - Konrad Wallenrod
Najazd Krzyżaków na Litwę
Krzyżacy atakują litewską osadę i mordują rodziców małego chłopca. Dziecko zostaje uprowadzone do krzyżackiej warowni, gdzie otrzymuje imię Walter Alf.
Wychowanie wśród wrogów
Chłopiec dorasta na zamku, poznając język i taktykę wojenną wroga. Jego litewską tożsamość potajemnie pielęgnuje Halban, podsycając w młodzieńcu nienawiść do zakonu.
Ucieczka na Litwę
Podczas pierwszej bitwy z Litwinami Walter ucieka na stronę rodaków. Trafia na dwór księcia Kiejstuta, gdzie uczy się ojczystej mowy i zakochuje w jego córce, Aldonie.
Miłość do Aldony i ślub
Młodzi biorą ślub i wiodą szczęśliwe życie. Spokój przerywają kolejne najazdy krzyżackie, które uświadamiają Walterowi, że Litwa nie ma szans w otwartej walce.
Tragiczny wybór Waltera
Bohater opuszcza żonę, by zniszczyć wroga podstępem. Przyjmuje tożsamość zmarłego hrabiego Konrada Wallenroda i wyrusza do Europy Zachodniej, by zdobyć rycerską sławę.
Aldona w wieży
Zrozpaczona Aldona wstępuje do klasztoru. Ostatecznie każe się zamurować jako pustelnica w wieży niedaleko Malborka, by do końca życia być blisko męża.
Powrót do zakonu i zdobycie zaufania
Walter, już jako słynny rycerz Konrad Wallenrod, składa śluby zakonne. Dzięki wybitnym zasługom bojowym w Hiszpanii zyskuje ogromne zaufanie braci.
Wybór Wallenroda na Wielkiego Mistrza
Kapituła w Malborku wybiera Konrada na Wielkiego Mistrza. Bohater osiąga szczyt władzy, co pozwala mu rozpocząć ostateczny etap zemsty.
Nocna rozmowa z Aldoną
Pod osłoną nocy Konrad odwiedza wieżę pustelnicy. Małżonkowie rozmawiają przez kraty, wspominając dawną miłość i opłakując swoje zmarnowane życie.
Pieśni Halbana - głos sumienia
Przebrany za mnicha Halban nieustannie przypomina Konradowi o obowiązku wobec Litwy. Podczas uczty śpiewa „Powieść Wajdeloty”, zmuszając wahającego się mistrza do działania.
Celowe prowadzenie wypraw do klęski
Wallenrod zwleka z atakiem na Litwę, a gdy w końcu wyrusza na wojnę, celowo podejmuje fatalne decyzje taktyczne. Prowadzi wojska w pułapki i skazuje zakonników na śmierć z głodu i mrozu.
Rozkład moralny Wallenroda
Życie w ciągłym kłamstwie rujnuje psychikę bohatera. Konrad popada w alkoholizm, dręczą go wyrzuty sumienia i świadomość utraty rycerskiego honoru.
Zwycięstwo misji - klęska zakonu
Armia krzyżacka zostaje doszczętnie rozbita. Litwa jest bezpieczna, a życiowy cel Waltera Alfa zostaje ostatecznie zrealizowany.
Zdrada zostaje odkryta
Tajny Sąd Kapturowy odkrywa prawdziwą tożsamość mistrza. Konrad zostaje skazany na śmierć za zdradę i zniszczenie armii.
Śmierć Wallenroda i Aldony
Słysząc kroki oprawców, Konrad wypija truciznę. Umiera na rękach Halbana, który odmawia samobójstwa, by głosić pieśń o czynie bohatera. Na wieść o śmierci męża, serce Aldony pęka z rozpaczy.
- Uprowadzenie przez Krzyżaków – nadaje bohaterowi podwójną tożsamość i rodzi konflikt między dwiema kulturami.
- Decyzja o zdradzie – Walter rezygnuje ze szczęścia osobistego. Wybiera podstęp w imię wyższego celu, definiując tym samym postawę wallenrodyczną.
- Zamknięcie Aldony w wieży – miłość zostaje złożona w ofierze patriotycznej misji. Związek małżonków zamienia się w tragedię bez wyjścia.
- Wybór na Wielkiego Mistrza – Wallenrod zdobywa władzę absolutną. Zyskuje narzędzie do zniszczenia zakonu, ale ostatecznie grzebie swój rycerski honor.
- Zdemaskowanie i samobójstwo – misja kończy się sukcesem politycznym. Bohatera niszczy jednak ciężar własnych wyborów moralnych.